zarejestruj się zaloguj się

Ślepota barw – przyczyny, objawy, leczenie zaburzenia widzenia kolorów

Tekst: Maciej Szwed
Dodane: 07. lipca, 2017

Ślepota barw określana jest potocznie jako daltonizm. Zaburzenie to dotyczy częściej  mężczyzn. Nie oznacza całkowitego braku zdolności do rozróżniania kolorów. Istotą dysfunkcji jest trudność z rozpoznaniem odcieni, konkretnych barw i obniżona ich percepcja. Częste jest np. nierozpoznawanie barwy czerwonej i mylenie jej z zielenią. Leczenie ślepoty barw możliwe jest tylko poprzez stosowanie korekcyjnych filtrów, a ostatnio dzięki okularom dla daltonistów.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest ślepota barw i jakie są jej przyczyny?

     

    Powszechnie znana jest pod pojęciem daltonizmu. W terminologii medycznej bywa określana jako achromatopsja, co należy rozumieć jako całkowitą ślepotę barw. Osoby z tą przypadłością mają zwykle problemy z dostrzeganiem różnic między barwą zieloną, żółtą, pomarańczową i czerwoną. Ślepota barw jest zaburzeniem dziedzicznym, a powoduje ją brak pewnych komórek w oku odpowiadających za widzenie kolorów.  Zaburzenie to częściej dotyczy chłopców niż dziewcząt.

    Osoby z tym zaburzeniem mają trudności z rozpoznawaniem pewnych kolorów lub widzą je inaczej niż pozostałe osoby. Ślepota barw jest dziedziczna i częściej dotyczy chłopców niż dziewcząt. Średnio jeden lub dwóch na 20 chłopców może mieć problemy z percepcją barw. Termin "ślepota barw" może być mylący. Bardziej precyzyjny termin to zaburzenie rozpoznawania barw. Osoby, które nie rozróżniają części kolorów mogą mieć doskonały wzrok. Zaburzenia w postaci problemów z odróżnianiem barw nie oznacza, że osoba dotknięta tą przypadłością widzi nieostro, ma ograniczony kąt widzenia etc.

    Powszechne przeświadczenie, że osoby cierpiące na ślepotę barw nie rozróżniają wszystkich kolorów jest błędna. Najczęściej dysfunkcja ta oznacza trudności z rozpoznawaniem wybranych odcieni i barwy zielonej, żółtej, pomarańczowej i czerwonej.

    Ślepota barw jest zwykle zaburzeniem o podłożu genetycznym. Niektóre rodzaje ślepoty barw są dziedziczne, a inne powstają w wyniku zmian genetycznych (uszkodzenia chromosou – mutacji) w fazie rozwojowej. Zaburzenie widzenia barw może także rozwinąć się w wyniku urazu powodującego uszkodzenia w mózgu lub w obrębie siatkówki, zwyrodnieniowej chorobie oczu lub innych przyczyn.

     

    Objawy ślepoty barw – jak widzi daltonista?

     

    Warto zwrócić uwagę, czy dziecko nie ma objawów ślepoty barw. Pierwsze pojawiają się najczęściej w wieku powyżej czterech lat. Objawy u dzieci są często tak łagodne, że maluchy ie zdają one sobie sprawy z tego, że nieprawidłowo rozpoznają kolory. Rodzice mogą dopatrzeć się sygnałów, świadczących o istnieniu tego zaburzenia w trakcie procesu nauki kolorów u dzieci.

     

    Nierozpoznawanie barw czerwonej i zielonej

     

    Nierozpoznawanie barw czerwonej i zielonej jest zwykle dziedziczne. Występuje u około ośmiu procent mężczyzn i tylko u około 0,4 proc. kobiet. Dzieje się tak dlatego, że geny odpowiedzialne za powstanie tego zaburzenia są przenoszone przez chromosomy X (sprzężone z płcią). Mężczyźni mają tylko jeden chromosom X, a kobiety dwa. U kobiet wystarczy tylko jeden funkcjonalny gen przenoszony na jednym z dwóch chromosomów X, aby zapewnić normalne widzenie barw.

    Specjaliści opisują poszczególne warianty zaburzenia widzenia barwy czerwonej. Jedną z nich jest protanopia – nierozpoznawanie barwy czerwonej (mylenie jej z zielenią). Inna to protanomalia, czyli obniżona percepcja nasycenia i jaskrawości czerwieni. Z kolei deuteranopia to nierozpoznawanie barwy zielonej i mylenie jej z czerwoną.

     

    Nierozpoznawanie barw żółtej i niebieskiej

     

    Jedynie 5 proc. osób ze ślepotą barw cierpi na zaburzenie nierozpoznawania barw żółtej i niebieskiej. Zaburzenie to występuje w takim samym stopniu u mężczyzn i u kobiet, bowiem gen przenoszący je znajduje się w chromosomie niesprzężonym z płcią (chromosomie 7).

    W tym zaburzeniu możliwe jest nierozpoznawanie barw niebieskiej (mylenie jej z czernią) oraz tzw. tritanomalia, czyli obniżona percepcja barwy niebieskiej.

     

    Ślepota barw a praca

     

    Wiele zadań w codziennym życiu wymaga umiejętności rozpoznawania przedmiotów po kolorze. Do czynników mogących wpłynąć na zdolność postrzegania barw należy stopień zaburzenia rozpoznawania barw, intensywność oświetlenia czy bliskość przedmiotu.

    Większość osób z zaburzeniem widzenia barw czerwonej i zielonej nie otrzyma prawa jazdy. Z grona przyszłych kierowców wykluczy je jedno z podstawowych badań wykonywanych w czasie kwalifikowania do prowadzenia pojazdów (tablice ishihary). Prawodawstwo w tym zakresie jest odmienne w różnych krajach. W części z nich można otrzymać zgodę na prowadzenie pojazdu, ale obarczoną licznymi obostrzeniami (brak licencji zawodowej, brak zgody na prowadzenie pojazdu w nocy).

    Większość osób z zaburzeniami rozpoznawania barw jest w stanie wskazać różnicę między czerwonym a zielonym kolorem świateł sygnalizacji świetlnej w ruchu drogowym. Ci, którzy takiej różnicy nie mogą wskazać, będą w stanie stwierdzić, które ze świateł jest zapalone dzięki ich umiejscowieniu – czerwone światło znajduje się zawsze na górze.

    Przy wykonywaniu niektórych zawodów, jak na przykład pilota samolotów, wymagane jest prawidłowe widzenie barw. W innych grupach zawodowych pracownik ze ślepotą barw nie będzie mógł wykonywać niektórych czynności jak np. elektryk, który oznacza kolorami elementy instalacji elektrycznej.

     

    Diagnostyka i leczenie ślepoty barw

     

    U dzieci z zaburzeniem widzenia barw mogą wystąpić problemy z nauką, gdyż większość szkolnych zadań opiera się na znakowaniu kolorami. Zaleca się, aby wszystkie dzieci, a chłopcy zwłaszcza, przechodzili rutynowe badania na rozróżnianie kolorów w wieku wczesnoszkolnym.

    Testy na rozróżnianie kolorów mogą być wykonywane przez okulistę lub optometrystę za pomocą specjalnie zaprojektowanych tablic (tablice ishihary – te same stosowane są w badaniach kandydatów na prawo jazdy). Niektóre szkolne placówki zdrowia mogą również przeprowadzać testy na widzenie barw.

    W przypadku wykrycia zaburzenia rozpoznawania barw, wykonanie dalszych badań może okazać się niezbędne w celu stwierdzenia charakteru zaburzenia, ponieważ będzie to miało wpływ na możliwość wykonywania pewnych zawodów i zdobycia niektórych uprawnień. Każde dziecko, u którego wykryto ślepotę barw, należy zapewnić, że ślepota barw nie jest chorobą.

    Nie ma sposobu na leczenie ślepoty barw. Jednak istnieją pewne rodzaje filtrów barwiących lub soczewek kontaktowych, które mogą pomóc chorym w rozróżnianiu barw. Okulista może pomóc w jednorazowym zdobyciu soczewki barwionej na czerwono do noszenia na oku dominującym. Może to pomóc osobie noszącej przejście testu na ślepotę barw, jednak ma to małe zastosowanie praktyczne.

    Popularne stają się specjalne okulary dla daltonistów. Dzięki zastosowaniu wspomnianych filtrów, osoby dotknięte zaburzeniem ślepoty barw często pierwszy raz w życiu mogą zobaczyć świat w realnych barwach.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Daltonizm
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.