zarejestruj się zaloguj się

Zawroty głowy przy zmianie pozycji – jakie są przyczyny?

Tekst: lek. Mateusz Bednarczyk
Dodane: 05. października, 2017

Przyczyny zawrotów głowy przy zmianie pozycji ciała są bardzo zróżnicowane. Kiedy kręci się w głowie przy podnoszeniu się czy występuje uczucie wirowania otoczenia przy schylaniu, w pierwszej kolejności podejrzewane są zaburzenia błędnika. Współwystępowanie silnych zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i szumów w uszach może sugerować np. chorobę Meniere'a. Nagłe zawroty głowy przy wstawaniu to także objaw hipotonii ortostatycznej. Co jeszcze wywołuje uczucie wirowania otoczenia?

SPIS TREŚCI:

    Zawroty głowy – czy to zaburzenie błędnika?

     

    Zawroty głowy są dolegliwością bardzo często zgłaszaną przez pacjentów. Czasami towarzyszy im ogólne osłabienie, nudności i wymioty. Przyczyny kręcenia w głowie są bardzo różnorodne. Można je podzielić na choroby otolaryngologiczne, inaczej zwane chorobami błędnikowymi i pozabłędnikowe. 

    Do problemów z błędnikiem mogących wywoływać silne zawroty głowy należą choroby ucha zewnętrznego, ucha środkowego i ucha wewnętrznego. Wirowaniu otoczenia mogą towarzyszyć wówczas inne uciążliwe objawy w postaci szumów usznych czy dzwonienia w uszach oraz zaburzenia równowagi.

    Do zawrotów pozabłędnikowych zaliczamy choroby naczyniowe mózgu, zapalenie nerwu przedsionkowego, guzy mózgu, padaczkę i migrenę. Nierzadko u pacjentów pojawiają się zawroty głowy od kręgosłupa, przyczyną bywają również zaburzenia endokrynologiczne. Zawroty głowy przy wstawaniu, zwłaszcza nagłym, mogą wskazywać ponadto na choroby układu krążenia. Jednak to choroby błędnika najczęściej odpowiadają za epizody wirowania w głowie.

     

    Zawroty głowy podczas leżenia – łóżkowe zawroty głowy

     

    Najczęstszą przyczyną uczucia kręcenia się w głowie są łagodne położeniowe zawroty głowy, inaczej zwane łóżkowymi. Należą do zawrotów błędnikowych. Swoja nazwę zawdzięczają temu, iż pojawiają się w pozycji leżącej przy przekręcaniu się z boku na bok, wstawaniu czy schylaniu. Wielokrotnie pacjenci odczuwają lęk przed położeniem się spać. Kiedy kręci się w głowie, dodatkowo mogą wystąpić nudności, a nawet wymioty. W bezruchu objawy szybko ustają. Choroba związana jest z występowaniem wolnych kryształków (inaczej otolitów) w kanale półkolistym, co wywołuje charakterystyczne dolegliwości.

    By potwierdzić rozpoznanie, stosuje się test Dix-Hallpike’a. Polega on na zaobserwowaniu oczopląsu w momencie, kiedy nastąpi odpowiedni zawrót głowy. Przy braku odchyleń w badaniu neurologicznym i występowaniu jednoznacznego obrazu klinicznego lekarz bez wykonania dodatkowych badań może postawić diagnozę.

    W celu zlikwidowania zawrotów głowy w pozycji leżącej stosuje się manewr repozycyjny Epleya. Może być on wykonany przez lekarza, a nawet samego pacjenta. Polega on na ustawianiu głowy w odpowiedniej pozycji przez określony czas, by otolity przeniosły się do przedsionka błędnika. Wówczas u 50 proc. pacjentów obserwuje się zniesienie dolegliwości, zaś nawet u 90 proc. znaczną poprawę.

     

    Hipotonia ortostatyczna – zawroty głowy przy wstawaniu 

     

    Wiele osób, nawet młodych i wysportowanych, skarży się na chwilowe zwroty głowy, mroczki przed oczami i osłabienie przy wstawaniu. Szczególnie zauważalne są one po długim odpoczynku w pozycji poziomej, zwłaszcza po śnie. Taki obraz wskazuje na hipotonię ortostatyczną. Charakteryzuje się ona spadkiem ciśnienia tętniczego o 30 mm Hg lub więcej, a rozkurczowego o 10 mm Hg przy zmianie pozycji z leżącej na stojącą. Wynika to z niewłaściwej adaptacji układu krążenia do zmiany pozycji ciała. Przyczyną może być reakcja na leki, zaburzenia funkcjonowania układu autonomicznego lub pozostawać nieznana i wówczas nazywamy ją pierwotną (lub samoistną) hipotonią ortostatyczną.

    W leczeniu zawrotów głowy przy zmianie pozycji z leżącej/siedzącej na spionizowaną stosuje się postępowanie niefarmakologiczne i farmakologiczne. Do tego pierwszego zaliczamy:

    • powolną zmianę pozycji ciała z leżącej na siedzącą i stojącą,
    • unikanie długotrwałego stania,
    • krzyżowanie nóg podczas stania,
    • kucanie i pochylanie się do przodu,
    • zwiększenie spożycia wody,
    • regularny wysiłek fizyczny.

    Leki na zawroty głowy w hipotonii ortostatycznej powodują skurcz mięśni gładkich, zwiększają opór naczyniowy, nasilają wchłanianie zwrotne wody i sodu, co prowadzi do wzrostu ciśnienia tętniczego i osłabienie wrażenia wirowania otoczenia.

     

    Co oznaczają silne zawroty głowy przy zmianie pozycji ciała?

     

    Silne zawroty głowy (uczucie kręcenia się w głowie), które występują w bezruchu i nasilają się przy zmianach pozycji ciała (typowe są zawroty głowy przy podnoszeniu się, pochylaniu) mogą wskazywać na zapalenie nerwu przedsionkowego. Spowodowane jest ono infekcją wirusową. Dotyczy młodych dorosłych i osób w średnim wieku ze szczytem zachorowań przypadającym około 40. roku życia.

    Schorzenie ma nagły początek, pojawiają się zawroty głowy i mdłości prowokujące wymioty, może wystąpić oczopląs. Z reguły trwa od kilku do kilkunastu dni i nie pozostawia trwałych uszkodzeń nerwu. Leczenie jest objawowe i polega na wczesnym doustnym podaniu glikokortykosteroidów. Mimo etiologii wirusowej skuteczność stosowania leków przeciwwirusowych nie została potwierdzona. Dodatkowo można zażywać leki przeciwhistaminowe (betahistyna), benzodiazepiny oraz leki przeciwwymiotne.

     

    Zawroty głowy, mdłości i szum w uszach – choroba Maniere'a

     

    Triada składająca się z zawrotów głowy (które niekiedy są bardzo silne i pacjenci doświadczają wówczas zaburzeń równowagi) z nudnościami oraz wymiotami, szumów usznych i niedosłuchem wskazuje na chorobę Meniere’a. Patogeneza wiąże się z wytworzeniem wodniaka błędnika, który powoduje rozszerzenie przestrzeni endolimfatycznych i charakterystyczne objawy. Przyczyny jego powstawania nie są do końca poznane. Schorzenie dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Najczęściej początek występuje miedzy 30. a 50. rokiem życia. Z reguły początkowo pojawia się szum w jednym uchu, aczkolwiek wraz z wieloletnim jej przebiegiem objawy mogą występować w drugim uchu. Ataki zawrotów głowy i dzwonienia w uszach trwają od kilkudziesięciu minut do nawet kilku godzin. Terapia polega na leczeniu zachowawczym, zaś w niektórych wypadkach operacyjnym. Do tego pierwszego zaliczamy:

    • stosowanie leków diuretycznych (moczopędnych),
    • stosowanie betahistyny,
    • redukcja spożywanej soli,
    • zmniejszenie picia kawy i alkoholu,
    • zaprzestanie palenia tytoniu,
    • redukcja stresu.

    Gdy powyższe metody nie pomagają na zawroty głowy zaleca się iniekcje gentamycyny lub glikokortykosteroidów do jamy bębenkowej. Jednak najskuteczniejszą metodą zwalczania objawów choroby jest leczenie operacyjne, które polega na przecięciu nerwu przedsionkowego.

     

    Inne przyczyny kręcenia w głowie przy zmianie pozycji

     

    Przyczyny zawrotów głowy są bardzo zróżnicowane i poza chorobami błędnika mogą występować w przebiegu chorób układu sercowo-naczyniowego, np. przy nadciśnieniu tętniczym, miażdżycy, wadach zastawkowych serca, zaburzeniach rytmu serca czy kardiomiopatiach. Dochodzi wówczas do epizodów niedotlenienia mózgu, które są odpowiedzialne za niepokojące wirowanie otoczenia.

    Dodatkowo w zaburzeniach metabolicznych, takich jak niedoczynność tarczycy pacjenci mogą mieć zaburzenia równowagi oraz zawroty głowy z ogólnym osłabieniem. Również zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa są powodem uczucia kręcenia się w głowie. Zmiany zwyrodnieniowe krążków międzykręgowych na poziomie C1-C7 (inaczej dyskopatia szyjna) mogą powodować ucisk na naczynia doprowadzające krew do mózgu i wywołać ból i zawroty głowy, a także zaburzenia widzenia.

    Autor: lek. Mateusz Bednarczyk

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.