zarejestruj się zaloguj się

Drożdżyca jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Tekst: lek. Gabriela Gajewska
Dodane: 26. września, 2016

Drożdżyca, czyli kandydoza jamy ustnej to efekt zakażenia grzybami Candida albicans. Na błonie śluzowej jamy ustnej obecny są charakterystyczny biały naloty, któremu towarzyszy ból, utrudnienie przełykania i utrata poczucia smaku. Do rozwoju grzybicy jamy ustnej przyczynia się osłabienie odporności wskutek przyjmowania leków i chorób, m.in. cukrzyca. Leczenie polega na stosowaniu miejscowych środków przeciwgrzybiczych.

lek. Gabriela Gajewska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest drożdżyca jamy ustnej i co jest jej przyczyną?

     

    Drożdżyca jamy ustnej to choroba wywołana najczęściej grzybami (drożdżakami) z rodzaju Candida albicans. Czynnik sprawczy choroby znajduje się w jamie ustnej nawet 60 proc. osób w populacji, jednak objawy chorobowe dotyczą niewielkiego procenta osób. W prawidłowych warunkach liczba kolonii grzyba Candida jest niewielka i układ odpornościowy organizmu w pełni kontroluje namnażanie i rozwój drożdżaków, są zupełnie nieszkodliwe. W przypadku, gdy dochodzi do zaburzenia mechanizmów immunologicznych (osłabienie odporności, przyjmowanie niektórych leków) grzyby „uwalniają się” spod kontroli układu odpornościowego i namnażają się intensywnie, zajmując błonę śluzową jamy ustnej i języka.

    Objawy kandydozy jamy ustnej często można zaobserwować u niemowląt i dzieci (w związku z niepełnym rozwojem odporności), ludzi starszych, cierpiących na inne jednostki chorobowe. Odpowiednio szybko zidentyfikowany problem i włączenie leczenia pozwala na sprawne wyeliminowanie grzybicy. Jednak zaniedbanie dolegliwości, niewłaściwe leczenie lub ciężkie towarzyszące choroby mogą doprowadzić do dalszego rozsiewu kolonii i rozwoju grzybicy przewodu pokarmowego. Leczenie w tych przypadkach może być znacznie dłuższe i bardziej uciążliwe dla pacjenta.

     

    Czy grzybica jamy ustnej to objaw groźnej choroby?

     

    Jak wspomniano, bezpośrednia przyczyna drożdżycy jamy ustnej to rozwój grzybów z rodziny Candida, zwykle Candida albicans. Są to drożdżaki bytujące w ciele zdrowych ludzi, niewyrządzające im żadnych szkód. Problem zaczyna się, gdy Candida zaczyna namnażać się intensywnie w wyniku zbyt słabych mechanizmów obronnych organizmu pacjenta.

    • Przyczyną zwiększonej podatności na zakażenia grzybicze najczęściej jest cukrzyca. Nieleczona lub źle kontrolowana sprzyja rozwojowi infekcji grzybiczych. Jedną z przyczyn jest zwiększone stężenie glukozy np. w ślinie, co sprzyja rozwojowi drożdżaków.
    • HIV/AIDS – wirus HIV atakuje i niszczy układ odpornościowy (limfocyty), przez co organizm staje się szczególnie wrażliwy na wszelkie infekcje, niegroźne dla człowieka zdrowego. Infekcje te określa się jako oportunistyczne. Grzybica jamy ustnej może być jednym z sygnałów rozwijającego się AIDS.
    • Nowotwory – w przypadku nowotworów układ immunologiczny może być osłabiony nie tylko wskutek samej choroby, ale także w wyniku trwającego leczenia – chemio, czy radioterapii.
    • Grzybica pochwy i dróg rodnych – w tym przypadku kobieta rodząca może przekazać infekcję noworodkowi, którego mechanizmy obronne są bardzo słabe po urodzeniu. Za infekcje pochwy oraz jamy ustnej odpowiadają te same drożdżaki.

     

    Kto najczęściej choruje na kandydozę jamy ustnej?

     

    Oprócz przedstawionych chorób istnieją inne czynniki ryzyka drożdżycy jamy ustnej:

    • wiek – niemowlęta, ludzie starsi częściej chorują na grzybicę jamy ustnej;
    • niedobory odpornościowe wrodzone i nabyte;
    • przyjmowanie leków – długotrwała antybiotykoterapia (szczególnie bez stosowania probiotyków), kortykosterydy wziewne lub doustne;
    • radio- i chemioterapia;
    • terapia immunosupresyjna (np. po przeszczepach narządów);

     

    Jakie są objawy drożdżycy jamy ustnej?

     

    Jak rozpoznać, że jest to kandydoza jamy ustnej? W początkowej fazie choroby objawy mogą być niezauważalne. W zależności od przyczyny drożdżycy, dolegliwości mogą rozwijać się powoli lub gwałtownie i trwać wiele dni. Najczęstsze objawy drożdżycy jamy ustnej to:

    • białe, kremowe zmiany na języku, wewnętrznej powierzchni błony śluzowej policzków, czasem na podniebieniu, dziąsłach i migdałkach;
    • zmiany lekko wyniosłe, serowate;
    • zaczerwienienie śluzówek i ból utrudniające połykanie;
    • pękanie kącików ust (zajady);
    • utrata bądź osłabienie odczuwania smaku.

    Niemowlęta dotknięte chorobą oprócz wyżej wymienionych objawów mogą być płaczliwe, sprawiać trudności w karmieniu. Infekcja może być przekazywana z dziecka na pierś matki i powrotnie. Zmiany na sutku przejawiają się w postaci zaczerwienienia, pęknięć, swędzenia, bólu i innych zmian skórnych w tej okolicy. W przypadku stwierdzenia u siebie lub dziecka objawów drożdżycy jamy ustnej należy skontaktować się z lekarzem, aby wyjaśnić przyczynę rozwoju choroby.

     

    Jak rozpoznać i jak leczyć drożdżycę jamy ustnej?

     

    W większości przypadków dla stwierdzenia drożdżycy jamy ustnej wystarczająca jest obserwacja zmian. Czasem lekarz decyduje się na obejrzenie zmian pod mikroskopem dla potwierdzenia. W następnej kolejności wykonywane są badania laboratoryjne krwi w celu wykluczenia innych najczęstszych chorób będących podłożem drożdżycy.

    Dalszy rozwój drożdżaków z zajęciem przełyku jest bardziej poważną dolegliwością. W takich przypadkach lekarz zwykle zleca badanie mikrobiologiczne – posiew z gardła, w celu dokładnego określenia czynnika sprawczego. Rzadziej wykonywane jest badanie endoskopowe.

    Leczenie drożdżycy jamy ustnej zależy od wieku i ogólnego stanu zdrowia, a celem jest zatrzymanie wzrostu i rozprzestrzeniania się zakażenia. Wykorzystuje się lekarstwa takie jak maści, żele, płyny przeciwgrzybicze, w cięższych przypadkach brana pod uwagę jest doustna terapia tabletkami. Przykładowe leki przeciwgrzybicze to:

    • nystatyna,
    • flukonazol, itrakonazol, klotrimazol,
    • amfoterycyna B.

    W przypadku choroby noworodka, oprócz leczenia dziecka również i matka powinna stosować maści przeciwgrzybicze w okolicy sutków, aby zapobiec zwrotnym zakażeniom.

     

    Jak zapobiegać zakażeniom Candida albicans?

     

    Istnieje kilka sposobów zmniejszających ryzyko wystąpienia grzybicy jamy ustnej, przyspieszających leczenie i zapobiegające nawrotom. Należy do nich:

    • prawidłowa terapia chorób towarzyszących, takich jak cukrzyca;
    • płukanie ust 3 proc. roztworem wody utlenionej;
    • regularna wymiana szczoteczki do zębów;
    • stosowanie miękkiej szczoteczki do zębów, aby zapobiec uszkadzaniu zmian chorobowych i krwawieniu;
    • przyjmowanie probiotyków, niesłodzonych jogurtów zawierających bakterie z rodziny Lactobacillus;
    • dieta z ograniczoną zawartością cukrów.
    Autor: lek. Gabriela Gajewska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.