zarejestruj się zaloguj się

Udar słoneczny – jakie są przyczyny, objawy i leczenie udaru cieplnego?

Tekst: lek. Marta Cygoń
Dodane: 28. grudnia, 2016

Udar cieplny (udar słoneczny) stanowi powikłanie przegrzania organizmu oraz zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. Do objawów udaru słonecznego zalicza się: osłabienie, ból i zawroty głowy, nudności oraz wymioty. Aby zapobiec wystąpieniu udaru cieplnego oraz odwodnieniu, należy unikać długotrwałej ekspozycji na wysokie temperatury i pamiętać o odpowiednim nawodnieniu organizmu (zwłaszcza nawadnianiu dzieci). 

lek. Marta Cygoń
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Udar słoneczny (udar cieplny) – czym jest?

     

    Udar cieplny, przez wielu pacjentów nazywany udarem słonecznym, jest najpoważniejszą konsekwencją przegrzania. Rozwija się, gdy organizm nie jest w stanie odprowadzić nagromadzonego nadmiaru ciepła, co najczęściej ma miejsce podczas upalnych, wilgotnych dni, gdy temperatura otoczenia znacznie przewyższa temperaturę ciała.

    Mechanizmy ustroju odpowiedzialne za termoregulację (np. pocenie się) stają się niewydolne i nie nadążają z odprowadzaniem ciepła.

    Zanim dojdzie do rozwoju udaru cieplnego, występują objawy świadczące o przegrzaniu organizmu. Kurcze cieplne, a następnie wyczerpanie cieplne są początkowymi etapami reakcji ustroju na długotrwałe przebywanie w podwyższonej temperaturze.

    Ważne jest, by w porę zareagować na pierwsze niepokojące objawy. Należy wówczas schłodzić organizm i zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu, co może uchronić przed wystąpieniem udaru.

    Gdy dochodzi do wzrostu wewnętrznej temperatury ciała ponad 41oC, zachodzą niebezpieczne zmiany w wielu tkankach, które mogą doprowadzić nawet do śmierci. Trzeba zatem zdać sobie sprawę, że udar cieplny stanowi poważne zagrożenie życia.

    Co więcej, może on wystąpić nagle, niemal bez żadnych objawów ostrzegawczych. Dlatego trzeba go podejrzewać u każdej osoby narażonej na działanie gorąca, z podwyższoną temperaturą ciała i niepokojącymi objawami.       

     

    Udar cieplny – jakie są objawy udaru słonecznego?

     

    Objawy związane z reakcją organizmu na przegrzanie mogą być bardzo różne. Wraz z podwyższaniem się temperatury ciała dochodzi do rozwoju udaru cieplnego, któremu  mogą towarzyszyć: zaburzenia widzenia, omdlenie, zaburzenia świadomości oraz drgawki. U osoby narażonej na długotrwałe przebywanie w wysokiej temperaturze początkowo występują:

    • bolesne skurcze nóg i brzucha (kurcze cieplne),
    • osłabienie, uczucie zmęczenia (osłabienie cieplne),
    • zmiany nastroju, apatia, często rozdrażnienie,

    Charakterystyczne jest również przyspieszenie tętna i spadek ciśnienia. Skóra w osłabieniu cieplnym zazwyczaj jest chłodna i mokra, natomiast w udarze staje się sucha i gorąca, ale nie u każdego pacjenta objawy przegrzania są identyczne.

    W przypadku wystąpienia opisywanych objawów udaru słonecznego należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe.

     

    Przegrzanie organizmu – kto jest narażony? Jak zapobiegać?

     

    Najbardziej narażone na negatywne konsekwencje przegrzania organizmu są osoby, u których sprawność układu termoregulacji jest upośledzona. Osoby szczególnie predysponowane to:

    • dzieci (niedojrzałe mechanizmy termoregulacji) – dlatego tak ważne jest odpowiednie nawadnianie dzieci podczas upałów i gorących dni (np. preparatami nawadniającymi z elektrolitami), co pomoże uniknąć odwodnienia;
    • osoby starsze, ludzie samotni i z różnych względów nie mogący sami o siebie zadbać;
    • pacjenci z chorobami przewlekłymi (schorzenia układu krążenia, nadczynność tarczycy, cukrzyca) i chorobami skóry;
    • pacjenci przyjmujący leki antycholinergiczne, neuroleptyki, antyhistaminowe, moczopędne, beta-blokery;

    Do udaru cieplnego może również dojść wskutek nadmiernej własnej produkcji ciepła poprzez wysiłek fizyczny wykonywany w wysokiej temperaturze otoczenia. Dotyczy to intensywnie trenujących na świeżym powietrzu sportowców oraz osób ciężko pracujących fizyczne na zewnątrz.  

    Aby uchronić organizm przed przegrzaniem, należy w trakcie upalnych dni:

    • zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu, przyjmując co najmniej 1,5–2 l płynów, a przy intensywnym poceniu się dodatkowo zwiększyć ich ilość;
    • unikać przebywania na zewnątrz w godzinach, w których nasłonecznienie jest największe, tzn. między 11.00 a 14.00;
    • pamiętać o nakryciu głowy (czapka, kapelusz);
    • nosić odzież wykonaną z naturalnych, przewiewnych materiałów;
    • zaprzestać intensywnych treningów, zwłaszcza w pełnym słońcu;
    • unikać ciężkiej pracy fizycznej na zewnątrz;
    • reagować na pierwsze niepokojące objawy – należy schować się w zacienionym, przewiewnym miejscu, schłodzić skórę i nawodnić organizm gdy tylko pojawi się osłabienie, zawroty głowy czy nudności.

     

    Udar słoneczny – pierwsza pomoc przy udarze cieplnym

     

    U większości osób, u których pojawią się kurcze cieplne wystarczy wstrzymanie wysiłku, przebywanie w chłodniejszym miejscu i uzupełnienie płynów. Osobę, u której wstąpiło osłabienie cieplne należy położyć w chłodnym, zacienionym miejscu i podawać płyny do picia, czekając na poprawę.

    Jeżeli symptomy nie ustępują, następuje ich progresja lub pojawiają się objawy udaru, należy natychmiast wezwać pomoc (tel. 999 lub 112). Trzeba również, jak najszybciej, rozpocząć intensywne chłodzenie osoby z udarem:

    • należy przenieść ją w zacienione, przewiewne miejsce,
    • zdjąć nadmiar odzieży wierzchniej,
    • obficie polewać tułów i kończyny letnią wodą (ważne, aby nie była bardzo zimna, gdyż dojdzie do skurczu naczyń powierzchownych, co zmniejszy oddawanie ciepła),
    • energicznie wachlować, by nasilić ruch powietrza,
    • przyłożyć woreczki z zimną wodą w okolicę pach i pachwin.

    Zanurzanie w zimnej wodzie pacjenta z przegrzaniem nie jest polecane, gdyż może wywołać dreszcze, które będą przyczyniały się do większej produkcji ciepła. Stosowanie aspiryny lub paracetamolu w udarze cieplnym jest zupełnie nieskuteczne.  

    Autor: lek. Marta Cygoń
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Przegrzanie organizmu

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.