zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie błony naczyniowej a zapalenie stawów

Tekst: lek. Rafał Drobot
Zapalenie błony naczyniowej a zapalenie stawów
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 24. października, 2013

Zapalenie błony naczyniowej jest schorzeniem okulistycznym, charakteryzującym się silnymi dolegliwościami bólowymi i mogącym prowadzić do całkowitego zaniewidzenia. Nierzadko nie udaje się ustalić jego etiologii. U podłoża tego stanu mogą leżeć schorzenia z grupy chorób reumatycznych, przebiegające z procesem zapalnym toczącym się w obrębie stawów.
 

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Zapalenie błony naczyniowej a zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

     

    Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (skrót – ZZSK) jest chorobą, która pierwotnie wiąże się z zajęciem przez proces zapalny zarówno stawów krzyżowo-biodrowych, jak i szkieletu osiowego. U około 90 % wszystkich chorych można wykryć antygen głównego układu zgodności tkankowej HLA-B27. Czasem schorzeniu współtowarzyszą choroby zapalne jelit.

    Ostre zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej można rozpoznać u co trzeciego pacjenta cierpiącego na zesztywniajace zapalenie stawów kręgosłupa. Relatywnie rzadko proces zapalny obejmuje jednocześnie obie gałki oczne. Częściej natomiast ma miejsce sytuacja, w której jedno i drugie oko jest zajęte w różnym czasie.

    W ciężkich przypadkach choroby występuje wysięk włóknisty w komorze przedniej oka, który może zostać stwierdzony przez lekarza okulistę podczas badania w lampie szczelinowej.

    Nie stwierdza się zależności pomiędzy zaawansowaniem zmian zapalnych w oku, a stopniem uszkodzenia stawów. Pomimo dużej częstości nawrotów choroby, prognoza długoterminowa co do zachowania prawidłowego widzenia jest pozytywna, a powikłania zagrażające utratą wzroku należą do rzadkości. U niektórych pacjentów z uciążliwymi, wielokrotnymi nawrotami choroby proces zapalny może przejść w formę przewlekłą, z rozwojem przewlekłego zapalenia błony naczyniowej.

     

    Zapalenie błony naczyniowej a zespół Reitera

     

    Zespół Reitera (syn. reaktywne zapalenie stawów) obejmuje wszystkie przypadki ostrych, nieinfekcyjnych (jałowych) i asymetrycznych zapaleń stawów, będących powikłaniem toczącej się w innym miejscu organizmu infekcji. U około 70 % pacjentów cierpiących na to schorzenie można wykryć obecność antygenu głównego układu zgodności tkankowej HLA-B27. U niewiele mniejszego odsetka chorych obserwuje się towarzyszące zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych.

    Ostre zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej można stwierdzić w około 20 % przypadków wszystkich pacjentów z rozpoznanym zespołem Reitera. Najczęstszym objawem okulistycznym tej choroby jest obustronne śluzowo-ropne zapalenie spojówek, które charakteryzuje się następującymi cechami:

    • pojawia się zazwyczaj około 2 tygodnie po przebytym zapaleniu cewki moczowej,
    • wyprzedza w czasie pierwsze objawy zapalenia stawów,
    • zwykle ustępuje samoistnie po okresie 7-10 dni,
    • nie wymaga wdrożenia specyficznego leczenia,
    • posiewy bakteryjne najczęściej są ujemne.

    W zespole Reitera obserwuje się także zapalenie rogówki z obecnymi punktowatymi naciekami pod śródbłonkiem (najbardziej wewnętrzną jej warstwą), które może występować zarówno w formie izolowanej, jak i z towarzyszącym zapaleniem spojówek.

     

    Zapalenie błony naczyniowej a łuszczycowe zapalenie stawów

     

    Łuszczycowe zapalenie stawów można zdiagnozować u kilkunastu procent osób chorych na łuszczycę. U części pacjentów można stwierdzić obecność antygenów głównego układu zgodności tkankowej HLA-B27 i HLA-B17.

    Ostre zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej w łuszczycowym zapaleniu stawów występuje dość rzadko. U niektórych chorych z ostrym zapaleniem tęczówki rozwija się zapalenie rogówki w postaci wypukłych nacieków w obrębie rąbka rogówki. Proces zapalny może również przekształcić się w formę przewlekłą. Zapalenie spojówek występuje tylko u niektórych pacjentów.

     

    Zapalenie błony naczyniowej a młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów

     

    Istota choroby

     

    Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów jest dość rzadkim schorzeniem występującym u dzieci poniżej 16 roku życia, w przebiegu którego obserwuje się trwający co najmniej 6 tygodni stan zapalny zlokalizowany w obrębie stawów. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów nie jest terminem równoznacznym z młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów (młodzieńczą postacią reumatoidalnego zapalenia stawów występującego u dorosłych), które nie jest związane z zapaleniem błony naczyniowej. Wziąwszy pod uwagę początkowe objawy i rozległość zmian stawowych w okresie pierwszych 6 miesięcy choroby można wyróżnić trzy typy schorzenia:

    • postać z zajęciem niewielu stawów,
    • postać wielostawową,
    • postać z układowym początkiem choroby.

     

    Manifestacje okulistyczne choroby

     

    Głównym objawem ocznym młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów jest przewlekłe zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej. Zapalenie błony naczyniowej nie występuje u pacjentów z układowym początkiem choroby i jest rzadko spotykane w postaci wielostawowej. Grupą o najwyższym ryzyku rozwoju zapalenia błony naczyniowej są dzieci:

    • z postacią choroby z zajęciem niewielu stawów,
    • wykazujących w badaniach laboratoryjnych obecność przeciwciał przeciwjądrowych,
    • wykazujących w badaniach molekularnych (genetycznych) obecność antygenu głównego układu zgodności tkankowej HLA-DR5.

    Częstość występowania w tej grupie pacjentów zapalenia błony naczyniowej wynosi około 20 %. Ma ono najczęściej charakter przewlekły, nieziarninujący i obuoczny. U osób z obustronnym zapaleniem błony naczyniowej zaawansowanie procesu zapalnego w obrębie stawów ma zazwyczaj charakter symetryczny.

    Choroba nie daje żadnych manifestacji klinicznych, a zapalenie błony naczyniowej jest często wykrywane podczas rutynowo przeprowadzanego badania za pomocą lampy szczelinowej. Rzadko zdarza się by chorzy narzekali na jakiekolwiek zaburzenia widzenia, chociaż w wywiadzie niektóre osoby podają objawy kliniczne wzrostu liczby mętów w ciele szklistym. Oko jest niezadrażnione nawet w ciężkiej postaci zapalenia błony naczyniowej. Lekarz okulista może stwierdzić:

    • osady rogówkowe od małego do średniego rozmiaru;
    • w czasie zaostrzeń cały nabłonek rogówki wykazujący „zroszenia”, bez pojawienia się poziomu ropy w komorze przedniej oka;
    • zrosty tylne, jeśli długo nie wykryje się procesu zapalnego w obrębie naczyniówki.

    U co dziesiątego pacjenta z zapaleniem błony naczyniowej proces chorobowy ma charakter łagodny, o czasie trwania nie dłuższym niż 12 miesięcy. W połowie przypadków zapalenie błony naczyniowej jest ciężkie lub umiarkowanie nasilone, o okresie trwania dłuższym niż 4 miesiące. U jednej czwartej pacjentów przebieg jest bardzo ciężki, a proces chorobowy utrzymuje się kilka lat i słabo reaguje na leczenie. W tej grupie chorych obserwuje się częste występowanie:

    • keratopatii taśmowatej (u ponad jednej trzeciej pacjentów),
    • zaćmy (u niespełna jednej trzeciej pacjentów),
    • jaskry wtórnej (u 15 % pacjentów).

    W leczeniu w większości przypadków stosowane są z zadowalającą skutecznością steroidy w postaci kropli. Zaostrzenia choroby wymagają częstszego zakrapiania. Pacjenci, którzy słabo reagują na leczenie kroplami mogą osiągnąć poprawę stanu klinicznego po iniekcjach okołogałkowych. W przypadku braku zadowalającej odpowiedzi na leczenie steroidami, skuteczne mogą okazać się małe dawki metotreksatu.

    Autor: lek. Rafał Drobot
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Badanie antygenu HLA-B27

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.