zarejestruj się zaloguj się

Bóle mięśniowo-stawowe

Tekst: lek. Kamil Sarnecki
Bóle mięśniowo-stawowe
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 24. września, 2014

Bóle mięśniowo-stawowe są najczęściej kojarzone z chorobami reumatycznymi. Wbrew powszechnemu przekonaniu mogą być także pierwszą oznaką rozwijającej się infekcji wirusowej (np. przeziębienia, grypy). Do częstych przyczyn takich dolegliwości należą także przebyte urazy, przeciążenia w układzie ruchu, a także nadwaga i otyłość.

lek. Kamil Sarnecki
AUTOR
lek. Kamil Sarnecki neurologia
SPIS TREŚCI:

    Choroby reumatyczne

     

    Bóle mięśniowo-stawowe są najczęstszą dolegliwością towarzyszącą większości chorób reumatycznych. Podstawowe znaczenie ma ustalenie ich:

    • lokalizacji, czyli jakich dotyczą stawów,
    • charakteru, np. stałe, czy napadowe,
    • promieniowanie, tzn. czy przemieszczają się w inne okolice ciała,
    • natężenie, tzn. łagodne, umiarkowane, czy silne,
    • zależności od ułożenia ciała, aktywności ruchowej oraz pory dnia.

    Wszystkie wyżej wymienione elementy wywiadu prowadzonego przez lekarza pierwszego kontaktu mają istotne znaczenie. W oparciu o podany przez chorego czas trwania bólów mięśniowo-stawowych medyk jest w stanie postawić wstępne rozpoznanie i skierować pacjenta do odpowiedniego specjalisty (np. reumatologa).

    Większość osób w podeszłym wieku skarży się na bóle w zakresie układu ruchu, które są niczym innym jak objawy choroby zwyrodnieniowej stawów. Ta z kolei jest naturalnym procesem starzenia. Postępowanie w tym przypadku polega głównie na leczeniu zachowawczym, czyli objawowym i opiera się na stosowaniu leków przeciwbólowych – niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), stosownej aktywności ruchowej dopasowanej do możliwości pacjenta oraz odpowiedniej rehabilitacji.

    Potwierdzenie rozpoznania i stopnia zaawansowania choroby jest możliwe po wykonaniu RTG jednego lub więcej chorych stawów, które wykazuje często zmiany zwyrodnieniowe – zwężenia szpary międzystawowej (świadczącej pośrednio o ubytku tkanki chrzęstnej w stawie), sklerotyzacja podchrzęstnej i osteofity (powstających w wyniku drażnienia stykających się ze sobą nieosłoniętych chrząstką powierzchni kostnych).

     

    Choroby reumatyczne – postępowanie

     

    W przypadku nasilonych zmian zwyrodnieniowych, bólów mięśniowo-stawowych i słabej reakcji na leczenie przeciwbólowe, lekarz pierwszego kontaktu kieruje chorego do specjalisty z zakresu ortopedii, celem ewentualnej kwalifikacji do leczenia operacyjnego. Najczęściej wykonywanymi zabiegami, związanymi z degradacją stawu w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawu, jest endoprotezoplastyka stawów biodrowych i kolanowych.
    W przypadku, gdy bólom mięśniowo-stawowym towarzyszy sztywność poranna stawów (często symetrycznych stawów rąk i stóp), która utrzymuje się zwykle powyżej 1 godziny, konieczna jest wizyta u swojego lekarza pierwszego kontaktu. Zmiany tego typu mogą przemawiać za początkiem choroby z kręgu układowych chorób tkanki łącznej (np. reumatoidalnego zapalenia stawówRZS). Lekarz kieruje w takim przypadku pacjenta do specjalisty reumatologa. Po wykonaniu odpowiednich badań laboratoryjnych (m.in. morfologii, oznaczenie czynnika reumatoidalnego, OB, CRP) i potwierdzeniu rozpoznania włącza się w tym przypadku odpowiednie leczenie modyfikujące przebieg choroby, które nie tylko łagodzi objawy zapalenia stawów, ale przede wszystkim opóźnia i zapobiega trwałej destrukcji stawów objętych procesem chorobowym.

     

    Choroby przebiegające z bólami mięśniowo-stawowymi

     

    Innymi przykładami schorzeń, oprócz choroby zwyrodnieniowej stawów i RZS, przebiegających z bólami mięśniowo-stawowymi z zakresu reumatologii są:

    • układowe choroby tkanki łącznej (np. toczeń układowy, twardzina, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie skórno-mięśniowe, martwicze zapalenia naczyń);
    • zapalenia stawów z towarzyszącym zapaleniem kręgosłupa (np. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe zapalenie stawów, zapalenia stawów towarzyszące przewlekłym zapalnym chorobom jelit);
    • zapalenia stawów towarzyszące zakażeniu.

    Warto także wspomnieć o chorobach metabolicznych i endokrynologicznych, którym mogą towarzyszyć bóle stawów i mięśni. Przykładem jest dna moczanowa oraz rzadsze choroby spichrzeniowe (np. hemochromatoza polegająca na nadmiernym odkładaniu się żelaza w organizmie).
    W przypadku bólów mięśniowo-stawowych, które utrzymują się i nasilają od jakiegoś czasu, warto odwiedzić swojego lekarza pierwszego kontaktu. Należy przy tym wspomnieć mu o wszystkich zauważonych przez chorego dodatkowych cechach, takich jak wpływ aktywności ruchowej, odpoczynek, pora dnia na ewentualne zmiany w natężeniu bólu. Lekarz wtedy, po zebraniu wywiadu oraz po badaniu przedmiotowym, decyduje o wdrożeniu leczenia zachowawczego, poszerzeniu diagnostyki, czy też skierowaniu chorego do specjalisty ortopedy lub reumatologa.

     

    Infekcje wirusowe a bóle mięśniowo-stawowe

     

    Infekcje wirusowe są bardzo częstym powodem bólów mięśniowo-stawowych. Przykładem jest przeziębienie lub grypa. Takim stanom towarzyszy osłabienie oraz objawy dodatkowe ze strony górnych dróg oddechowych. Z reguły rozwijają się nagle, a chory neguje wcześniejsze dolegliwości ze strony układu ruchu.

    Przeziębienie jest łagodnym zakażeniem w obrębie układu oddechowego, któremu oprócz uogólnionym bólom mięśni i stawów towarzyszy często wydzielina z nosa, ból gardła, kaszel, stany podgorączkowe oraz ogólne osłabienie.

    Grypa, z kolei, jest cięższą postacią infekcji wirusowej, która przebiega z mocno nasilonymi objawami przeziębienia oraz wysoką gorączką.
    Postępowanie w takich przypadkach polega na leczeniu objawowym i ewentualnym stosowaniu leków immunostymulujących o działaniu przeciwwirusowym (np. pranobeks inozyny, oseltamiwir). Wskazaniem do antybiotykoterapii są wyłącznie zakażenia o podłożu bakteryjnym. Chory powinien unikać w tym czasie forsownego wysiłku fizycznego i zapewnić sobie odpoczynek w domu. W zależności od nasilonych objawów ze strony dróg oddechowych stosuje się leki obkurczającego błonę śluzową nosa, inhalacje, pastylki na gardło, płukanki na gardło, a w zależności od charakteru kaszlu (wilgotny lub suchy) leki rozrzedzające wydzielinę w drogach oddechowych lub hamujące odruch kaszlu. Poza tym należy zawsze pamiętać o odpowiednim nawodnieniu organizmu.
    Dodatkowo nieodzownym elementem leczenia objawów przeziębienia i grypy jest zwalczanie bólu oraz gorączki przy użyciu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen).
    Dobrym rozwiązaniem może być także preparat pranobeksu inozyny, dostępny w ostatnim czasie także bez recepty. Lek oprócz hamowania namnażania wirusów przez pobudzenie odporności komórkowej przy udziale limfocytów Th, stymuluje układ odpornościowy do walki z samą infekcją wirusową. Efektem tego działania jest łagodniejszy przebieg zakażenia wirusowego, krótszy czas trwania choroby przy dobrej tolerancji samego leku i małego ryzyka działań niepożądanych. Dlatego też pranobeks inozyny stanowi dobrą alternatywę w leczeniu większości chorób wirusowych takich jak przeziębienie lub grypa.

     

    Urazy i przeciążenia układu ruchu

     

    Bóle mięśni i stawów są częstym objawem urazów oraz przeciążeń związanych ze sportem lub wykonywaną pracą. W tym przypadku rozpoznanie przyczyn dolegliwości jest prostsze. Chory z reguły podaje uraz w ostatnim czasie, a zapytany o wykonywany zawód, wskazuje na nadmiernie przeciążaną okolicę ciała. Leczenie polega na stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych, unikaniu lub ograniczaniu bolesnych ruchów i ewentualnie elewacji chorej kończyny. Przykładem częstych zmian układu ruchu spowodowanych przeciążaniem w sporcie lub pracy są:

    • Zespół bólowy kręgosłupa (np. odcinka lędźwiowego), przez pracę w wymuszonej pozycji siedzącej lub pochylniowej;
    • Łokieć tenisisty  – spowodowany przeciążeniem i stanem zapalnym w obrębie przyczepów mięśni prostowników przedramienia okolic nadkłycia bocznego ramienia. Dotyczy często sprzedawców obsługujących kasy fiskalne, stomatologów, pracowników biurowych.

    W przypadku utrzymujących się dolegliwości warto odwiedzić lekarza pierwszego kontaktu, który zadecyduje o odpowiednim postępowaniu zachowawczym, czy też pokierowaniu chorego do specjalisty ortopedy, w przypadku silnych dolegliwości i braku reakcji na dotychczasowe leczenie. Ważnym elementem postępowania przeciwbólowego jest przede wszystkim zmiana niekorzystnych nawyków, które mają prowadzić do zmniejszenia przeciążeń danej okolicy ciała oraz podjęta wcześnie rehabilitacja.

     

    Nadwaga i otyłość

     

    Nadwaga i otyłość jest oczywistym dla każdego powodem bólów mięśniowo-stawowych. W takim przypadku nadmiernie obciążany układ ruchu predysponuje do wczesnych zmian zwyrodnieniowych stawów, głównie kolanowych i biodrowych, a także drobnych stawów kręgosłupa. Terapia w tym przypadku polega w pierwszej kolejności na redukcji masy ciała, aktywności ruchowej dostosowanej do możliwości chorego, a także stosowaniu w razie bólu niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

    Autor: lek. Kamil Sarnecki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.