zarejestruj się zaloguj się

Gruźlica kości

Tekst: lek. Kornel Gajewski
Gruźlica kości
Źródło: Wikimediacommons.org
Dodane: 23. lutego, 2015

Gruźlica to choroba zakaźna, zwykle zajmująca płuca. W przypadku rozsiewu prątków drogą krwionośną może dojść do zajęcia innych narządów, w tym stosunkowo często kości i stawów. W tych wypadkach najbardziej uciążliwym objawem staje się ból kości. Szybkie wdrożenie leczenia umożliwia zapobieganie rozwojowi poważnych powikłań gruźlicy kości.

lek. Kornel Gajewski
AUTOR
lek. Kornel Gajewski medycyna rodzinna
SPIS TREŚCI:

    Co to jest gruźlica kości?

     

    Gruźlica to jednostka chorobowa wywoływana przez prątki z rodziny Mycobacterium (rodzaj tuberculosis, bovis i inne). Najczęściej ognisko chorobowe lokalizuje się w płucach i węzłach chłonnych śródpiersia, jednak za pośrednictwem krwi może rozprzestrzeniać się do innych miejsc organizmu. Jedną z częstszych prezentacji pozapłucnych gruźlicy jest gruźlica kości i stawów. Zwykle choroba umiejscawia się w kręgosłupie i końcach kości długich, pojawić się może jednak wszędzie, również w kościach dłoni czy nadgarstka. Objawia się wstępnie jako uporczywy ból kości.

     

    Gruźlica kości – przyczyny

     

    Prątki gruźlicy rozprzestrzeniają się drogą kropelkową. Źródłem zakażenia jest osoba chora, a dokładniej wydzieliny z jej dróg oddechowych (uwalniane do powietrza podczas kaszlu, kichania, mówienia). Większość chorych już po dwóch tygodniach terapii lekowej przestaje być zakaźna dla otoczenia.

    Czynniki zwiększające ryzyko i podatność na wystąpienie gruźlicy:

     

    Gruźlica kości – objawy

     

    Początek gruźlicy kości jest zazwyczaj podstępny. Pacjent może mieć objawy ogólne, takie jak:

    • niewysoka gorączka,
    • utrata apetytu,
    • spadek masy ciała.

    Zazwyczaj poprzedzają one miejscowe dolegliwości takie jak ból kości, tkliwość i obrzęk zajętej okolicy. Zajęte kości wykazują łatwiejszą łamliwość.

    W zależności od lokalizacji, mogą wystąpić dodatkowe objawy. Na przykład, gdy gruźlica kości zajmuje okolicę nadgarstka, powstający obrzęk może dawać obraz sugerujący zespół cieśni nadgarstka. Choroba Potta, czyli gruźlica kręgosłupa powoduje silny ból kręgosłupa i jego sztywność, w toku rozwoju gruźlica niszczy krążki międzykręgowe i rozprzestrzenia się do dalszych kręgów, co może prowadzić ostatecznie do złamań kręgosłupa, ucisku na rdzeń kręgowy i paraliżu dolnej części ciała. Ponadto na plecach wyczuwalny może być garb. Czasami gruźlica zajmuje więcej niż jeden region układu kostno-stawowego (wieloogniskowa gruźlica kości).

    Badania wykazują, że blisko połowa pacjentów z gruźlicą kości ma obecne prątki również w płucach, znakomita większość jednak nie rozwija aktywnej postaci gruźlicy płucnej. W związku z brakiem typowych objawów kojarzonych z gruźlicą, jak kaszel i odkrztuszanie, choroba często pozostaje nierozpoznana.

     

    Diagnostyka gruźlicy kości

     

    Lekarz rozpoczyna diagnostykę gruźlicy kości od przeprowadzenia wywiadu, w którym szczególnie istotną kwestią jest wykrycie sytuacji, w których pacjent mógł mieć kontakt z osobami prątkującymi. W przypadku podejrzenia gruźlicy kości lekarz zlecić może niektóre z następujących badań:

    • RTG zajętej okolicy, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny;
    • RTG płuc w poszukiwaniu ogniska pierwotnego zakażenia;
    • biopsję zmiany z następczym badaniem mikrobiologicznym (hodowlą bakterii, posiewem) lub badaniem metodą PCR w poszukiwaniu prątków gruźlicy;
    • testy immunologiczne;
    • test skórny – próba tuberkulinowa (Mantoux). Polega ona na wstrzyknięciu śródskórnym w okolicę przedramienia tuberkuliny. Zwykle po 48-72 godzinach odczytuje się średnicę nacieku wokół miejsca badania. Dodatni odczyn tuberkulinowy (zwykle za taki uznaje się >12-15 mm nacieku) sugeruje, że pacjent prawdopodobnie jest zakażony prątkami gruźlicy.

    Ponadto w przypadku gruźlicy kości występują podwyższone wykładniki stanu zapalnego (OB).

     

    Leczenie gruźlicy kości

     

    Jeśli gruźlica kości i stawów jest zdiagnozowana we wczesnym etapie i szybko rozpoczyna się leczenie, zdecydowana większość pacjentów osiągnie całkowite wyzdrowienie bez powikłań.

    Podstawą leczenia gruźlicy kości są leki przeciwprątkowe: izoniazyd, rifampicyna, pirazynamid i etambutol przyjmowane przez 2 miesiące, a następnie kontynuacja do 6-12 miesięcy przyjmowania izoniazydu i rifampicyny. W początkowym etapie terapii zaleca się oszczędzanie zajętych kości i reżim łóżkowy w przypadku zajęcia kręgosłupa. Stosować można ochronne i usztywniające kołnierze, mankiety, gorsety. W okresie choroby zaleca się odpowiednią, bogatą w substancje odżywcze dietę.

    W niektórych przypadkach gruźlicy kręgosłupa (zajęcie wielu kręgów) można rozważyć leczenie operacyjne, polegające na oczyszczeniu – wycięciu zakażonych kości, ewentualnie z następczą rekonstrukcją kręgów.

    Główną przyczyną niepowodzeń leczniczych jest rozpoznanie gruźlicy kości dopiero w jej zaawansowanym stadium.

     

    Profilaktyka gruźlicy kości

     

    Jedyną dostępną szczepionką na gruźlicę jest BCG (BacilleCalmette-Guérin). Stosowana jest u noworodków tuż po urodzeniu. Niestety, odporność, którą daje szczepionka z czasem przemija i większość dorosłych osób jest podatna na infekcję prątkami gruźlicy. Nie zaleca się jednak dawek przypominających w późniejszym wieku, gdyż wykazano niską skuteczność szczepionki u dorosłych.

    Istotną rolę w profilaktyce gruźlicy kości pełni szybka identyfikacja i leczenie chorych na gruźlicę. Już po 2 tygodniach terapii lekowej chory przestaje być zakaźny dla otoczenia.

    Autor: lek. Kornel Gajewski

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.