zarejestruj się zaloguj się

Reumatyzm – choroby reumatyczne

Tekst: lek. Michalina Masłoń-Wach
Reumatyzm – choroby reumatyczne
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 29. października, 2014

Reumatyzm to potoczne określenie wszelkich dolegliwości związanych z układem ruchu. Najczęściej pojęcie to kojarzone jest z podeszłym wiekiem, a stopień nasilenia dolegliwości wiązany jest z tzw. „zmianami pogody”. Z medycznego punktu widzenia jednak, samo pojęcie reumatyzm nie funkcjonuje, a w domyśle słysząc ten termin, myślimy o grupie chorób reumatycznych, czyli ponad 300 jednostkach chorobowych o różnym mechanizmie powstawania oraz obrazie klinicznym.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest reumatyzm?

     

    Reumatyzmem w potocznym znaczeniu określane są wszelkie dolegliwości bólowe układu mięśniowo-szkieletowego. Najczęściej są to bóle, sztywność czy obrzęki w okolicy stawów. Zwykle też dolegliwości reumatyczne kojarzymy ze starszym wiekiem. Typowy obraz osoby „cierpiącej na reumatyzm” to: starsza, zgarbiona kobieta, podpierająca się laską, która z powodu silnego bólu kości smaruje się spirytusem lub maściami rozgrzewającymi. Z medycznego punktu widzenia jednak pojęcie „reumatyzmu” jest znacznie szersze i obejmuje kilkaset jednostek chorobowych określanych mianem chorób reumatycznych.

     

    Przyczyny chorób stawów

     

    Ogólnie mówiąc choroby reumatyczne podzielić można na choroby o podłożu zapalnym oraz niezapalnym. Podział ten jest o tyle istotny, że przebieg tych schorzeń jest zdecydowanie różny. Odmienne jest także rokowanie oraz wiek zapadania na te choroby.

    Choroby reumatyczne o podłożu niezapalnym, jak na przykład choroba zwyrodnieniowa stawów faktycznie rozwija się najczęściej u osób starszych i jest związana z fizjologicznym procesem starzenia się elementów budujących stawy. Najczęściej ma przebieg powolny, rozwija się stopniowo i znacznie rzadziej niż choroby o podłożu zapalnym doprowadza do trwałego inwalidztwa.

    Cechami charakteryzującymi ból stawowy w przebiegu procesu zwyrodnieniowego są:

    • nasilenie w godzinach wieczornych,
    • pogorszenie po znacznym wysiłku fizycznym.

    Istotnym elementem jest także fakt, iż choroby zwyrodnieniowe nie mają charakteru ogólnoustrojowego, to znaczy, że patologią faktycznie objęte jest tylko bolące miejsce. Nie towarzyszy im gorączka, czy ubytek masy ciała. Procesem zwyrodnieniowym objęte są najczęściej duże stawy np. staw barkowy, biodrowy, czy kolanowy. To one bowiem są narażone na największe przeciążenia i eksploatację w ciągu życia. Powstawanie procesu zwyrodnieniowego w obrębie stawu może przyspieszyć jego uraz, a także wszelkie wady postawy, prowadzące do nierównomiernego obciążenia stawów.

    Osobną grupą schorzeń reumatycznych są choroby o podłożu zapalnym. Ich naturalny przebieg jest zwykle szybki, dotyka młodszej grupy wiekowej (nierzadko spotkać je można już u dzieci – np. młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów). Toczący się proces zapalny ma charakter ogólnoustrojowy. Oprócz stawów zajęte mogą być wszystkie narządy i układy.

     

    Jakie są objawy reumatyzmu?

     

    Objawy, które powinny wzbudzić niepokój, a które są dość typowe właśnie dla zapalnych chorób reumatycznych to:

    • obrzęk i bolesność stawu, które nie są spowodowane wcześniejszym jego urazem,
    • symetryczne zajęcie stawów,
    • sztywność poranna w obrębie zajętych stawów, która ustępuje w ciągu dnia
    • bóle mięśni, ścięgien
    • stany podgorączkowe,
    • pogorszenie apetytu,
    • ubytek masy ciała

     

    Choroby reumatyczne

     

    Sztandarowym przykładem chorób reumatycznych o podłożu zapalnym jest reumatoidalne zapalenie stawów, w skrócie RZS oraz zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. Jednak takie schorzenia ogólnoustrojowe jak toczeń układowy czy łuszczycowe zapalenie stawów, choć nie zawsze kojarzone, również należą do tej grupy chorób. Procesem zapalnym w zapalnych w reumatyzmie objęte są znacznie częściej małe stawy, jak np. stawy nadgarstka, czy śródręczno-paliczkowe w RZS.

    Przebieg zapalnych chorób reumatycznych jest zróżnicowany. Najczęściej występują pod postacią okresów zaostrzeń oraz remisji, powoli doprowadzając do trwałych zmian stawowych. Zaostrzenia choroby mogą być spowodowane wieloma czynnikami np. dietą, stresem, zmianami hormonalnymi w np. w przebiegu ciąży. Rzadziej obserwuje się przebieg powoli postępujący, gdzie okresy remisji choroby są bardzo krótkie lub w ogóle ich nie ma.

    Nieleczone zapalne choroby reumatyczne mogą w bardzo krótkim czasie doprowadzić do nieodwracalnych zmian, nie tylko w układzie ruchu, ale także w narządach wewnętrznych. Konsekwencją reumatyzmu może być trwałe kalectwo, spowodowane dysfunkcją układu ruchu, a także wiele powikłań narządowych, jak np. zawał mięśnia sercowego, niedokrwistość, czy zaburzenia w układzie krzepnięcia.

     

    Leczenie reumatyzmu

     

    Ze względu na dość podstępny przebieg chorób reumatycznych, często początkowe objawy reumatyzmu są bagatelizowane przez pacjentów. Odkładanie w czasie momentu zastosowania właściwego leczenia, znacznie pogarsza szanse na zahamowanie procesu chorobowego. Samo leczenie objawowe, czyli przyjmowanie leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty, bez konsultacji ze specjalistą, nie leczy przyczyny choroby, a jedynie łagodzi dolegliwości bólowe. To w konsekwencji opóźnia wizytę u lekarza (mniejszy ból kojarzony jest z procesem zdrowienia). Szczególne w zapalnych chorobach reumatycznych szybka interwencja terapeutyczna ma ogromne znaczenie.

    Drugą bardzo ważną przyczyną opóźnienia procesu leczniczego reumatyzmu jest wybranie niewłaściwego specjalisty. Najczęściej bowiem bóle kości i stawów kojarzone są z ortopedą. Pamiętać należy, że jeśli ból, obrzęk stawu nie jest związany z jego wcześniejszym urazem, to najprawdopodobniej przyczyna dolegliwości leży gdzie indziej i ortopeda niewiele będzie mógł pomóc. W takiej sytuacji najwłaściwszym kierunkiem jest konsultacja ze specjalistą w zakresie reumatologii.

    Choroby reumatyczne uznajemy za schorzenia przewlekłe. Wyleczenie reumatyzmu zwykle nie jest możliwe. Natomiast wczesne wdrożenie odpowiedniego leczenia znacznie ogranicza trwałe zniszczenia w stawie, a tym samym zmniejsza ryzyko trwałego upośledzenia jego funkcji. Dlatego właśnie tak ważne jest, aby jak najszybciej rozpocząć odpowiednie leczenie pod okiem specjalisty.

    Autor: lek. Michalina Masłoń-Wach
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Polimialgia reumatyczna

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.