zarejestruj się zaloguj się

Przewlekły ból głowy

Tekst: lek. Sylwia Sławek
Przewlekły ból głowy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 28. stycznia, 2015

Ból głowy jest jedną z najczęstszych przyczyn wizyty u lekarza. Szacuje się, że 90 % ludzi doświadcza bólu głowy co najmniej raz w roku, a z powodu przewlekłego bólu głowy cierpi około 5 % populacji. Osoby dotknięte uciążliwym bólem głowy doświadczają znacznych trudności w codziennym funkcjonowaniu. Terapia przewlekłego bólu głowy wciąż pozostaje wyzwaniem dla współczesnej medycyny.

lek. Sylwia Sławek
AUTOR
lek. Sylwia Sławek choroby wewnętrzne
SPIS TREŚCI:

    Czym jest przewlekły codzienny ból głowy?

     

    Za przewlekły codzienny ból głowy (nazywany również codziennym bólem głowy) uważa się ból głowy, który trwa powyżej czterech godzin dziennie i występuje przez ponad piętnaście dni w miesiącu przez okres powyżej trzech miesięcy. Przewlekły codzienny ból głowy nie jest specyficznym rodzajem bólu głowy, lecz określeniem odnoszącym się do wielu typów bólu głowy, których częstość i długość trwania utrudnia normalne funkcjonowanie. Ogólnie ból głowy można sklasyfikować jako:

    • pierwotny (inaczej samoistny) – sama obecność bólu głowy stanowi chorobę, a jego przyczyny nie są w pełni poznane;
    • wtórny (inaczej objawowy) – ból głowy wywołany jest obecnością innego schorzenia toczącego się wenątrzczaszkowo lub ogólnoustrojowo.

     

    Przyczyny przewlekłego codziennego bólu głowy

     

    W zdecydowanej większości przypadków przewlekły codzienny ból głowy jest bólem pierwotnym. Wśród najczęstszych przyczyn pierwotnego bólu występującego codziennie lub prawie codziennie wymienia się:

    • przewlekły napięciowy ból głowy,
    • migrenę przewlekłą.

    Objawowy ból głowy stanowi około 5% bólu głowy występującego codziennie, a za jego występowanie mogą odpowiadać:

    • infekcje bakteryjne i wirusowe (np. przewlekle zapalenie opon mózgowych);
    • nadużywanie leków i innych substancji chemicznych, bądź ich odstawienie (np. leki przeciwbólowe, alkohol, rozpuszczalniki);
    • uraz głowy lub szyi;
    • choroby naczyń krwionośnych zaopatrujących mózgowie (np. miażdżyca tętnic szyjnych, zapalenie olbrzymiokomórkowe tętnic);
    • choroba zwyrodnieniowa odcinka szyjnego kręgosłupa;
    • nowotwory wewnątrzczaszkowe;
    • nadciśnienie wewnątrzczaszkowe;
    • neuralgia nerwów czaszkowych (np. nerwu trójdzielnego, czy twarzowego);
    • nadciśnienie tętnicze;
    • choroby alergiczne;
    • choroby nosa i zatok przynosowych (szczególnie przewlekłe zapalenie zatok);
    • choroby uszu;
    • choroby oczu (np. nieleczone wady wzroku);
    • stany zapalne w obrębie jamy ustnej, zębów i przyzębia;
    • zaburzania funkcji tarczycy;
    • choroby nerek (np. zaawansowana niewydolność nerek);
    • zaburzenia snu;
    • zaburzenia psychiczne.

     

    Przewlekły napięciowy ból głowy

     

    Ból głowy typu napięciowego jest najczęściej występującym samoistnym przewlekłym codziennym bólem głowy. Ze względu na związek z ze stresem, emocjami i zaburzeniami psychicznymi, szczególnie depresją bywa nazywany stresowym lub psychogennym bólem głowy. Wśród czynników wywołujących ból wymienia się również:

    • zmęczenie,
    • miesiączkę,
    • czynniki atmosferyczne,
    • wzmożone napięcie mięśni twarzy.

    Jednakże najczęściej ból pojawia się bez uchwytnej przyczyny. Charakterystyczne jest to, że ból występuje obustronnie, umiejscawiając się w okolicy czołowej, ciemieniowej i potyliczej, niejako opasuje głowę. Zwykle ból głowy o typie napięciowym ma niewielkie lub umiarkowane natężenie, nasila się podczas płaczu, kaszlu oraz parcia na stolec, jednak podczas codziennej aktywności fizycznej (takiej jak chodzenie po schodach, sprzątanie) nasilenie bólu nie zmienia się. Pacjenci opisują ból jako rozlany, tępy lub rozpierający, bez towarzyszących nudności, czy wymiotów.

     

    Migrena przewlekła

     

    Migrena przewlekła, dawniej nazywana migreną transformowaną, stanowi następstwo migreny epizodycznej, zazwyczaj migreny bez aury (czyli objawów neurologicznych bezpośrednio poprzedzających napady migreny pod postacią zaburzeń wzrokowych, słuchowych, czuciowych, itp.). Charakterystyczny dla migreny przewlekłej wywiad lekarski obejmuje wieloletnią historię napadów migreny leczonych lekami przeciwbólowymi. Z biegiem czasu napadu migreny występują coraz częściej, nawet codziennie. Dochodzi do spadku częstości lub ustąpienia objawów towarzyszących, takich jak nudności, wymioty, światłowstręt.

    Ból występujący w migrenie przewlekłej ma słabiej zaznaczaną jednostronną lokalizację i zwykle wyraźnie mniejsze nasilenie niż w migrenie epizodycznej, a ponadto nie nasila się w czasie wysiłku fizycznego. Generalnie, obraz kliniczny migreny przewlekłej odzwierciedla przewlekły napięciowy ból głowy. Bólowi migrenowemu o typie przewlekłym często towarzyszy przewlekłe zmęczenie i obniżenie nastroju.

    Za czynniki sprzyjające przejściu migreny epizodycznej w przewlekłą uznaje się między innymi:

    Jednak za najczęstszą przyczynę transformacji uważa się nadużywanie leków przeciwbólowych, stosowanych do przerwania napadu migreny.

     

    Jak rozpoznać przewlekły codzienny ból głowy?

     

    W diagnostyce bólu głowy istotne znaczenie ma rozpoznanie przyczyn wtórnego przewlekłego bólu głowy, gdyż część z nich może stanowić istotne zagrożenie dla życia pacjenta. Dokładnie zebrany wywiad lekarski, dotyczący dolegliwości bólowych, jest kluczowy w różnicowaniu etiologii przewlekłego codziennego bólu głowy. Niejednokrotnie, umiejętnie zebrany wywiad umożliwia postawienie właściwej diagnozy, szczególnie jeśli dolegliwości bólowe są samoistne. Ważny jest charakter, umiejscowienie, czas trwania, nasilenie, a także obecność objawów towarzyszących, bądź czynników nasilających lub łagodzących ból głowy.

    Kolejny etap obejmuje badanie fizykalne i neurologiczne, ze zwróceniem uwagi na obecność objawów wskazujących na uszkodzenie struktur układu nerwowego. Jeżeli lekarz podejrzewa wtórny ból głowy lub stwierdzi nieprawidłowości w badaniu neurologicznym, konieczne jest wykonanie badań neuroobrazowych, takich jak tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MR), czy zdjęcie rentgenowskie (RTG) odcinka szyjnego kręgosłupa.

    Jeśli obraz kliniczny nasuwa podejrzenie objawowego ból głowy wywołanego chorobą ogólnoustrojową, wykonuje się badania swoiste w kierunku podejrzewanej choroby podstawowej.

    U chorych, u których podejrzewa się choroby naczyń krwionośnych zaopatrujących mózgowie, wskazane może być wykonanie badania ultrasonografii dopplerowskiej (USG Doppler) tętnic szyjnych i kręgowych bądź angiografii tomografii komputerowej (angio-TK) tętnic szyjnych, kręgowych lub tętnic wewnątrzczaszkowych. Przy podejrzeniu zapalenia opon mózgowych dokonuje się nakłucia lędźwiowego i badania płynu mózgowo-rdzeniowego.

     

    Jak leczyć przewlekły codzienny ból głowy?

     

    Leczenie przewlekłego codziennego bólu głowy nie jest proste. Właściwa współpraca między lekarzem i pacjentem jest niezbędna, aby uzyskać pozytywne rezultaty. Zasadnicze znaczenie w terapii przewlekłego bólu głowy o charakterze wtórnym ma leczenie choroby podstawowej, powodującej dolegliwości bólowe (np. korekcja wady wzroku za pomocą odpowiednio dobranych szkieł korekcyjnych, czy stosowanie leków obniżających ciśnienie w nadciśnieniu tętniczym).

    Do podstawowych leków stosowanych w codziennym bólu głowy o typie napięciowym należą leki przeciwdepresyjne oraz leki przeciwlękowe. Jednakże efekty stosowanej farmakoterapii mogą być niezadowalające i ból może się utrzymywać mimo właściwego stosowania leków. Z tego względu istotną rolę przypisuje się leczeniu wspomagającemu, w postaci psychoterapii oraz różnych technik relaksacyjnych.

    W terapii migreny przewlekłej zasadnicze znaczenie przypisuje się odstawieniu leków przeciwbólowych, przyjmowanych przewlekle oraz eliminacji czynników prowokujących ból migrenowy, szczególnie czynników stresowych i przemęczenia. Zaprzestanie przyjmowania leków przeciwbólowych może stanowić dla pacjentów ogromną trudność, gdyż w początkowym okresie po odstawieniu może dojść do nasilenia dolegliwości bólowych głowy.

    Istotnym elementem farmakoterapii chronicznego bólu migrenowego jest również leczenie zapobiegawcze. Do leków stosowanych w profilaktyce migreny przewlekłej stosuje się: leki beta-adrenolityczne, leki przeciwpadaczkowe (kwas walproinowy, topiramat) oraz leki przeciwdepresyjne. Wykazano także pozytywne działanie iniekcji toksyny botulinowej typu A podawanej w serii wstrzyknięć domięśniowych. Ponadto, podobnie, jak w przewlekłym bólu głowy typu napięciowego, korzyści może przynieść psychoterapia i stosowanie technik relaksacyjnych.

    Autor: lek. Sylwia Sławek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.