zarejestruj się zaloguj się

Skręcenie stawu kolanowego

Tekst: mgr Aleksandra Pełczewska
Skręcenie stawu kolanowego
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 19. czerwca, 2013

Niemal co trzeci uraz stawów to uraz stawu kolanowego. Przyczyną wrażliwości kolana jest jego brak osłony mięśniowej i zabezpieczenie jedynie spłaszczoną kością – rzepką. Skręcenie stawu kolanowego oznacza naderwanie lub zerwanie jego więzadeł.

mgr Aleksandra Pełczewska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Urazy stawu kolanowego

     

    Wzrastająca aktywność sportowa społeczeństwa oraz wydłużanie się okresu życia powoduje, że 30% wszystkich urazów stawów dotyczy właśnie stawu kolanowego. Przyczyną wrażliwości kolana jest jego brak osłony mięśniowej i zabezpieczenie jedynie spłaszczoną kością – rzepką. Skręcenie stawu kolanowego oznacza naderwanie (częściowe uszkodzenie) lub zerwanie (całkowite uszkodzenie) jego więzadeł. Urazy więzadeł kolana są dość powszechne i niestety poważne. Najczęściej dochodzi do nich podczas uprawiania sportu (bieganie, sporty zimowe) przy zmniejszaniu prędkości, lądowaniu po skoku, nagłym zatrzymaniu i obrocie na nodze lub nawet w trakcie codziennej aktywności jak wsiadanie lub wysiadanie do i z samochodu czy porządki domowe.

     

    Przyczyny skręcenia stawu kolanowego

     

    Przyczynami skręceń stawu kolanowego są urazy oraz przeciążenia spowodowane nadmierną lub niewłaściwą aktywnością fizyczną, bądź brakiem przygotowania do niej. W wyniku urazu może dojść do uszkodzenia więzadeł:

    • ACL (krzyżowego przedniego), które znajduje się jest w centrum kolana i odpowiada za stabilizację i ochronę stawu kolanowego w ruchach przód-tył. Jest ono najczęściej zrywane i do uszkodzenia dochodzi w wyniku gwałtownego ruchu skrętnego lub przeprostnego stawu. Urazowi ACL często towarzyszą uszkodzenia innych struktur; chrząstki stawowej, lub łąkotek,
    • PCL (krzyżowe tylne) znajduje się również wewnątrz stawu i zapobiega wysuwaniu się piszczeli spod kości udowej ku tyłowi oraz hamuje krańcowe ruchu wyprostu i zginania. Mechanizm urazu polega najczęściej na silnym uderzeniu w przednią powierzchnię głowy piszczeli i forsownym jej przesunięciu. Zdarzenia takie mają miejsce podczas wypadków komunikacyjnych kiedy kolano kierowcy lub pasażera obok uderza o konsolę auta,
    • MCL (poboczne piszczelowe) jest grubym, szerokim i wytrzymałym więzadłem po wewnętrznej stronie kolana. Zabezpiecza stawy kolanowe przed nadmiernemu odchylaniu się do wewnątrz, czyli koślawieniu. Nawet całkiem poważne uszkodzenia goją się najczęściej dobrze wskutek leczenia nieoperacyjnego,
    • LCL(poboczne strzałkowe) znajduje się po zewnętrznej stronie stawu. Zapobiega nadmiernemu szpotawieniu, czyli odchylaniu się stawu na zewnątrz.

     

    Skręcenie stawu kolanowego – objawy

     

    Skręcone kolano ma różne subiektywne objawy. Zaliczamy do nich:

    • ostry ból,
    • szybko narastający obrzęk,
    • krwiak,
    • wysięk (nadmierna ilość płynu stawowego),
    • towarzyszący często charakterystyczny dźwięk (trzask lub chrupnięcie),
    • trudność w obciążaniu kontuzjowanej kończyny,
    • uczucie uciekania kolana,
    • uczucie przeskakiwania stawu, dyskomfortu, niepewności i niestabilności.

    Jak rozpoznać, że staw kolanowy jest skręcony? Lekarz powinien choremu postawić diagnozę na podstawie wywiadu, badania klinicznego i ewentualnych badań diagnostycznych. Zdjęcie RTG pozwoli wykluczyć ewentualne złamania śródstawowe, badanie USG oraz rezonans magnetyczny pozwolą zobrazować uszkodzenie więzadeł. Jeśli przypadek jest trudny do zdiagnozowania trzeba rozszerzyć zakres badań o artroskopowe badanie stawu. Polega ono na wprowadzeniu do wnętrza stawu poprzez niewielkie nacięcia w jego okolicy urządzenia zwanego artroskopem. Po podaniu roztworu soli fizjologicznej możliwe jest dokładne obejrzenie stawu i w razie konieczności wykonanie zabiegu chirurgicznego poprzez wprowadzenie miniaturowych narzędzi chirurgicznych.

     

    Skręcenie stawu kolanowego – leczenie

     

    Wczesne zgłoszenie się do specjalisty pozwala na szybkie zaopatrzenie urazu oraz często na powstrzymanie rozwoju dodatkowych uszkodzeń. Podjęcie właściwego leczenia w przypadku uszkodzeń więzadeł jest decyzją złożoną, będącą wypadkową stopnia jego uszkodzenia oraz wieku pacjenta, poziomu jego aktywności fizycznej, oczekiwań i pozostałych uwarunkowań zdrowotnych. Leczenie zachowawcze stosuje się w przypadku niewielkiego urazu więzadła i polega na usunięcie krwiaka, unieruchomieniu stawu kolanowego za pomocą ortezy stabilizującej, unikaniu sytuacji mogących podrażnić chory staw i stosowaniu rehabilitacji.

    Niektórzy specjaliści twierdzą, że zawsze można podjąć próbę leczenia nieoperacyjnego z wykorzystaniem fizjoterapii. Jej celem jest stosowanie zabiegów ułatwiających zrost więzadła, a następnie na intensywny trening wzmacniający mięśnie oraz inne stabilizatory stawu kolanowego. Niektórzy pacjenci są w stanie osiągnąć funkcjonalną stabilność uszkodzonego stawu, ale powrót do pełnej aktywności fizycznej (szczególnie w przypadku sportowców) jest raczej niemożliwy.

    Jeżeli takie postępowanie nie doprowadzi do satysfakcjonującej dla pacjenta sprawności pozostaje jedynie operacyjna rekonstrukcja uszkodzonego więzadła. Wskazaniem do niej jest również nawracające uczucie uciekania kolana, które może spowodować uszkodzenia chrząstki i łąkotek. Również jeśli doszło do połączonego uszkodzenia dwóch więzadeł wdrożenie leczenia operacyjnego jest konieczne.

     

    Rekonstrukcja więzadła stawu kolanowego

     

    Niektórzy specjaliści twierdzą, że jedynym skutecznym sposobem poprawy stanu czynnościowego pacjenta po uszkodzeniu więzadła stawu kolanowego jest jego rekonstrukcja, czyli odtworzenie. Rekonstrukcja więzadła odbywa się za pomocą artroskopowi. Do odtworzenia uszkodzonego odcinka więzadła pobiera się fragment ścięgna mięśnia półścięgnistego, smukłego, więzadła rzepki lub rozcięgna mięśnia czworogłowego.

    Czasem stosuje się przeszczepy wykonane z tworzyw sztucznych lub z materiału uzyskanego od dawcy z banku tkanek. Często uszkodzeniu więzadła towarzyszą uszkodzenia innych struktur np. łąkotki, chrząstki stawowej czy chonodromalacja rzepki, więc wykonuje się ich naprawę bądź usunięcie. Po usunięciu uszkodzonych fragmentów więzadła umieszcza się w jego miejscu przeszczep. Istnieje szeroka gama implantów stabilizujących przeszczep; metalowych lub materiałów biowchłanialnych. Następnie płucze się staw kolanowy solą fizjologiczną, zakłada się dren ssący i szwy na rany oraz opatrunek.

     

    Rehabilitacja po skręceniu stawu kolanowego

     

    Naprawa operacyjna uszkodzonych więzadeł krzyżowych jest tylko krótkim etapem leczenia. Równie ważny i niezastąpiony jest dłuższy okres usprawniania po zabiegu. Wymaga on od pacjenta dużego zaangażowania i determinacji. Przywrócenie zadowalającej sprawności jest możliwe przy pomocy dobrze wykwalifikowanego fizjoterapeuty.

    Rehabilitacja powinna uwzględniać:

    • zabezpieczenie kończyny ortezą o regulowanym zakresie ruchów stawu kolanowego. Zwiększanie kąta zgięcia w stabilizatorze uzależnione jest od tempa ustępowania objawów; decyzja zdjęcia ortezy należy do lekarza prowadzącego i najczęściej ma miejsce około 6. tygodnia po operacji,
    • naukę chodu o kulach bez obciążania chorej kończyny, od 4. tygodnia można zostawić pacjenta z jedną kulą i powoli uczyć go obciążać kończynę operowaną,
    • fizykoterapię – ważne są zabiegi działające przeciwbólowo oraz regeneracyjnie. W celu przeciwbólowym i zmniejszenia obrzęku oraz ciepłoty stawu stosuje się krioterapię, czyli leczenie zimnem. Z zabiegów regeneracyjnych, które mogą przyspieszyć gojenie zaleca się: pole magnetyczne, laseroterapię i ultradźwięki. W celu wzmocnienia osłabionych mięśni stawu kolanowego można zastosować elektrostymulację prądami małej częstotliwości,
    • kinezyterapię – w początkowej etapie rehabilitacji najlepiej wykonywać z terapeutą delikatne ćwiczenia bez obciążania: w odciążeniu na podwieszkach, izometryczne, rozciągające, oraz pobudzające stymulację nerwowo-mięśniową. Stopniowo wprowadza się ćwiczenia oporowe wzmacniające siłę, poprawiające stabilizację, elastyczność tkanek miękkich oraz propriocepcję, czyli czucie stawu w przestrzeni. Na końcu stosujemy ćwiczenia całej kończyny dolnej, zwiększające siłę, kontrolujące ruch i pracę na nierównym podłożu. Ostatnim elementem jest trening funkcjonalny, obejmujący wykonywanie ćwiczeń dynamicznym w pełnym obciążeniu (biegi, skoki).
    • masaż tkanek głębokich oraz blizny pooperacyjnej,
    • mobilizację rzepki,
    • kinesiotaping, czyli plastrowanie, polega na oklejeniu stawu kolanowego specjalnymi elastycznymi plastrami. Plastry mają działanie sensoryczne poprawiające  funkcjonowanie lokalne stawu. Dzięki odpowiedniej aplikacji na staw kolanowy plastry zapewnią lepszą stabilizację, usprawnią procesy gojenia oraz zmniejszą ryzyko kontuzji podczas aktywności fizycznej.

    Po odtworzeniu wystarczającej siły mięśniowej, zakresu ruchów i funkcjonalnej stabilności stawu pacjent wraca do pełnej aktywności fizycznej średnio po 8 miesiącach rehabilitacji.

     

    Powikłania skręcenia stawu kolanowego

     

    Nieodpowiednio leczone skręcenie stawu kolanowego może mieć niestety nieprzyjemne i poważne powikłania. Może do nich również prowadzić zbyt wysokie oczekiwanie pacjentów i zbyt wczesne obciążanie chorej nogi. Powikłania obejmują:

    • przewlekłą niestabilność stawu kolanowego (dyskomfort, uczucie uciekania nogi, niepewność przy chodzeniu),
    • dodatkowe uszkodzenia innych elementów stawu (chrząstki stawowej, łąkotek),
    • chondromalację rzepki (rozmiękanie jej chrząstki),
    • szybsze powstawanie zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego,
    • zerwanie przeszczepu.

    Ważne jest utrzymywanie sprawności fizycznej na optymalnym poziomie. Często zdarzają się ponowne urazy, z powodu przeciążenia lub niedostatecznego przygotowania do pewnych aktywności fizycznych. Trzeba więc im zapobiegać, a tym samym ograniczać ich skutki. W momencie wystąpienia „lekkich” dolegliwości bólowych pojawiających się w obrębie stawu, wskazana jest wizyta u specjalisty.

    Autor: mgr Aleksandra Pełczewska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Urazy i kontuzja kolana

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.