zarejestruj się zaloguj się

Ukruszony ząb – przyczyny i leczenie ukruszenia zęba

Tekst: lekarz dentysta Kacper Nijakowski
Dodane: 09. sierpnia, 2017

Ukruszenia zębów na skutek urazów mechanicznych dotyczą zarówno zębów stałych, jak i zębów mlecznych. Pacjenci częściej zgłaszają się do dentysty z ukruszoną jedynką ze względów estetycznych niż z ukruszonym zębem trzonowym biorącym czynny udział w żuciu pokarmów. Leczenie ukruszonego zęba zależy od stopnia zniszczenia – inaczej leczy się lekko ukruszony ząb i ukruszenie zęba przy dziąśle.

lekarz dentysta Kacper Nijakowski
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Ukruszenie zęba – jakie są przyczyny?

     

    Najczęstszą przyczyną uszkodzeń zębów są ich urazy mechaniczne. W gabinecie stomatologicznym często słychać diagnozę: "ukruszona jedynka", "lekko ukruszony ząb" czy "ukruszony ząb przy dziąśle".

    Statystycznie zęby mleczne ulegają urazom najczęściej u 2- i 3-latków, a zęby stałe między 7. a 12. rokiem życia. Dochodzi do nich głównie na skutek: upadków, popchnięć i uderzeń.

    Wśród pozostałych przyczyn urazów można wyróżnić sporty kontaktowe i wypadki komunikacyjne. Najbardziej narażone na uszkodzenia są zęby sieczne w szczęce, szczególnie przy ich protruzji (wychyleniu).

    Do innych powodów złamań zębów można zaliczyć m.in.:

    • wady rozwojowe szkliwa i zębiny (np. na skutek niedoboru wapnia lub genetycznie uwarunkowane),
    • rozległe zniszczenie tkanek zęba przez próchnicę,
    • nagryzienie na coś zbyt twardego.

    W przypadku ukruszenia plomby (wypełnienia) poza negatywnymi nawykami pacjenta wpływ może mieć złe dopasowanie w zgryzie (za wysokie wypełnienie), jak również niewłaściwe jego założenie (np. przy dostępie śliny, szczególnie przy materiałach kompozytowych). Niekiedy mamy też do czynienia z ukruszonym zębem leczonym kanałowo. Martwe zęby po leczeniu endodontycznym ze względu na zwykle znaczną utratę tkanek własnych są bardziej podatne na złamania czy pęknięcia.

     

    Ukruszony ząb – rodzaje złamań zęba

     

    Wśród złamań zębów można wyróżnić: niepowikłane złamanie korony zęba, powikłane złamanie korony zęba, złamania koronowo-korzeniowe czy złamania korzenia. Podział ten dotyczy zarówno zębów stałych, jak i mlecznych.

    Niepowikłane złamanie korony dotyczy złamania w obrębie szkliwa i zębiny bez obnażenia miazgi, a nadłamaniem zęba nazywa się uszkodzenie pryzmatów szkliwnym bez utraty tkanek. Powikłane złamanie obejmuje szkliwo i zębinę z obnażeniem miazgi (widoczna różowa tkanka), przez co może wiązać się z utratą żywotności miazgi po urazie. Złamania koronowo-korzeniowe przebiegają najczęściej od środkowej części powierzchni wargowej aż pod brzeg dziąsłowy powierzchni podniebiennej zębów.

     

    Ukruszenie zęba – leczenie wykruszonego zęba 

     

    W przypadku wszystkich urazów zębów stałych (pęknięcia, ukruszenia, nadłamania) zaleca się wykonanie zdjęcia rentgenowskiego i kontrolę żywotności miazgi.

    Przy niepowikłanych złamaniach korony zębów stałych i mlecznych, niekiedy wystarczającym jest wygładzenie brzegów złamania lekko ukruszonego zęba. Większą utratę tkanek ze względu na odsłonięcie zębiny należy jak najszybciej odbudować cementem szkłojonomerowym bądź wypełnieniem kompozytowym. Gdy dostępny jest ukruszony fragment zęba, powinno się go wykorzystać i umocować materiałem adhezyjnym.

     

    Ułamany ząb – amputacja miazgi i ekstrakcja?

     

    W przypadku powikłanych złamań korony metoda leczenia zależna jest od czasu zgłoszenia się do dentysty po urazie oraz stadium rozwoju korzenia. U pacjentów młodych (z niedokończonym rozwojem korzenia) stosuje się pokrycie miazgi lub częściową jej amputację celem zachowania żywotności miazgi. Wówczas wykorzystuje się wodorotlenek wapnia lub MTA, aby wytworzyć na odsłoniętej miazdze tzw. most zębinowy.

    Po tym postępowaniu obumarcie miazgi obserwuje się u ok. 5 proc. U pacjentów starszych metodą z wyboru jest leczenie endodontyczne, jednak w wybranych przypadkach można spróbować zastosować powyższe leczenie biologiczne.

    Jeśli upłynął zbyt długi czas od urazu i miazga obumarła, jedynym wyborem jest leczenie kanałowe. W zębach mlecznych do możliwych sposobów leczenia należą pokrycie, amputacja miazgi (pulpotomia) lub ekstrakcja.

     

    Odbudowa ułamanego zęba – leczenie kanałowe, wkłady koronowo-korzeniowe

     

    Bardziej skomplikowane jest postępowanie przy złamaniach koronowo-korzeniowych. Przed właściwym leczeniem można tymczasowo unieruchomić materiałami adhezyjnymi ruchomą część korony, którą później należy usunąć.

    W przypadku złamań naddziąsłowych przeprowadza się leczenie endodontyczne, a następnie zależnie od ilości zachowanych tkanek własnych zęba wykonuje się odbudowę zachowawczą materiałem kompozytowym na włóknie szklanym bądź odbudowę protetyczną z koroną na indywidualnym wkładzie koronowo-korzeniowym.

     

    Ułamany ząb – korona zębowa czy most protetyczny?

     

    Jeśli doszło do złamania zęba przy dziąśle lub poddziąsłowo, wówczas możliwe jest wysunięcie ortodontyczne bądź chirurgiczne (tzw. ekstruzja) z następową odbudową endoprotetyczną (korona z wkładem koronowo-korzeniowym po leczeniu kanałowym).

    Innym rozwiązaniem jest usunięcie zęba i uzupełnienie powstałej luki mostem protetycznym albo implantem z koroną protetyczną. W przypadku złamań koronowo-korzeniowych zębów mlecznych metodą z wyboru jest ekstrakcja.

    Autor: lekarz dentysta Kacper Nijakowski

    Filtruj wyniki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.