zarejestruj się zaloguj się

Pogorszenie wzroku

Tekst: lek. Ewa Kurzak
Pogorszenie wzroku
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 09. czerwca, 2014

Pogorszenie wzroku jest znaczącą przeszkodą w wykonywaniu obowiązków dnia codziennego. Pogorszenie ostrości widzenia może być związane m.in. z chorobami rogówki, chorobami siatkówki, jaskrą. W zależności od objawów towarzyszących oraz czasu, w jakim nastąpiło pogorszenie widzenia, przyczyny, a co za tym idzie, również sposoby leczenia, będą różne.

lek. Ewa Kurzak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Prawidłowa ostrość wzroku

     

    Ostrość wzroku to zdolność oka do wyraźnego rozpoznawania przedmiotów. Do badania ostrości wzroku służą tablice zadrukowane rzędami stopniowo zmniejszających się liter bądź cyfr (tablice Snellena). Oko zdrowe jest w stanie przeczytać zadany przez lekarza tekst na tablicy umieszczonej w odległości 5 metrów.

    Oko zbudowane jest z wielu delikatnych struktur, przez które przechodzą promienie świetlne. Jest to podstawa procesu umożliwiającego widzenie. Jeśli jakikolwiek z elementów znajdujących się na drodze promieni świetlnych ulegnie uszkodzeniu, będzie to miało bezpośrednie przełożenie w ostrości widzianego obrazu.

     

    Ostrość wzroku a choroby rogówki

     

    Pierwszą przeszkodą na drodze promieni świetlnych jest rogówka. W prawidłowych warunkach jest ona gładka, lśniąca oraz przeźroczysta. Z wiekiem dochodzi do fizjologicznego przymglenia rogówki, co jednak nie rzutuje w sposób istotny na ostrość wzroku. Dopiero nieprawidłowości poszczególnych warstw rogówki, a przede wszystkim stany zapalne rogówki prowadzą do obniżenia ostrości widzenia.

    Źródłem stanu zapalnego rogówki mogą być infekcje wirusowe, grzybicze lub bakteryjne, toczące się w obrębie samej rogówki bądź w tkankach mających bezpośredni z nią kontakt, tj. w spojówkach, na brzegach powiek. Podłożem stanu zapalnego rogówki może być również alergia, obecność ciała obcego, tzw. „zespół suchego oka” oraz uszkodzenie o podłożu chemicznym lub fizycznym. W związku z tym, że rogówka jest silnie unerwiona, jest niezwykle wrażliwa na bodźce drażniące, toteż w sytuacji jej uszkodzenia chory odczuwa intensywny ból, pieczenie, łzawienie. Ból utrzymuje się do czasu odnowy nabłonka pokrywającego rogówkę, co przykładowo w przypadku usunięcia małego ciała obcego zwykle następuje po 24 godzinach.

     

    Wady wzroku

     

    Pojęcie wad wzroku odnosi się przede wszystkim do siły skupiającej i kształtu rogówki oraz długości gałki ocznej. W przypadku zbyt słabej mocy skupiającej mówimy o nadwzroczności (przedmioty widziane są wyraźnie z dużej odległości), w odwrotnej sytuacji mamy do czynienia z krótkowzrocznością (przedmioty widziane są wyraźnie z małej odległości). Kolejnym zaburzeniem jest astygmatyzm,w którym moc skupiająca rogówki jest różna w poszczególnych jej miejscach, przez co przedmiot nigdy nie będzie wyraźnie widoczny. Istnieją również inne, rzadsze nieprawidłowości budowy rogówki, tj. stożek rogówki, które w istotny sposób zaburzają przechodzenie promieni świetlnych.

    Nieprawidłowa lub niewystarczająca korekcja wad wzroku za pomocą okularów może skutkować przymgleniem widzenia, bólami głowy, „męczeniem się oka” np. podczas czytania. Jeśli oczy w znaczący sposób różnią się od siebie (znaczna różnica wad), istnieje ryzyko, że mózg „wyłączy” oko słabsze prowadząc w ten sposób do jednoocznego niedowidzenia.

     

    Ostrość wzroku a choroby soczewki

     

    Poza fizjologicznym przymgleniem rogówki wraz z wiekiem dochodzi również do istotnych zmian w obrębie soczewki. Przede wszystkim traci ona swoją elastyczność, co utrudnia dostosowywanie się oka (akomodacje) do zmian odległości, z jakiej obserwujemy interesujący przedmiot (np. płynne przejście z czytania do patrzenia przez okno). Z wiekiem oko potrzebuje coraz więcej czasu na dostosowanie ostrości. Pojawia się potrzeba noszenia okularów do czytania bądź okularów do pracy przy komputerze.

    Jednoczasowo zwiększa się również gęstość soczewki, przez co mniej promieni świetlnych jest w stanie przedostać się do wnętrza gałki ocznej. W znacznie nasilonych przypadkach zagęszczenia soczewki lekarz rozpozna zaćmę. Metodą leczenia zaćmy jest operacyjne usunięcie soczewki, tzw. fakoemulsyfikacja zaćmy i wszczepienie w jej miejsce soczewki sztucznej o indywidualnie dobieranej mocy skupiającej. W kilka miesięcy po wykonaniu zabiegu może dojść do ponownego obniżenia się ostrości wzroku, czego przyczyną jest zwykle zmętnienia tylnej torebki soczewki, co jest wskazaniem do zabiegu z użyciem lasera YAG, celem wytworzenia otworu w tylnej torebce. Choroby ogólnoustrojowe, przede wszystkim cukrzyca, nasilają mętnienie soczewki przyśpieszając rozwój zaćmy.

     

    Ostrość wzroku a choroby siatkówki

     

    Siatkówka jest elementem rejestrującym ludzkiego oka. Od stanu siatkówki zależy ostrość wzroku, zdolność do rozróżniania barw oraz kontrastu. Każda nieprawidłowość prowadzi do obniżenia ostrości wzroku, co jest najbardziej zauważalne, gdy zmiany dotyczą centralnej części siatkówki, tzw. plamki żółtej, czyli miejsca, gdzie obraz odbierany jest w sposób najwyraźniejszy. Obecnie na rynku dostępne są preparaty suplementujące związki naturalnie obecne w plamce żółtej, tj. luteina oraz zeaksantyna, wspomagające metabolizm tej części siatkówki.

    Chorobami ogólnoustrojowymi przyczyniającymi się do pogorszenia stanu siatkówki są m.in. nadciśnienie tętnicze oraz cukrzyca, prowadzące do rozwoju retinopatii. Często spotykaną chorobą o przebiegu przewlekłym jest tzw. zwyrodnienie siatkówki związane z wiekiem. Charakteryzuje się ono zmianami zanikowymi w obrębie siatkówki, prowadzącymi do obniżenia ostrości wzorku, zniekształcenia postrzeganego obraz, a ostatecznie do ślepoty. Testem wykrywającym oraz monitorującym przebieg choroby jest test Amslera.

     

    Ostrość wzroku a jaskra

     

    Oprócz przyczyn ogólnoustrojowych (np. cukrzyca), neurologicznych (np. stwardnienie rozsiane) czy onkologicznych (np. glejak nerwu wzrokowego), chorobą, która w sposób szczególny ogniskuje się na nerwie wzrokowym, jest jaskra.

    Jaskra jest to grupa schorzeń o różnym podłożu, której wspólną cechą jest stopniowo postępujące uszkodzenie tarczy nerwu wzrokowego, co w sposób charakterystyczny odzwierciedla się w ubytkach pola widzenia chorego. Wyróżnia się dwie głównie kategorie jaskry: jaskrę otwartego kąta oraz jaskrę zamkniętego kąta (podział wynika z budowy struktur odpowiedzialnych za odpływ cieczy wodnistej z oka). Cechą charakterystyczną w przebiegu jaskry jest początkowe zajęcie obwodowej części pola widzenia, przez co jaskra przez długi czas może pozostać nie zauważona przez chorego.Jaskra to proces nieodwracalny,leczenie polega na obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego, co ma na celu spowolnienie procesu chorobowego.

     

    Ostrość widzenia a inne schorzenia

     

    Każda patologia na drodze promieni świetlnych może utrudnić dobre widzenie. Jednym z łagodniejszych zaburzeń będących udziałem sporej części społeczeństwa są zmiany zwyrodnieniowe ciała szklistego, tzw.„męty”, postrzegane jako dryfujące muszki, najlepiej widziane na jasnym tle, np. bezchmurnego nieba. Dobrym rozwiązaniem w mało nasilonych przypadkach będzie suplementacja związkami poprawiającymi metabolizm ciała szklistego, np. poprzez redukcje wolnych rodników czy regulujące produkcję kolagenu (witamina C).

    Z pozagałkowych przyczyn zaburzeń ostrości widzenia wymienić można zez, czyli nieskoordynowane względem siebie ruchy gałek ocznych, związane z nieprawidłową funkcją mięśni poruszających oczami. Zez może być wrodzony lub nabyty, na przykład być wynikiem porażenia nerwów w przebiegu udaru lub urazu.Zez objawia się dwojeniem.

    Autor: lek. Ewa Kurzak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.