zarejestruj się zaloguj się

Osteofity

Tekst: mgr fizjoterapii Szymon Delikatny
Osteofity
Źródło: Wikimediacommons.org
Dodane: 12. czerwca, 2014

Osteofity, określane również jako wyrośla lub dzioby kostne, są skutkiem toczących się w stawach zmian zwyrodnieniowych. Rozwijają się latami i bardzo długo mogą nie dawać żadnych objawów. Te zmiany zwyrodnieniowe powoli przyczyniają się do ograniczenia ruchomości w stawie, a przez ucisk na nerwy i tkanki zaczynają powodować dolegliwości bólowe.

mgr fizjoterapii Szymon Delikatny
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Osteofity – powstawanie

     

    Choroba zwyrodnieniowa stawów jest procesem, w trakcie którego dochodzi do degeneracji chrząstki stawowej wyściełającej zakończenia kości tworzące powierzchnie stawowe. Jednym z jej skutków są tworzące się na obrzeżach stawów narośla kostne, zwane osteofitami. Ponieważ wraz z rozwojem choroby zwyrodnieniowej, staw zaczyna niszczeć, organizm wyczuwa potrzebę zwiększenia jego powierzchni. Tak aby mimo powstałych uszkodzeń, był on w stanie przenosić obciążenia. Dlatego na krawędziach stawów kość zaczyna się nadbudowywać, zwiększając tym samym obciążaną powierzchnię stawową. Jednak wytwórcze zmiany kostne mogą również powstawać wewnątrz stawu. Wówczas drażnią staw i przyczyniają się do jego szybszego niszczenia.

    Zmiany na kościach zwane osteofitami są bardzo dobrze widoczne na zdjęciu rentgenowskim (RTG). Jeśli problematyczny jest jeden staw, warto zrobić zdjęcie obu, aby lekarz miał porównanie.

     

    Osteofity – umiejscowienie, objawy

     

    Osteofity nadbudowują się tam, gdzie staw jest najbardziej obciążony. Najczęściej powstają na stawach kręgosłupa, drobnych stawach rąk, na stawach kolanowych i biodrowych. W zależnosci od miejsca i wielkości, mogą powodować różne objawy.

     

    Miejsca występowania osteofitów:

     

    Trzony kręgów

     

    Zazwyczaj na przednich i bocznych krawędziach, rzadziej na krawędziach tylnych. Mogą prowadzić do zwężenia (stenozy) kanału kręgowego bądź uciskać na korzenie nerwowe. Jeśli do tego dochodzi, objawy są charakterystyczne dla uszkodzenia nerwu na danej wysokości. Przyczyną pojawienia się osteofitów może być:

    • choroba zwyrodnieniowa,
    • RZS (reumatoidalne zapalenie stawów),
    • ZZSK (zesztywniejące zapalenie stawów kręgosłupa),
    • wypadek uszkadzający stawy kręgosłupa,
    • wyczynowe uprawianie sportu przewlekle obciążające kręgosłup.

    Leczenie osteofitów polega na doborze odpowiednich ćwiczeń utrzymujących prawidłowy zakres ruchu (np. stretching), nauce prawidłowego odciążania stawów kręgosłupa oraz na współpracy z doświadczonym terapeutą manualnym.

     

    Staw biodrowy

     

    Osteofity są efektem tzw. koksartrozy (zwyrodnienie stawu biodrowego). Początkowo pojawiają się na bocznej i przedniej krawędzi panewki stawu. Wydłuża to jej powierzchnię, przez co zmniejsza się możliwość ruchu (szczególnie odwiedzenia i rotacji) w biodrze. Później osteofity pojawiają się na obwodzie chrząstki głowy kości udowej. Zmiany te powodują, że zawęża się szpara stawowa, dochodzi do ograniczenia ruchomości i bólu w trakcie pogłębiania ruchu. Częstym leczeniem jest artroskopowy zabieg operacyjny, w trakcie którego oczyszczany jest staw, a osteofity są usuwane.

     

    Staw kolanowy

     

    Osteofity są jednym z objawów tzw. gonartrozy (zwyrodnienie stawu kolanowego). Mogą nadbudowywać się na bocznych krawędziach kłykci i na powierzchni stawowej rzepki. Powodować ból w trakcie większego obciążenia, wstawania z niskiej pozycji (np. przy wysiadaniu z samochodu czy wstawaniu z przysiadu). W leczeniu zachowawczym stosuje się elementy fizjoterapii (ultradźwięki, falę uderzeniową), masaż głęboki rozluźniający tkanki wokół kolana, ćwiczenia wzmacniające tylną grupę mieśni uda, tak aby odciążyć przód kolana (m.in. staw rzepkowo-udowy). Jeśli objawy bólowe utrzymują się zbyt długo, lekarz może podjąć decyzję o zabiegu artroskopowym. Wówczas oczyści staw z osteofitów, co powinno przynieść pacjentowi ulgę.

     

    Staw krzyżowo-biodrowy

     

    Powstawanie osteofitów spowodowane może być chorobą zwyrodnieniową, ZZSK czy MIZS. Osteofity wywołują ból w dolnej części kręgosłupa i na wysokości stawów krzyżowo-biodrowych, często w trakcie ruchu. A w zaawansowanej fazie mogą powodować znaczne ograniczenie ruchomości wraz z zesztywnieniem stawu krzyżowo-biodrowego.

     

    Staw barkowy

     

    Zwyrodnienie w tym stawie występuje rzadziej niż w stawach kręgosłupa czy stawach kończyn dolnych. Jeśli się tworzą, to najczęściej w stawie barkowo-obojczykowym. Leczeniem dającym najlepsze efekty jest zazwyczaj artroskopia barku, z oczyszczeniem stawu z osteofitów.

     

    Drobne stawy dłoni i palców

     

    W przebiegu choroby zwyrodnieniowej na stawach międzypaliczkowych nadbudowują się osteofity nazywane są guzkami Heberdena i Boucharda (w zależności od stawu, na którym się tworzą). Nie wywołują dużych dolegliwości bólowych, ale przyczyniają się do uczucia sztywności w palcach i ćmiącego, ciągłego bólu, szczególnie po pracy rękoma na chłodnym powietrzu. Pomocne w zwalczaniu tych dolegliwości jest wygrzewanie dłoni np. w okładach parafinowych czy pod lampą Solux.

     

    Osteofity – profilaktyka i leczenie

     

    Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że w danym stawie zaczyna dochodzić do zmian zwyrodnieniowych z tworzeniem się osteofitów. Często nie dają one objawów, aż do momentu kiedy będą uciskać na tkankę nerwową lub spowodują znaczne ograniczenia ruchomości w stawie. Aby wspomagać zapobieganiu tworzenia się osteofitów, należy pamiętać o kilku zasadach:

    • Należy dbać o systematyczną aktywność ruchową, w miarę możliwości bez nadmiernego obciążania stawów (np. jazda na rowerze, pływanie, nordic walking);
    • Należy dbać o utrzymywanie pełnego zakresu ruchu stawów i mięśni przez stosowanie stretchingu;
    • Powinno się utrzymywać prawidłową masę ciała, tak aby niepotrzebnie nie obciążać stawów;
    • Należy spożywać różnorodne pokarmy, z zawartością składników mineralnych, odżywczych i witamin.

    Jeśli zaś problem ostefitów występuje i narasta, dając nieprzemijające dolegliwości bólowe, lekarz może zalecić przyjmowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, iniekcji dostawowych (sterydowych lub odżywiających staw stężonym kwasem hialuronowym) oraz skierować na rehabilitację. W ostateczności może być podjęta decyzja o zabiegu operacyjnym. Najczęściej jest to artroskopia, w trakcie której lekarz oczyszcza staw i usuwa osteofity, tworząc tym samym w stawie więcej przestrzeni. Po zabiegu bardzo istotne jest wczesne rozpoczęcie rehabilitacji, tak aby utrzymać uzyskany zakres ruchu i zapobiec przykurczom.

    Autor: mgr fizjoterapii Szymon Delikatny

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.