zarejestruj się zaloguj się

Osteoporoza

Tekst: mgr Aleksandra Pełczewska
Osteoporoza
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 07. czerwca, 2013

Osteoporoza to przewlekła choroba metaboliczna tkanki kostnej. W jej przebiegu dochodzi do zmniejszenia gęstości mineralnej kości, a tym samym zwiększa się ryzyko powstania złamań osteoporotycznych. Na objawy osteoporozy, szczególnie narażone są kobiety są po menopauzie. Choroba dotyka także mężczyzn i coraz częściej osoby młode. Leczenie polega na terapii hormonalnej, zmianie stylu życia i stosowaniu odpowiedniej diety.

mgr Aleksandra Pełczewska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest osteoporoza?

     

    Osteoporoza (dawniej zrzeszotnienie kości) jest chorobą ogólnoustrojową, metaboliczną i przewlekłą kośćca. Charakteryzuje się ona postępującym ubytkiem masy kostnej i pogorszeniem struktury przestrzennej kości, więc jej konsekwencją jest osłabienie kości, obniżenie ich odporności na uszkodzenia i zwiększona podatność na złamania. Osteoporoza często mylona jest z osteopenią, czyli stanem zmniejszonej gęstości kości w odniesieniu do norm dla płci i wieku. Szacuje się, że osteoporoza dotyka co dziesiątego człowieka na świecie, ale szczególnie są na nią narażone kobiety po menopauzie.

    Nie powinniśmy jednak sądzić, że tylko one są tą chorobą zagrożone. Osteoporoza dotyka również ludzi młodych, ale wielu z nich nie uświadamia sobie jej istnienia i zgłasza się do lekarza dopiero wówczas, kiedy dochodzi do pierwszego złamania. Osteoporoza potrafi bardzo utrudnić i ograniczyć normalne życie, gdyż w zaawansowanych przypadkach ryzyko złamań może się pojawić nawet podczas wykonywania codziennych domowych czynności takich jak: kąpiel lub mycie okien, więc funkcjonowanie staje się coraz trudniejsze.

    Wiadomo, że w organizmie zdrowego człowieka kości przez cały czas niszczą się ale i jednocześnie trwa ich nieustanna odbudowa. Oczywiście u zdrowego człowieka procesy, dzięki którym kości rosną i są wzmacniane przeważają nad tymi, które je niszczą i osłabiają, w związku z czym nie jesteśmy nawet świadomi, że nasz kościec zmienia się niemal z dnia na dzień. Natomiast w wieku trzydziestu lat następuje pewna stabilizacja, a dziesięć lat później następuje stopniowa utrata masy kostnej. Przebiega ona jednak bardzo wolno, dzięki czemu zmiany są nieomal niezauważalne. Jeśli przebiegają one szybciej i nasze kości stają się bolesne i bardziej podatne na złamania, można podejrzewać osteoporozę.

     

    Przyczyny osteoporozy

     

    Czynników ryzyka wystąpienia osteoporozy jest wiele i należą do nich:

    • wiek (po pięćdziesiątym roku życia),
    • płeć (częściej kobiety),
    • predyspozycje genetyczne,
    • menopauza u kobiet (niedobór niektórych hormonów i wczesne jej pojawienie)
    • szczupła i wątła budowa ciała,
    • nieprawidłowa dieta (uboga w wapń, fosforany, białko i witaminę D),
    • gospodarka hormonalna organizmu (niedobór estrogenu u kobiet, testosteronu u mężczyzn),
    • długotrwałe unieruchomienie (po wypadku),
    • spożywanie używek (papierosy, alkohol),
    • przyjmowanie niektórych leków (leki nasenne, kortykosteroidy, hormony tarczycy),
    • choroby współistniejące ogólnoustrojowe (cukrzyca, RZS, kamica nerkowa),
    • brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia,
    • ograniczony dostęp do światła.

     

    Osteoporoza pierwotna i wtórna

     

    Ze względu na różnorodne przyczyny choroby istnieje podział na osteoporozę pierwotną oraz wtórną, aby trafniej zdiagnozować chorobę i podjąć lepsze decyzje dotyczące sposobów jej leczenia. W przypadku osteoporozy pierwotnej określenie jej źródła jest problematyczne. Choroba wówczas może mieć podłoże: endokrynologiczne, genetyczne, związane z niedoborem witaminy D lub zaburzeniami systemu odpornościowymi. Wyróżnia się trzy grupy osteoporozy pierwotnej:

    • idiopatyczną, która atakuje przede wszystkim dzieci i młodzież, a także osoby w średnim wieku,
    • idiopatyczną postmenopauzalną, która jest konsekwencją zmniejszenia się ilości estrogenów w organizmie i pojawia się u kobiet, które przekroczyły pięćdziesiąty rok życia,
    • inwolucyjną w wieku starczym, pojawiającą się u pacjentów, którzy przekroczyli już siedemdziesiąty piąty rok życia. Poszukując jej przyczyn zwraca się uwagę głównie na problemy z wchłanianiem wapnia z przewodu pokarmowego.

    Osteoporoza wtórna jest skutkiem ubocznym innych chorób ogólnoustrojowych i dzieli się na:

    • osteoporozę hormonalną z powodu zaburzeń w gospodarce hormonalnej człowieka na skutek: niedoczynności oraz nadczynności tarczycy, cukrzycy w jej zaawansowanym stadium, niedoczynności oraz nadczynności kory nadnerczy, a nawet niedoboru hormonu wzrostu,
    • osteoporozę z powodu przewlekłych schorzeń układu pokarmowego (nietolerancja laktozy, zespoły złego trawienia i wchłaniania),
    • osteoporozę na skutek schorzeń tkanki łącznej (RZS, zwyrodnienie stawów, długotrwałe unieruchomienie, martwica jałowa kości).

     

    Objawy osteoporozy

     

    W początkowej fazie, choroba przebiega bezobjawowo. Do najczęstszych objawów które mogą skłonić do wizyty u lekarza należą:

    • bóle kości długich pod wpływem obciążenia,
    • bóle kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowym (mogą sugerować, że doszło do złamania trzonu kręgu),
    • obniżenie wzrostu (złamania kompresyjne kręgów),
    • powstanie nadmiernej kifozy piersiowej,
    • złamania podczas niewinnie wyglądających upadków (upadek z łóżka, potknięcie na drodze),
    • częste złamania i ich charakter (szyjki kości udowej, złamanie kości ramiennej, kości promieniowej i nadgarstka).

     

    Leczenie osteoporozy

     

    Szybkie rozpoznanie choroby i szybsze wszczęcie leczenia, najlepiej jeszcze zanim choroba stanie się niebezpieczna, zawsze w istotny sposób ułatwia radzenie sobie z jej następstwami.

    Badaniem służącym rozpoznaniu osteoporozy jest badanie densytometryczne kośćca, które określa gęstość mineralną kości. Ocenia się ją na szyjce kości udowej, odcinku lędźwiowym kręgosłupa lub kości promieniowej. Zdjęcie RTG pokazuje tylko bardzo zaawansowaną osteoporozę i nie może być podstawą rozpoznania. Wykorzystuje się również w diagnostyce biopsję kości, badania laboratoryjne w których określa się poziom m.in. wapnia i fosforu oraz należy określić parametry metabolizmu tkanki kostnej.

    Celem leczenia jest zapobieganie złamaniom kości, co osiąga się przez zwiększenie masy kostnej, zapobieganie jej ubytkowi i poprawę wewnętrznej struktury kości. Metody lecznicze dzielimy na pobudzanie tworzenia tkanki kostnej i hamowanie ubytku kości. Leczenie jest kompleksowe i obejmuje:

    • farmakoterapię (bisfosfoniany, preparaty wapnia i witaminy D, fluorki, kalcytonina, parathormon),
    • stosowanie optymalnie i właściwie zbilansowanej diety, która powinna dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych i mineralnych. Ich zapotrzebowanie jest indywidualne i uzależnione jest od płci, wieku i trybu życia. Szczególny nacisk kładzie się na spożywanie pokarmów bogatych w wapń i witaminę D: mleko sojowe, mięso, kiełki, zielone warzywa liściaste. Należy mieć na uwadze też to, że nie cały wapń, który trafia do naszego organizmu jest przez niego wchłaniany – dlatego trzeba sięgnąć po witaminę D, dzięki której wapń w mniejszym stopniu będzie wydalany z naszego organizmu. Witamina D znajduje się między innymi w tranie, mleku, tłustych rybach, wątróbce oraz w jajku. Zaleca się ograniczanie tych produktów, które nie służą naszym kościom np. napojów gazowanych,
    • używanie kąpieli słonecznych, gdyż nasz organizm potrafi sam produkować witaminę D pod wpływem promieni słonecznych. Niestety nasz klimat nie charakteryzuje się zbyt dużą liczbą dni słonecznych, a organizmy osób starszych nie produkują witaminy D w tak dużych ilościach, jak u osób młodych. Więc pewne grupy pacjentów muszą przyjmować przede wszystkim suplementy witaminy D, bowiem czekanie, aby organizm samodzielnie uzupełnił jej braki może trwać za długo,
    • porzucenie spożywania dużej ilości alkoholu. Z osteoporozą zmaga się niemal co trzeci alkoholik, a niewielkie ilości alkoholu są w stanie osłabić komórki, które odpowiadają za tworzenie kości. Alkohol jest również przyczyną szeregu innych chorób, które łączymy z osteoporozą np. marskość wątroby,
    • porzucenie palenia papierosów. Palenie papierosów zaburza wchłanianie wapnia w jelicie, a u mężczyzn wpływa negatywnie na stan gospodarki hormonalnej obniżając poziom testosteronu. Palacze mają również słabszą kondycję, więc ich kości słabną na skutek niedoboru aktywności fizycznej,
    • ograniczenie picia kawy. Naukowcy nie chcą jeszcze udzielać jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o wpływ kawy na nasze kości, podejrzewają jednak, że kawa pita w nadmiarze (cztery lub więcej filiżanek w ciągu dnia) może przyczyniać się do osłabienia tempa wchłaniania wapnia przez organizm,
    • podjęcie systematycznej aktywności fizycznej. Osoby prowadzące siedzący tryb życia mają słabsze kości, a regularne ćwiczenia wzmacniają nie tylko mięśnie, ale również kości. Zaleca się pacjentom wybór takiej formy aktywności, która będzie im sprawiała najwięcej przyjemności np. delikatne biegi, spacery, jazda na rowerze i pływanie. Można uczestniczyć również w zajęciach grupowych, w czasie których pod okiem trenera wykonuje się ćwiczenia ogólnousprawniające, wzmacniające gorset mięśniowy oraz kości,
    • fizjoterapię, której cele ukierunkowane są na: zapobieganie dolegliwościom bólowym kości oraz zachowanie siły mięśniowej i odpowiedniej ruchomości w stawach. Zmniejszyć dolegliwości bólowe można za pomocą fizykoterapii, która obejmuje: delikatny masaż ręczny, masaż podwodny, elektroterapię oraz pole magnetyczne. Aby utrzymać sprawność fizyczną można wykonywać: ćwiczenia czynne w odciążeniu, ostrożne ćwiczenia oporowe oraz najlepiej aby terapeuta pokazał pacjentowi instruktaż z ćwiczeniami do samodzielnego, systematycznego wykonywania w domu, które wzmocnią mięśni kręgosłupa i nauczą prawidłowej postawy ciała.

     

    Profilaktyka osteoporozy

     

    U osób zagrożonych wystąpieniem osteoporozy np. dzieci osób, które na nią chorują lub kobiety w wieku przedmenopauzalnym należy prowadzić profilaktykę przez całe życie, która polega na:

    • uzupełnianiu niedoborów żywieniowych wapnia, witaminy D oraz białka,
    • stosowaniu zdrowej diety,
    • uprawianiu sportu, aby wzmocnić kości i mięśnie odpowiadające przede wszystkim za stabilną postawę ciała,
    • zrezygnowaniu z picia alkoholu i palenia papierosów. 
    Autor: mgr Aleksandra Pełczewska
    Tagi: osteoporoza
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Jak zapobiegać osteoporozie?
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.