zarejestruj się zaloguj się

Tężyczka

Tekst: lek. Paweł Stacha
Tężyczka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. lutego, 2015

Tężyczka to różne objawy kliniczne, pojawiające się u pacjenta w sytuacji, gdy w jego organizmie występuje tak zwana hipokalcemia, czyli znaczne obniżenie stężenia wapnia w surowicy krwi. O hipokalcemii mówimy wtedy, gdy stężenie tego pierwiastka w surowicy jest niższe niż 2,25 mmol/l (czyli poniżej 9 mg/dl). Przyczynami tężyczki są choroby, w przebiegu których rozwija się hipokalcemia. Najczęściej są to zaburzenia czynności przytarczyc oraz niedobory wapnia i witaminy D.

lek. Paweł Stacha
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Jakie są objawy tężyczki?

     

    Objawy tężyczki w zdecydowanej większości przypadków są na tyle charakterystyczne, że pozwalają na szybkie postawienie rozpoznania i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Symptomem tężyczki, który występuje u zdecydowanej większości pacjentów są skurcze mięśniowe, drętwienia oraz mrowienia skóry (odczuwane głównie w okolicy ust).

    Tężyczka może przebiegać pod trzema postaciami klinicznymi – są to:

    • napad tężyczkowy (czyli tężyczka jawna),
    • tężyczka utajona,
    • równoważniki tężyczki.

    Postacie te różnią się przede wszystkim nasileniem objawów.

    Napad tężyczkowy charakteryzuje się występowaniem drętwienia i skurczów mięśniowych. Kurcze mięśniowe mogą dotyczyć rożnych grup mięśni – najczęściej zajęte są mięśnie rąk, nieco rzadziej przedramion, ramion. Może dojść również do skurczów mięśni w obrębie twarzy, co objawi się skurczem powiek (dochodzi do przymknięcia lub całkowitego zamknięcia oczu) oraz skurczem mięśni ust, co prowadzi do charakterystycznego ich ułożenia w tak zwany „rybi pyszczek”. Czasami może dojść do zagrażającego życiu z powodu zaburzeń oddychania skurczu mięśni krtani. Podczas napadu tężyczkowego nie dochodzi do zaburzeń świadomości, co oznacza tyle, że chory jest świadomy tego, co się z nim dzieje i może na bieżąco zgłaszać lekarzowi swoje odczucia.

    W przypadku tężyczki utajonej objawy są bardziej subtelne, trudniej zauważalne. Zaliczamy do nich:

    • objaw Chvostka (czyli skurcz mięśni twarzy, do którego dochodzi po uderzeniu młoteczkiem neurologicznym w okolicę nerwu twarzowego, to jest około 2 cm przed płatkiem ucha),
    • objaw Trousseau (czyli wystąpienie charakterystycznego ułożenia ręki podczas założenia na przedramieniu i napełnienia do określonego poziomu mankietu służącego do mierzenia ciśnienia tętniczego). Charakterystyczne jest również nasilenie objawów pojawiające się wtedy, gdy pacjent zacznie szybciej i głębiej oddychać.

     Z kolei do równoważników tężyczki zaliczamy:

     

    Jakie mogą być przyczyny wystąpienia tężyczki?

     

    Tężyczka jest objawem hipokalcemii, więc wszystkie stany, w przebiegu których dochodzi do znacznego obniżenia stężenia wapnia w surowicy, mogą prowadzić do wystąpienia tężyczki. Do głównych przyczyn zaliczamy:

    • Zbyt małą, w stosunku do zapotrzebowania organizmu, podaż wapnia z pożywieniem;
    • Upośledzone wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego – pojawia się ono w przypadku niedoboru witaminy D oraz we wszystkich zespołach upośledzonego wchłaniania i trawienia;
    • Zbyt duże odkładanie się wapnia w tkankach miękkich i kościach – w stanach tych dochodzi do odkładania się wapnia, co powoduje obniżenie jego stężenia w surowicy krwi. Zaliczamy tu takie jednostki chorobowe, jak ostre zapalenie trzustki (w jego przebiegu dochodzi do powstawania zwapnień w trzustce gromadzących wapń), zespół głodnych kości (jest to schorzenie pojawiające się u części pacjentów po usunięciu gruczolaka przytarczyc), stosowanie bisfosfonianów (na przykład w przebiegu leczenia osteoporozy);
    • Nadmierna utrata wapnia wraz z moczem – dochodzi do niej w przypadku stosowania leków, takich jak diuretyki pętlowe (używane między innymi w leczeniu nadciśnienia tętniczego) oraz w chorobach nerek, takich jak kwasice cewkowe;
    • Stany przebiegające z niedoborem witaminy D – zaliczamy tutaj sytuacje, w których obróbka witaminy D w organizmie przebiega nieprawidłowo, w związku z czym witamina ta nie może wykazywać swojego działania w ustroju. Inną przyczyną może być niedostateczne wchłanianie tej witaminy z przewodu pokarmowego (witamina D jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach), zwiększona inaktywacja tej witaminy (spowodowana na przykład stosowaniem niektórych leków), zespół lizy nowotworu oraz obniżone stężenie fosforu w organizmie;
    • Niedoczynność przytarczyc – w jej przebiegu dochodzi do niedoboru hormonu przez nie produkowanego jakim jest parathormon. Tężyczka stosunkowo często występuje u pacjentów, u których w wyniku różnych operacji (najczęściej operacji tarczycy) doszło do usunięcia gruczołów przytarczycznych.

     

    Jak leczyć tężyczkę?

     

    Leczenie tężyczki opiera się na wyrównaniu poziomu wapnia w surowicy krwi, co uzyskuje się poprzez podawanie pacjentowi dożylnie glukonolaktobianu wapnia, a rzadziej chlorku wapnia. Konieczne bywa także podawanie witaminy D. W niektórych przypadkach korzystne efekty przynosi podawanie preparatów magnezu. Niezwykle ważne jest to, aby leczenie tężyczki prowadzone było pod stałą kontrolą stężenia wapnia w surowicy krwi chorego. Najlepiej jest oznaczać je w odstępach czasu nie przekraczających 4 do 6 godzin.

    Autor: lek. Paweł Stacha

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.