zarejestruj się zaloguj się

Choroba Forestiera

Tekst: lek. Rafał Drobot
Choroba Forestiera
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. sierpnia, 2014

Choroba Forestiera, inaczej rozsiana samoistna hiperostoza szkieletu, jest schorzeniem dotyczącym całego szkieletu, charakteryzującym się niezależnym od miejscowych czynników rozrostem kości w miejscach przyczepów ścięgnistych, prowadzącym do zwiększenia ogólnej masy kośćca. Choroba występuje u 5-10 % osób w populacji ogólnej po 65 roku życia, kilkakrotnie częściej u cukrzyków.
 

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Choroba Forestiera - epidemiologia

     

    Choroba Forestiera to schorzenie występuje najczęściej u osób starszych, mających przeważnie powyżej 60 lat. Częstość schorzenia w populacji ogólnej wzrasta wraz z wiekiem, choroba jest natomiast bardzo rzadka u osób będących w wieku 30 czy 40 lat. Od 1997 roku rozsiana samoistna hiperostoza szkieletu jest uważana za odrębną jednostkę chorobową (nozologiczną). Populacją narażoną, w której obserwuje się zwiększoną częstość zachorowań, są osoby chore na cukrzycę. Częściej chorują mężczyźni, niż kobiety. Częstość występowania choroby wzrasta wraz z współistnieniem takich czynników ryzyka jak:

    • dyslipidemia,
    • hiperurykemia (zwiększone stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi).
       

    W literaturze medycznej możemy się także spotkać z innymi, synonimicznymi określeniami tej jednostki chorobowej:

    • rozsiana samoistna hiperostoza szkieletu,
    • choroba Forestiere – Rotes - de Querol,
    • uogólniony samoistny nadmierny rozrost kości,
    • DISH z ang. diffuse idiopathic skeletal hyperostosis.

     

    Choroba Forestiera - przyczyny

     

    Dokładna przyczyna rozsianej samoistnej hiperostozy szkieletu jest nieznana. Z dotychczasowych obserwacji wynika, że znaczenie mogą odgrywać:

    • czynniki mechaniczne,
    • czynniki dietetyczne,
    • długotrwałe stosowanie niektórych leków przeciwdepresyjnych.

    Istnieje dodatnia korelacja pomiędzy obecnością tych czynników, a częstością występowania choroby, brak jest natomiast związku przyczynowo-skutkowego.

    Z innych obserwacji wynika, że leczenie trądzikuretinoidami (czyli kwasowymi pochodnymi witaminy A), zwłaszcza etretynatem może skutkować wystąpieniem podobnych jak w rozsianej samoistnej hiperostozie szkieletu objawów chorobowych.

     

    Choroba Forestiera – jak powstaje?

     

    Choroba Forestiera należy do grupy jednostek chorobowych, noszących wspólną nazwę „spondyloartropatii niezapalnych” - chorób stawów z zajęciem stawów kręgosłupa. Rozpoznanie ustala się na podstawie dość charakterystycznego obrazu radiologicznego. Choroba cechuje się rozrostem kości w miejscach wnikania do nich:

    • ścięgien,
    • rozcięgien,
    • torebek stawowych,
    • pierścieni włóknistych.

    W trzonach kręgów kręgosłupa tworzą się narośla kostne (tzw. rzekome osteofity), przypominające dzioby papuzie i obejmujące co najmniej cztery kręgi. Występują one najczęściej w dolnych kręgach piersiowych, a w odcinku szyjnym kręgosłupa mogą być skierowane ku górze.

    Ponadto, występuje znaczna kalcyfikacja (wapnienie) i kostnienie więzadeł przykręgosłupowych. Linijne zmiany tego typu są najbardziej wyraźne w więzadłach przednich kręgosłupa, dając obraz spływającego wosku na przednio-przyśrodkowej powierzchni trzonów kręgów w odcinku piersiowym kręgosłupa.

    Kalcyfikacje i kostnienia znajdują się najczęściej po prawej stronie kręgosłupa (wyjątek – tzw. dekstrokardia). Stopień zajęcia przez proces chorobowy więzadeł przykręgosłupowych jest zmienny, a zmiany mogą obejmować nawet cały ich odcinek wzdłuż kręgosłupa.

    Choroba Forestiera może rozprzestrzeniać się do jakiegokolwiek stawu w obrębie ciała, wpływając na ruchomość w obrębie tej okolicy.

    Do innych objawów sugerujących istnienie rozsianej samoistnej hiperostozy szkieletu zaliczyć możemy występowanie zwapnień w różnych okolicach ciała. Zmiany tego typu można stwierdzić w obrębie:

    • tkanki podskórnej,
    • spojenia łonowego,
    • więzadła karkowego,
    • więzadła krzyżowo-guzicznego,
    • guza kulszowego,
    • mięśnia czworogłowego uda,
    • ścięgien: mięśnia trójgłowego, podrzepkowego, Achillesa.

    U pacjentów chorych na rozsianą samoistną hiperostozę szkieletu stwierdza się też:

    • zgrubienie blaszki wewnętrznej kości czołowej,
    • gęstniejące zapalenie kości biodrowej(łac. osteitis condensans ilii),
    • zmiany w obrębie stawów obwodowych (rzadko).

     

    Choroba Forestiera - objawy

     

    Przebieg choroby Forestiera jest często bezobjawowy lub występuje wyłącznie uczucie sztywności, podczas gdy zmiany radiologiczne są zdecydowanie bardziej zaawansowane – schorzenie może więc zostać wykryte przypadkowo, podczas wykonywania badań radiologicznych z innych wskazań.

    Rozsiana samoistna hiperostoza szkieletu może również prowadzić do ograniczenia ruchów w stawach kręgosłupa lub stawach obwodowych. Nierzadko występuje także ból w odcinku piersiowym kręgosłupa. Ból towarzyszy także zmianom chorobowym zlokalizowanym w obwodowych przyczepach ścięgnistych (np. w ścięgnach Achillesa). U dwóch trzecich pacjentów ból pleców oraz sztywność cechują się większym nasileniem w godzinach porannych.

    Zwapnienia i kostnienia w miejscach obwodowych przyczepów ścięgnistych do kośćca mogą być widoczne gołym okiem w obrębie:

    • ramienia,
    • grzebienia kości biodrowej,
    • guzowatości kulszowej,
    • krętarzy stawu biodrowego,
    • guzowatości kości piszczelowej,
    • rzepki,
    • kości rąk lub stóp.

    Odnotowano zwiększoną częstość występowania zaburzeń połykania w porównaniu do populacji ogólnej. Objawy uciskowe rdzenia kręgowego należą do rzadkości.

    W rozsianej samoistnej hiperostozie szkieletu nie stwierdza się żadnego typu uwarunkowań genetycznych, a choroba nie wpływa na inne (poza wymienionymi) narządy niż płuca, co jest pośrednim skutkiem zrostów w obrębie klatki piersiowej.

     

    Choroba Forestiera - rokowanie

     

    Rozsiana samoistna hiperostoza szkieletu nie jest chorobą śmiertelną, jednak niektóre związane z nią powikłania mogą prowadzić do śmierci. Najczęściej są to infekcje dolnych dróg oddechowych oraz paraliż.

     

    Choroba Forestiera - różnicowanie

     

    W rozpoznaniu różnicowym rozsianej samoistnej hiperostozy szkieletu należy uwzględnić:

    • grupę chorób określanych wspólnym mianem spondyloartropatii seronegatywnych, tj. zapaleń stawów z zajęciem stawów kręgosłupa z nieobecnym czynnikiem reumatoidalnym (m. in. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – ZZSK),
    • chorobę zwyrodnieniową stawów.

    Cechą ułatwiającą różnicowanie z chorobą zwyrodnieniową stawów jest zachowanie przestrzeni między krążkami międzykręgowymi, zaś w odróżnieniu od ZZSK stawy krzyżowo-biodrowe i międzywyrostkowe (apofyzealne) w tym schorzeniu są prawidłowe.

    Ponadto, w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa możemy zaobserwować pewne uwarunkowania genetyczne oraz zajęcie przez proces chorobowy narządów spoza układu kostno-szkieletowego, czego nie notuje się w przypadku omawianej choroby.

     

    Choroba Forestiera - leczenie

     

    Rozsiana samoistna hiperostoza szkieletu najczęściej nie wymaga leczenia. Zazwyczaj wskazana jest fizjoterapia, choć zaawansowane zmiany w obrębie kręgosłupa mogą wymagać leczenia operacyjnego.

    Fizjoterapia wraz z terapią manualną wykazują korzystne rezultaty, zmniejszając ból i zwiększając zakres ruchomości kręgosłupa.

    Z uwagi na możliwość wystąpienia zapalenia w obrębie kręgosłupa i niektórych ścięgien, w uśmierzaniu bólu i zwalczaniu stanów zapalnych związanych z omawianą chorobą pomocne mogą okazać się leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), takie jak ibuprofen czy naproksen. Postuluje się również, że poprzez zmniejszenie stanu zapalnego przez NLPZ w tych obszarach, nie następuje dalsze wapnienie w obrębie ścięgien i więzadeł kręgosłupa prowadzące do powstawania narośli kostnych.

    Autor: lek. Rafał Drobot

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.