zarejestruj się zaloguj się

Podwójne widzenie – przyczyny, objawy, leczenie diplopii

Tekst: lek. Małgorzata Tomiczek
Dodane: 04. kwietnia, 2016

Podwójne widzenie (diplopia), to zaburzenie wzroku, które polega na widzeniu dwóch obrazów zamiast jednego. Przyczyną podwójnego widzenia są najczęściej choroby oczu, takie jak choćby zaćma, jednak tego typu kłopoty ze wzrokiem mogą stanowić również objaw poważnej choroby – cukrzycy, stwardnienia rozsianego czy guza mózgu. Objawów podwójnego widzenia nie należy zatem ignorować.

SPIS TREŚCI:

    Na czym polega podwójne widzenie?

     

    Podwójne widzenie występuje fizjologicznie u zdrowych osób, ale tylko niektórzy są w stanie je zauważyć. Prawidłowo po ufiksowaniu wzroku na jakimś obiekcie, przedmiot ten jest widziany pojedynczo, natomiast punkty leżące dalej i bliżej, widziane są podwójnie.

    Patologiczne podwójne widzenie występuje stosunkowo często i może ono mieć charakter jedno- lub dwuoczny. U osób bez zaburzeń widzenia, obraz odbierany jest przez plamki żółte znajdujące się na siatkówkach obu oczu – mówimy wtedy, że siatkówki korespondują ze sobą. W diplopii obuocznej mamy do czynienia z plamkami niekorespondującymi ze sobą – obrazy w lewym i prawym oku powstają niezależnie od siebie. Obuoczne podwójne widzenie jest najczęściej wywołane przez choroby prowadzące do zaburzenia symetrii ruchów gałek ocznych lub powodujące ich nieprawidłowe ustawienie

    Jednooczne podwójne widzenie obserwuje się znacznie rzadziej i występuje ono w astygmatyzmie, podwichnięciu soczewki, jak również w zaburzeniach umysłowych i u pacjentów z rozpoczynającą się zaćmą.

    Mózg naturalnie chroni się przed podwójnym widzeniem często ignorując dodatkowy obraz – zjawisko to nazywane jest tłumieniem. Zdolność tłumienia zaobserwować można szczególnie u małych dzieci, których mózg nadal się rozwija. Tak więc dzieci mające zeza bardzo rzadko skarżą się na podwójne widzenie, w przeciwieństwie do dorosłych. Chociaż zdolność do tłumienia może wydawać się pozytywną adaptacją do zeza, to bywa ona jednak przyczyną nieprawidłowego rozwoju wzroku w chorym oku.

     

    Przyczyny podwójnego widzenia

     

    Otwierając oczy i widząc jasno i wyraźnie konkretny obiekt, nie zastanawiamy się, w jaki sposób powstaje obraz. Natomiast ten pozornie automatyczny proces zależy od wielu obszarów narządu wzroku i drogi wzrokowej, które muszą prawidłowo funkcjonować. Rogówka stanowi przednią część oka, przez którą światło wnika do wnętrza gałki ocznej. Za źrenicą znajduje się soczewka, której zadaniem jest skupianie światła na siatkówce. Mięśnie gałkoruchowe umożliwiają poruszanie gałką oczną, a nerwy przenoszą informację z oczu do mózgu, w którym przetwarzane są wrażenia wzrokowe.

    Problemy z jakimkolwiek elementem wchodzącym w skład toru wizyjnego, często przyjmujące postać choroby oczu, mogą prowadzić do zdwojenia widzenia.

    • Częstą przyczyną diplopii w jednym oku są zaburzenia funkcjonowania rogówki. Zakrycie chorego oka powoduje wówczas ustąpienie dolegliwości. Zaburzenia zewnętrznej powierzchni gałki ocznej zniekształcają wpadające do niej światło, co skutkuje podwójnym widzeniem. Uszkodzenie rogówki może powstać w wyniku infekcji, na przykład w przebiegu półpaśca. Blizny rogówki powodują tworzenie nierównych obrazów w obu oczach, a w przebiegu zespołu suchego oka można zaobserwować dwojenie obrazu.
    • Zaćma jest najczęstszą chorobą soczewki, prowadzącą do rozwoju diplopii. Jeśli występuje w obu oczach, obraz z obu oczu będzie zniekształcony.
    • Diplopia może być również efektem nieprawidłowego funkcjonowania mięśni zewnętrznych gałki ocznej. Jeżeli mięśnie w jednym oku są słabe, to nie może się ono poruszać razem ze zdrowym okiem. Wpatrywanie się w kierunkach kontrolowanych przez słabsze mięśnie powoduje podwójne widzenie. Jedną z przyczyn osłabienia mięśni gałkoruchowych jest Miastenia gravis – autoimmunologiczna choroba blokująca stymulację mięśni przez nerwy. Również choroba Gravesa Basedowa wpływa na mięśnie zewnętrzne oczu. Dotyczy ona tarczycy i często powoduje podwójne pionowe widzenie.
    • Zdwojenie widzenia wywołują także stany chorobowe prowadzące do uszkodzenia nerwów, które kontrolują mięśnie oczu. Do chorób, w przebiegu których uszkodzone mogą zostać nerwy zaopatrujące mięśnie gałkoruchowe należą: stwardnienie rozsiane, cukrzyca, zespół Guillain-Barre'a.
    • Podwójne widzenie może być również spowodowane przez procesy chorobowe rozwijające się w mózgu, między innymi: udary, tętniaki, guzy mózgu, migrenowe bóle głowy, jak też podwyższone ciśnienie śródczaszkowe z powodu urazu, krwawienia lub zakażenia.

     

    Objawy diplopii

     

    Podwójne widzenie może występować samodzielnie bez innych objawów. W zależności od przyczyny można jednak zaobserwować dolegliwości towarzyszące, takie jak:

    • nieprawidłowe ustawienie jednego lub obu oczu;
    • ból podczas ruchu gałek ocznych;
    • ból w okolicach oczu, skroni, brwi;
    • nudności;
    • opadające powieki.

    Świeżo wykryte lub niewyjaśnione podwójne widzenie wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Przy tak wielu potencjalnie poważnych przyczynach diplopii, ważne jest, aby niezwłocznie odkryć, co ją wywołało. Podstawą diagnostyki jest dobrze zebrany wywiad od pacjenta, uwzględniający początek objawów, ich możliwy związek z urazem, porą dnia i ogólnym stanem zdrowia chorego. Oprócz dokładnego badania okulistycznego i neurologicznego, lekarz może zlecić badania laboratoryjne, jak również obrazowe, między innymi tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny.

     

    Jak leczyć podwójne widzenie?
     

    Aby zniwelować objawy podwójnego widzenia kluczem do sukcesu jest rozpoznanie przyczyny diplopii u danego chorego. Jeśli przyczyną są słabe mięśnie zewnętrzne gałki ocznej, lub uległy one uszkodzeniu, leczenie operacyjne może pomóc. Należy jednak odczekać kilka miesięcy od wystąpienia się objawów, gdyż niedowład może ustępować samoistnie. Miastenię można kontrolować lekami, a chorobę Gravesa Basedowa leczyć zachowawczo lub operacyjnie. Jeżeli podwójne widzenia występuje u cukrzyków, to należy utrzymywać prawidłowy poziom glukozy we krwi za pomocą leków doustnych i insuliny.

    W przypadku gdy stopień nasilenia diplopii jest niewielki można zastosować okulary pryzmatyczne. Okulary te mają zdolność przesunięcia obrazu na plamkę z niewłaściwego miejsca na siatkówce, co prowadzi do ustąpienia objawów. Gdy podwójne widzenie występuje na skutek zeza porażennego, można podać toksynę botulinową A do mięśnia działającego przeciwstawnie do porażonego mięśnia w chorym oku. Ta metoda leczenia stosowana jest najczęściej w diplopii spowodowanej porażeniem mięśnia prostego bocznego oka.

    Autor: lek. Małgorzata Tomiczek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.