zarejestruj się zaloguj się

Rak kości

Tekst: lek. Mateusz Spałek
Rak kości
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 29. września, 2014

Rak kości, a właściwie nowotwory kości to bardzo duża i niejednorodna grupa guzów, których pochodzenie różni się od siebie. Niektóre rodzaje guzów kości to m.in. kostniak, chrzęstniak, guz olbrzymiokomórkowy, osteosarcoma, szkliwiak czy mięsak Ewinga.

lek. Mateusz Spałek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Pierwotne guzy kości

     

    Pierwotne zmiany w kościach, czyli mięsaki (kość jako źródło nowotworu) – są to zmiany rzadkie. Mogą być zarówno łagodne, jak i złośliwe. Histologicznie wywodzą się z tkanek budujących kość lub jej otoczenie, czyli tkanki kostnej i chrzęstnej. Objawy związane z tymi chorobami zwykle dotyczą destrukcji, jaką niesie ze sobą wzrost patologicznych komórek (niszczenie okolicznych struktur, np. nerwów i kości, złamania, ból, obrzęki). Głównym leczeniem wszystkich pierwotnych guzów kości jest zabieg operacyjny (usunięcie tkanek guza lub całej kończyny). W niektórych przypadkach rolę odgrywa chemioterapia oraz radioterapia. Duże nadzieje wiązane są z precyzyjną radioterapią protonową, która pozwala na oszczędzenie okolicznych tkanek i podwyższenie dawki promieniowania podawanej na komórki nowotworowe. Wyróżnia się kilka łagodnych i złośliwych guzów kości:

    • kostniak – nowotwór łagodny, dotykający po równo obie płcie; objawy to ból, obrzęki, zapalenie stawów, zgrubienia; zasadniczym leczeniem jest operacja; rokowanie jest dobre;
    • kostniak kostninowy – nowotwór łagodny, dotyka osoby między 5 a 40 rokiem życia, częściej mężczyzn; objawy to ból po wysiłku fizycznym, bóle poranne i nocne; zasadniczym leczeniem jest operacja; rokowanie jest dobre;
    • chrzęstniak – nowotwór łagodny, dotykający po równo obie płcie; objawy to niespecyficzne bóle i złamania kości (rzadko); zasadniczo nie podejmuje się leczenia (obserwacja), czasami wykonuje się zabieg operacyjny; rokowanie jest dobre;
    • guz olbrzymiokomórkowy – nowotwór łagodny lub złośliwy, dotyka osoby między 20 a 40 rokiem życia; objawy to ból i obrzęk kończyny podobny do zapalenia stawu; zasadniczym leczeniem jest operacja; rokowanie jest dobre nawet przy obecności przerzutów;
    • osteosarcoma (kostniakomięsak) – nowotwór złośliwy, dotyczy głównie mężczyzn między 12 a 24 rokiem życia; często lokalizuje się w okolicy stawu kolanowego lub kości ramiennej, objawia się bólami kończyny w nocy, jej obrzękiem i nawet złamaniami patologicznymi, często daje przerzuty do płuc (połowa pacjentów zgłasza się z przerzutami); leczenie opiera się na schemacie: chemioterapia indukcyjna, operacja, chemioterapia uzupełniająca; rokowanie jest średnie;
    • szkliwiak – nowotwór łagodny lub złośliwy, dotykający po równo obydwie płcie; objawia się jako widoczny guz w okolicy szyi lub twarzy, któremu towarzyszą silne bóle zębów, bóle zatok i bolesność zajętej okolicy; zasadniczym leczeniem jest operacja; rokowanie jest dość dobre;
    • chondrosarcoma (chrzęstniakomięsak) – nowotwór złośliwy o wielu typach histologicznych (każdy typ ma swój szczyt zachorowalności); objawia się jako rwa kulszowa, daje dolegliwości ze strony pęcherza moczowego, ból pleców, jednostronne obrzęki; zasadniczym leczeniem jest operacja lub radioterapia protonowa (niedostępna w Polsce); rokowanie zależy od stopnia zaawansowania nowotworu i jego podtypu;
    • mięsak Ewinga – nowotwór złośliwy, dotyka najczęściej chłopców między 4 a 15 rokiem życia; objawy to ból promieniujący do kończyn, obrzęki, złamania kości, stan zapalny; zasadniczym leczeniem jest operacja i uzupełniająca chemioterapia; rokowanie jest średnie lub złe (choroba z przerzutami).

     

    Przerzuty do kości

     

    Znacznie częstszymi zmianami złośliwymi występującymi w kościach są przerzuty pochodzące z innych nowotworów. Według danych statystycznych, przerzuty do kości spotyka się głównie w przebiegu:

    Nie zamyka to listy – praktycznie każdy rak lub mięsak może dawać przerzuty do tkanki kostnej.

     

    Przyczyny powstania przerzutów do kości

     

    Jak dochodzi do powstawiania tego rodzaju przerzutów? Komórki nowotworowe z guza pierwotnego dostają się do naczyń krwionośnych. Wbrew pozorom kości to bardzo aktywne i „żywe” narządy z silnym ukrwieniem – dlatego docierają do nich fragmenty tkanek raka, które tworzą własne ogniska przerzutowe w kościach. Przerzuty kostne najczęściej dotyczą tak zwanego szkieletu osiowego, czyli kręgosłupa, żeber, łopatek, barków i miednicy. Sporadycznie pojawiają się w kościach długich (udowej lub ramiennej), bardzo rzadko w dalszych kościach kończyny dolnej i górnej. Bardzo istotne jest zróżnicowanie wtórnych nowotworów kości na trzy podtypy:

    • osteoblastyczny, gdzie dominuje kościotworzenie (budowa nowej tkanki kostnej w nieprawidłowej ilości),
    • osteoklastyczne, gdzie dominuje niszczenie kości,
    • mieszany, gdzie zachodzą intensywne procesy tworzenia i niszczenia kości.

    Wymienione trzy podtypy posiadają specyficzne cechy, widoczne w zdjęciach radiologicznych. Jest to szczególnie ważne, gdy nie znamy pierwotnego źródła nowotworu. Gdy lekarz widzi, że dana zmiana kostna odpowiada przerzutowi osteoblastycznemu, może ukierunkować diagnostykę na nowotwory, w których takie przerzuty się zwykle pojawiają (np. rak prostaty).

     

    Objawy przerzutów do kości

     

    Przerzuty do kości są zwykle bezobjawowe (przypadkowo wykrywane w badaniach). Gdy pojawiają się jakiekolwiek symptomy, najczęstszym z nich jest ból w zajętej okolicy. Ten rodzaj bólu jest zwykle silny i nie reaguje dobrze na stosowane leczenie przeciwbólowe. Do innych objawów związanymi z przerzutami do kości należy:

    • hiperkalcemia nowotworowa (podwyższenie stężenia wapnia we krwi, groźne dla życia),
    • złamania patologiczne,
    • ucisk przerzutu na rdzeń kręgowy (co wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej).

     

    Diagnostyka przerzutów do kości

     

    Podejrzenie przerzutów do kości diagnozuje się z wykorzystaniem tradycyjnego badania rentgenowskiego, celowanego na obszar, w którym występują objawy. Lekarz może również zlecić wykonanie pozytonowej elektronografii transmisyjnej (PET), która określi, czy w kośćcu pacjenta znajdują się inne podejrzane zmiany. W niektórych przypadkach potrzebne jest przeprowadzenie badania tomograficznego (TK) lub rezonansu magnetycznego (MRI).

     

    Leczenie przerzutów do kości

     

    Leczenie przerzutów do kości jest zwykle objawowe. Obecnie w powszechnym użyciu jest grupa nowoczesnych leków wpływających na metabolizm kości. Należą do nich popularne bifosfoniany, hamujące mnożenie się komórek nowotworowych i zapobiegające tworzeniu się nowych naczyń w obrębie guza. Podaje się je pacjentom, gdy przerzutom do kości towarzyszy ból lub inne niekorzystne objawy (złamanie, hiperkalcemia). Są skuteczne w przerzutach osteoklastycznych. Innym efektywnym postępowaniem jest radioterapia. U 2/3 napromienianych chorych występuje znacząca poprawa, a efekt przeciwbólowy utrzymuje się dość długo. Gdy przerzuty do kręgosłupa uciskają na rdzeń kręgowy wywołując objawy (np. porażenie części ciała, osłabienie mięśni), to natychmiast należy podjąć interwencję neurochirurgiczną i uzupełnić ją później radioterapią. Taki stan może zagrażać życiu pacjenta.

    Autor: lek. Mateusz Spałek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.