zarejestruj się zaloguj się

Przyczyny bólu w jamie ustnej

Tekst: lek. dent. Jakub Waszyrowski
Przyczyny bólu w jamie ustnej
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 09. października, 2014

Wszelkie zmiany, które powodują ból w jamie ustnej są bardzo uciążliwe – są wrażliwe na delikatne nawet drażnienie, przez co utrudniają zarówno jedzenie i picie, jak i codzienną higienę jamy ustnej. Często przyczyną takich zmian są drobne urazy. Powodem bólu w jamie ustnej mogą być także zmiany grzybicze, afty, zapalenie dziąseł czy wirus opryszczki. Leczenie zależne jest od przyczyny wywołującej dolegliwości bólowe.

lek. dent. Jakub Waszyrowski
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Bolesne zmiany w jamie ustnej

     

    Zmiany, które stanowią przyczyny bólu w jamie ustnej należą do najbardziej uciążliwych. Zaczerwienienia, pęcherzyki czy szorstkie tarczki nie są tak denerwujące i przez to często bagatelizowane. W leczeniu bólu najistotniejsza jest jego skuteczna i szybka eliminacja, tak przez usunięcie przyczyny, jak i likwidację podrażnień.

    Powodem bólu w jamie ustnej może być:

    • uraz wywołany bezpośrednim, miejscowym uszkodzeniem (np. w wyniku szczotkowania),
    • zmiana o etiologii grzybiczej (w tym pleśniawki),
    • zmiana, której przyczyną są wirusy (np. opryszczka pospolita),
    • afta,
    • zapalenie dziąseł,
    • zapalenie kącików ust.

     

    Uraz w jamie ustnej

     

    Przerwanie ciągłości lub uszkodzenie błony śluzowej jamy ustnej jest następstwem działania nagłego bodźca. Czynnikiem powodującym uraz w jamie ustnej może być np. fragment pożywienia, ostry brzeg protezy czy gorąca zupa (poparzenie). Ból ma charakter nagły i ostry, lecz szybko ustępuje, często dochodzi do krwawienia (przedłużonego u osób przyjmujących leki przeciwkrzepliwe).

    Ulgę przynosi izolacja uszkodzenia od środowiska jamy ustnej oraz unikanie drażnienia. Nie należy wówczas spożywać ostrych, kwaśnych i gorących pokarmów. Skuteczne są równie środki znieczulające miejscowo. W przypadku poważniejszych urazów, konieczne może się okazać stosowanie leków przeciwbólowych.

     

    Zmiany grzybicze w jamie ustnej, w tym pleśniawki

     

    Przyczynami bólu w jamie ustnej mogą być zmiany grzybicze. Błona śluzowa ze zmianami grzybiczymi jest żywoczerwona, obrzmiała. Pacjenci odczuwają ból i pieczenie, na języku pojawia się białawy nalot. Najczęstszym izolowanym szczepem jest wywołujący kandydozę Candida sp. Zmiany są najczęściej spowodowane niewłaściwym użytkowaniem protez, zaniedbaniami higienicznymi oraz niedoborami witamin i składników odżywczych w diecie. Mogą być też efektem długotrwałej terapii antybiotykowej bez równoległego stosowania probiotyków, odbudowujących naturalną florę bakteryjną.

    Leczenie wymaga kilkutygodniowego miejscowego stosowania środków przeciwgrzybicznych, takich jak nystatyna czy neomycyna. W zaawansowanych lub opornych na leczenie przypadkach grzybicy jamy ustnej konieczne może się okazać leczenie ogólnoustrojowe. W czasie kuracji należy unikać pokarmów bogatych w węglowodany, gdyż stanowią one pożywkę dla grzybów. W celu uniknięcia wtórnego zainfekowania ze strony protez, po kuracji najlepiej je wymienić na nowy komplet, a przyjmowanie leków kontynuować jeszcze około 2–3 tygodnie po ustąpieniu objawów.

    Przyczynami bólu w jamie ustnej u małych dzieci są charakterystyczne dla ich wieku pleśniawki. Mogą one występować już w pierwszych tygodniach życia jako efekt pierwotnej infekcji okołoporodowej grzybami drożdżakowatymi, obecnymi w drogach rodnych. Mają postać małych, białawych bolesnych grudek lub plamek. Mogą występować licznie w jamie ustnej na błonie śluzowej policzków, języka, podniebienia miękkiego i warg. Jedzenie powoduje ból, więc dzieci niechętnie spożywają pokarmy, nie przybierają na wadze, są rozdrażnione i niespokojne.

    Leczenie pleśniawek polega na stosowaniu miejscowo substancji przeciwgrzybiczych, znieczulających miejscowo oraz izolujących pleśniawki od bodźców zewnętrznych, aby zredukować ból. Przy stosowaniu leków zmiany powinny ustąpić po kilku dniach. Jeśli kuracja zostanie przerwana zbyt szybko, może dojść do nawrotów.

     

    Zmiany wirusowe w jamie ustnej

     

    Do częstych przyczyn bólu w jamie ustnej zaliczany jest wirus opryszczki pospolitej (Herpes simplex virus). Sama opryszczka i opryszczkowe zapalenie jamy ustnej objawia się zmianami o charakterze pęcherzyków wypełnionych płynem na powierzchni warg lub podniebieniu, które po pęknięciu odsłaniają trudno gojące się nadżerki. Do powstania zmian chorobowych predysponuje spadek odporności i wychłodzenie.

    Czynnikiem aktywującym wirusa przebywającego w zwojach nerwowych może być również wystawienie na silne nasłonecznienie, stres lub nawet uraz. Pojawienie się opryszczki może zwiastować pieczenie, swędzenie lub ból. Zmiana goi się około 7 dni.

    W leczeniu opryszczki jak najszybciej należy zastosować środki przeciwwirusowe, działające miejscowo, np. acyklowir. W fazie pęcherza należy powstrzymać się od drapania zmiany, gdyż jest ona zakaźna – można rozprzestrzenić infekcję.

     

    Afty w jamie ustnej

     

    Do przyczyn bólu w jamie ustnej zaliczane są także afty. Są to miejscowe, bolesne owrzodzenia na błonie śluzowej jamy ustnej. Zmiana jest żywoczerwona, zwykle niewielkiej średnicy, towarzyszy jej stan zapalny. Afty dotykają najczęściej kobiet w wieku 20–40 lat. Etiologia nie jest do końca poznania; za główne możliwe powody powstania afty uznaje się:

    • spadek odporności,
    • stres,
    • miejscowy uraz błony śluzowej,
    • niedobory odporności,
    • alergie,
    • zmiany hormonalne.

    Afty samoistnie goją się kilka dni, do kilku tygodni. Wysoką skuteczność w leczeniu aft mają środki działające barierowo oraz zawierające kwas mlekowy, leki recepturowe zawierające składniki znieczulające miejscowo oraz nystatynę i neomycynę. Zalecane jest płukanie jamy ustnej szałwią. Jeśli afty pojawiają się kilka razy w roku, należy skonsultować się z lekarzem, celem dalszego leczenia. Mówi się wtedy o aftozie nawrotowej.

     

    Zapalenie dziąseł

     

    Zapalenie dziąseł w ostrym przebiegu może być jeszcze jedną z przyczyn bólu w jamie ustnej. Dziąsła są wtedy obrzmiałe, przekrwione, żywoczerwone i krwawiące przy najmniejszym dotyku. Stan ten wywołany jest przez obecność dużych ilości kamienia nazębnego i płytki. Wtedy leczenie opiera się na profesjonalnym usunięciu kamienia i higienizacji.

    Leczeniem wspomagającym jest kilkutygodniowe używanie płukanki ściągającej, aby dziąsła obkurczyć. Gdy stan zapalny, mimo zabiegów higienizacyjnych, nie ustępuje, może wynikać z obecności specyficznych szczepów bakterii. Wówczas należy zastosować kierowaną antybiotykoterapię na podstawie wymazu z jamy ustnej. Należy zmienić szczoteczkę do zębów i stosować płukanki antybakteryjne.

     

    Zapalenie kątów ust (zajady)

     

    Zapalenie kącików ust nazywane jest przez pacjentów zajadami. Ta bardzo uciążliwa dla chorego przyczyna bólu w jamie ustnej zwykle wynika z niedoborów witaminowych, ale jej przyczyną może być również cukrzyca, a nawet nowotwór. Objawia się bolesnymi pęknięciami śluzówki w kącikach ust. Stan zapalny może przenosić się na otaczającą skórę. Dochodzi do częstej wtórnej infekcji przez grzyby. Leczenie zapalenia kącików ust polega na natłuszczaniu, stosowaniu leków izolujących od środowiska zewnętrznego, działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. 

    Należy zwracać szczególną uwagę na wszystkie zmiany o nieregularnych brzegach, niejednorodnym kolorze, o uwypuklonych brzegach. Jeśli zmiana, mimo stosowania leków działających miejscowo, nie ulega wygojeniu po maksymalnie 2 tygodniach, należy bezzwłocznie skonsultować się z lekarzem.

    Autor: lek. dent. Jakub Waszyrowski

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.