zarejestruj się zaloguj się

Zespół Hoigné

Tekst: dr n. med. Magdalena Kacperska
Dodane: 31. października, 2013

Zespół Hoigné to sporadycznie występujący zespół objawów neurologicznych, który ma miejsce po przypadkowym wstrzyknięciu penicyliny prokainowej do wnętrza naczynia. W wyniki tego dochodzi do niedrożność naczyń krwionośnych na skutek przedostania się do krążenia dużych kryształów penicyliny prokainowej. Szereg pojawiających się objawów najczęściej ustępuje samoistnie.

dr n. med. Magdalena Kacperska
AUTOR
dr n. med. Magdalena Kacperska specjalista neurofizjologii
SPIS TREŚCI:

    Czym jest zespół Hoigné?

     

    Zespół Hoigné należy do bardzo rzadko występujących zespołów objawów neurologicznych. Został po raz pierwszy opisany przez szwajcarskiego lekarza Rolfa Hoigné w 1959 roku. Mamy z nim do czynienia w sytuacji przypadkowego wstrzyknięcia penicyliny prokainowej do wnętrza naczynia. Sytuacja ta powoduje niedrożność naczyń krwionośnych na skutek przedostania się do krążenia dużych kryształów penicyliny prokainowej. Penicylina posiada dość szerokie zastosowanie i podawana jest domięśniowo zgodnie z zaleceniami lekarza.

     

    Zespół Hoigné a penicylina prokainowa

     

    Penicylina prokainowa stanowi połączenie benzylopenicyliny (penicyliny G) z prokainą. Podawana jest głównie domięśniowo, nawet co 12-24 godziny, wolno się wchłania i wolno wydala z organizmu. Ten sposób wchłaniania powoduje, iż przedłuża się jej okres działania w organizmie.

    Lek ten stosowany jest głównie w przypadku:

    • zakażenia paciorkowcowego (m.in. anginy, zapalenia migdałków podniebiennych, zatok obocznych nosa, płuc),
    • rzeżączki,
    • kiły,
    • w powikłaniach ropnych po zabiegach chirurgicznych,
    • po porodzie,
    • innych zakażeń bakteriami wrażliwymi na penicylinę.

    W niektórych przypadkach może powodować reakcje uczuleniowe (rumień, pokrzywka, gorączka, bóle stawów, bardzo rzadko wstrząs anafilaktyczny), zespół Hoigné, zaburzenia funkcji nerek, zmiany obrazu krwi czy charakterystyczne nacieki zapalne w miejscu wstrzyknięcia.

    W skład penicyliny prokainowej wchodzi:

    • prokaina,
    • benzylopenicylina.

    Prokaina jest organicznym związkiem chemicznym. Posiada bardzo krótki okres działania. Lek stosowany jest do znieczuleń rdzeniowych, nasiękowych, nadoponowych oraz powierzchniowych. Prokaina oddziałuje bardzo silnie i niekorzystnie na układ nerwowy.

    Benzylopenicylina to antybiotyk beta-laktamowy, wytwarzany przez pędzlaki. Stosowana jest głównie w zakażeniach wywołanych przez te drobnoustroje, np. rzeżączce, nabytej bądź wrodzonej kile, zapaleniu płuc i oskrzeli, zapaleniu migdałków i innych. Może wywoływać silne reakcje alergiczne. W bardzo rzadkich przypadkach może wystąpić wstrząs anafilaktyczny.

     

    Reakcja organizmu po podaniu penicyliny prokainowej

     

    Penicylina prokainowa podawana jest domięśniowo zgodnie z zaleceniami lekarza. W przypadku wstrzyknięcia jej do wnętrza naczynia od kilkunastu sekund do 3 minut od jej podania następuje napad. Może on trwać od 15 do 60 minut. Po upływie tego czasu objawy ustępują samoistnie. W trakcie napadu nigdy nie dochodzi do objawów zapaści naczyniowej, tj. sytuacji, w której serce nie jest w stanie pompować odpowiednich ilości krwi. Pacjenci po przebytym napadzie nie decydują się zazwyczaj na kontynuację leczenia pomimo braku jakichkolwiek przeciwwskazań.

     

    Objawy zespołu Hoigné

     

    Objawy charakterystyczne dla zespołu Hoigné:

    • pojawia się nieokreślony, niczym nie spowodowany niepokój, stany lękowe, brak poczucia bezpieczeństwa, a nawet omamy, brak poczucia czasu,
    • pobudzenie psychoruchowe, np. chodzenie w kółko, rozbieranie się i ubieranie, siadanie, podnoszenie się, silne gestykulacje rękoma,
    • przyspieszenie tętna, wzrost ciśnienia,
    • zaburzenia świadomości, śpiączka, wstrząsy ciała,
    • bóle głowy, zawroty głowy, nudności,
    • częstoskurcz,
    • sinica skóry, błon śluzowych i paznokci, wywołana zwiększoną zawartością hemoglobiny odtlenionej we krwi,
    • niedowłady,
    • mrowienia, drętwienia, zmiany temperatury skóry, uczucie pieczenia, swędzenia, przebiegającego prądu,
    • mikrozatory w mózgu, które są wynikiem dostania się kryształów prokainy do krążenia mózgowego. W chwili obecnej zakłada się, iż przyczyną tego jest działanie samej prokainy na ośrodkowy układ nerwowy (OUN),
    • halucynacje wzrokowe (obraz zwija się, faluje, rozmywa),
    • halucynacje słuchowe (wrzaski, piski oraz krzyki),
    • halucynacje smakowe oraz dotykowe.

     

    Reakcja Jarischa-Herxheimera

     

    W przypadku zespołu Hoigné warto wspomnieć o reakcji Jarischa-Herxheimera, z którą mamy do czynienia w momencie, gdy z zabitych lub uszkodzonych antybiotykami bakterii zostaje wydzielona toksyna. Najczęściej do tych bakterii zaliczamy krętki.

    Wątroba bądź nerki wydzielają w sposób powolny i stopniowo tę toksynę, zatem początkowo nie występują żadne objawy. W pewnym momencie nie dają sobie rady z jej wydzielaniem i pojawiają się objawy reakcji Herxheimera.

     

    Objawy reakcji Jarischa-Herxheimera

     

    Objawy mogą się bardzo szybko zmieniać – przybierać łagodny, a za chwilę nasilony charakter; jedne mogą ustępować, a na ich miejsce wkraczają kolejne. Do najczęstszych objawów zaliczamy:

    • gorączkę, dreszcze,
    • silne bóle głowy, zawroty głowy,
    • bóle kostne, bóle stawów,
    • bóle zębów,
    • świąd, wysypki skórne,
    • pocenie się,
    • bóle kręgosłupa,
    • zaburzenia pracy serca,
    • krótkotrwała utrata pamięci wiele innych.

    Z czasem wszystkie wyżej wymienione objawy stają się coraz słabsze i zanikają.

    Autor: dr n. med. Magdalena Kacperska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Penicyliny

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.