zarejestruj się zaloguj się

Wahania nastroju i rozdrażnienie

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Wahania nastroju i rozdrażnienie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 03. marca, 2015

Wahania nastroju to objaw, który w niewielkim nasileniu, sporadycznie, miewa większość osób. Często ma to związek z sytuacją życiową, porą roku, pogodą. Wahania nastroju częste są także w okresach fizjologicznych zmian hormonalnych, takich jak okres dorastania, ciąża czy przekwitanie. Zdarza się jednak, że labilność emocjonalna jest objawem choroby, np. choroby afektywnej dwubiegunowej czy zaburzeń osobowości.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Jakie są najczęstsze przyczyny rozdrażnienia i wahań nastroju?

     

    Wahania nastroju to dosyć często spotykane zaburzenie, które może mieć związek z wieloma czynnikami. Najczęściej zależy od typu osobowości, wieku, czynników hormonalnych. Często zmiany nastroju mają związek z sytuacjami życiowymi, pogodą w przypadku meteoropatów, występują w związku ze zmianami stężeń hormonów płciowych (np. w trakcie ciąży, połogu, przed miesiączką, w czasie klimakterium)

    Najczęściej są adekwatne do sytuacji, przemijające i nie wpływają znacząco na jakość życia i codzienne funkcjonowanie. Nie stanowią wówczas powodów do niepokoju. Jeżeli jednak wahania nastroju pojawiają się często, utrzymują się długo i mają duże nasilenie, niezbędna jest konsultacja psychiatryczna w celu wykluczenia zaburzeń natury zdrowia psychicznego.

     

    Zmiany nastroju a wahania hormonów

     

    Wahania nastroju w okresie dojrzewania

     

    Smutek i melancholia pojawiające się na przemian z uczuciem radości, skłonność do buntu i gwałtownych reakcji, impulsywność – taki obraz jest doskonale znany nastolatkom i ich rodzicom. Okres pokwitania i dojrzewania płciowego jest specyficznym czasem w życiu człowieka – takim, w którym tak zwana burza hormonów prowadzi także do wahań nastroju.

    Zwykle zmiany nastroju nie zaburzają w znaczący sposób funkcjonowania młodego człowieka, a to, w jaki sposób nastolatek przetrwa ten czas zależy w dużej mierze od niego i jego otoczenia. Konieczne jest wsparcie ze strony rodziców, udzielenie wparcia, szczere i częste rozmowy. Kluczowe pozostaje przekonanie dziecka o tym, że jego problemy związane z wejściem w dorosłe życie są tak samo ważne dla domowników jak dylematy dorosłych.

    Dla uzyskania wewnętrznej równowagi ważny jest czas przeznaczany na sen i wypoczynek. Młody człowiek powinien zdrowo się odżywiać i unikać używek, które mogą wywoływać mieć zarówno działanie pobudzające jak i depresyjne. Skutecznym sposobem na wahania nastroju w tym wieku jest regularna aktywność fizyczna. 

    W trudnych przypadkach, zwłaszcza w momentach problemów z nauką, czy kiedy nastolatek popada w konflikt z prawem, konieczne może okazać się wsparcie psychologa. Rozdrażnienia, napadów gniewu i innych zmian w zachowaniu młodego człowieka, który przechodzi okres pokwitania nie leczy się farmakologicznie.

     

    Zmiany nastroju w ciąży i w okresie połogu

     

    Za nastrój człowieka w dużej mierze odpowiedzialny jest układ hormonalny. Jednym ze stanów związanym ze zmianami stężeń hormonów, które prowokują wahania nastroju i rozdrażnienie, jest ciąża. Huśtawki nastrojów, naprzemienne uczucie radości i smutku, uczucie leku są typowe dla okresu ciąży, a także okresu poporodowego. Jeżeli nie wpływają one znacząco na jakość życia i funkcjonowanie kobiety, a także na jej stosunek do noworodka i opiekę nad nim, można uznać je za objaw fizjologiczny.

     

    Wahania nastroju a PMS

     

    Wahania nastroju często towarzyszą zespołowi napięcia przedmiesiączkowego. Zmiany stężenia hormonów prowadzące do wahań nastroju w granicach fizjologii występują w okresie poprzedzającym miesiączkę, a także w okresie menstruacji. Huśtawkom nastroju towarzyszy także zmiana postrzegania siebie, zmniejszenie poczucia własnej atrakcyjności, zmęczenie, apatia.

     

    Wahania nastroju w okresie menopauzy

     

    Wahania nastroju i rozdrażnienie są jednym z objawów przekwitania, skutkiem zmian hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety. Poza spadkiem stężeń hormonów płciowych i serotoniny, na spadek nastroju dodatkowo wpływają: poczucie starzenia się, zmian zachodzących w organizmie, spadku atrakcyjności fizycznej. Przemijające wahania nastroju u kobiety w wieku 45–55 lat można uznać za fizjologię, o ile nie wpływają one znacząco na codzienne funkcjonowanie i ustępują po średnio 2 tygodniach.

    Ze zmianami nastroju nastroju w okresie menopauzy wiele kobiet radzi sobie stosując metody niefarmakologiczne. Istotne jest wysypianie się, odpoczynek, aktywność fizyczna, ruch na świeżym powietrzu, zdrowa dieta, sprawianie sobie przyjemności, aktywność towarzyska, spędzanie czasu w towarzystwie ludzi. Każda taka aktywność pozwala łagodniej przejść przez ten trudny dla każdej kobiety okres życia.

    Bardziej dokuczliwe wahania nastroju można zmniejszyć stosując m.in. preparaty zawierające izoflawony i fosfolipidy, środki z grupy SSRI (grupa leków antydepresyjnych), a w ostateczności – hormonalną terapię zastępczą.

     

    Wahania nastroju w wieku podeszłym

     

    Zmienność nastrojów, skłonność do popadania naprzemiennie w stany smutku i radości, często występują w podeszłym wieku, zwłaszcza u osób cierpiących na demencję, na chorobę Alzheimera. Zdarza się, że objawy są bardzo uciążliwe zarówno dla osoby, której bezpośrednio dotyczą, jak i dla osób z jej otoczenia, dlatego nierzadko zdarza się, że pacjenci ci trafiają na konsultację do psychiatry.

     

    Zaburzenia nastroju a zmiany osobowości

     

    Zaburzenia osobowości

     

    Niestabilność emocjonalna i notorycznie powtarzające się wahania nastroju oraz nerwowość mogą świadczyć o zaburzeniach osobowości. Zmienny nastrój jest typowy dla obrazu klinicznego osobowości chwiejnej emocjonalnie, który dzieli się na typ impulsywny oraz typ borderline (tzw. osobowość z pogranicza).

    Oprócz wyraźnych wahań nastroju, w przypadku zaburzeń osobowości o typie borderline, uwagę zwracają:

    • zaburzenia tożsamości,
    • stale utrzymujące się uczucie niepokoju,
    • trudność w kontrolowaniu emocji,
    • napady gniewu i agresji,
    • skłonność do ryzykownych zachowań,
    • trudności w utrzymaniu stabilności w związkach międzyludzkich,
    • silny lęk przed odrzuceniem,
    • skłonność do autoagresji.

    Na osobowość chwiejną emocjonalnie o typie impulsywnym wskazują:

    • niekontrolowane działania impulsywne bez rozważenia ich konsekwencji,
    • gwałtowne zachowania,
    • uczucie wzmożonego napięcia psychicznego,
    • wrogość w stosunku do innych ludzi,
    • skłonność do konfliktów.

    Stwierdzenie objawów wskazujących na zaburzenia osobowości jest wskazaniem do konsultacji psychiatrycznej. Zaburzenia osobowości leczy się przede wszystkim za pomocą psychoterapii.

     

    Choroba afektywna dwubiegunowa

     

    Zmienność nastrojów, naprzemienne popadanie w fazę depresji (uczucie smutku, braku chęci do życia, zaniedbywanie swoich codziennych aktywności i pasji, zaburzenia snu itd.) i w fazę manii (ze zwiększonym napędem, podwyższonym nastrojem, zmniejszeniem krytycyzmu itd.) to objaw choroby afektywnej dwubiegunowej. Fazy depresji i manii mają różną długość trwania – w zależności od tego wyróżniamy kilka podtypów choroby afektywnej dwubiegunowej, w tym typy z szybką i ultra szybką zmianą faz. W skrajnych przypadkach do zmiany faz dochodzi nawet kilka razy dziennie.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Wahania nastroju a menopauza

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.