zarejestruj się zaloguj się

Przemijający atak niedokrwienny

Tekst: dr n. med. Magdalena Kacperska
Dodane: 18. października, 2013

Przemijający atak niedokrwienny, w skrócie TIA (transistent ischaemic attacks) to epizod, który polega na trwającej krócej niż 24 godziny, tymczasowej przerwie w dopływie tlenu do mózgu (niedotlenienie). W wyniku tego procesu komórki nerwowe nie są w stanie prawidłowo funkcjonować. Bardzo ważne jest by odróżnić TIA od udaru mózgu.

dr n. med. Magdalena Kacperska
AUTOR
dr n. med. Magdalena Kacperska specjalista neurofizjologii
SPIS TREŚCI:

    Co to jest atak niedokrwienny?

     

    Przemijający atak niedokrwienny (TIA, transistent ischaemic attacks) to epizod ogniskowego ubytku czynności ograniczonego obszaru mózgowia, spowodowany niedokrwieniem, zwykle w ramach jednego obszaru unaczynienia trwający nie dłużej niż 24 godziny. W istocie większość epizodów niedokrwienia trwa od kilku do kilkunastu minut, rzadko przekracza 1 godzinę.

    Przemijający atak niedokrwienny, można prościej zdefiniować, jako krótkotrwałą, tymczasową przerwą dopływu tlenu do mózgu (niedotlenienie mózgu). Są to objawy, które ustępują w przeciągu 24 godzin, samoistnie ale pojawiają się nagle. Mózg jest najważniejszym organem naszego organizmu i jednocześnie najmniej poznanym. Bez dostatecznej ilości tlenu dostarczanego do mózgu przez krew, komórki nerwowe (neurony) nie mogą sprawnie funkcjonować w wyniku czego dochodzi do deficytu neurologicznego.

    Przemijający atak niedokrwienny jest zaburzeniem naczyniowym ośrodkowego układu nerwowego (OUN), które spowodowane jest najczęściej mikrozatorami, pochodzącymi z jam serca (np. sztucznych zastawek, zapalenia wsierdzia czy zawału mięśnia sercowego) oraz miktozatorami tętniczo-tętnicze pochodzącymi ze zmian ateromatycznych. Częściowe ograniczenie czy nawet zatamowanie dopływu krwi do określonego obszaru mózgu nie pozostaje bez znaczenia dla jego prawidłowego funkcjonowania. Objawy ujawniają się w tej części ciała, za którą odpowiada obszar pozbawiony dopływu krwi, np. porażenie barku, ręki, nogi czy zaburzenia mowy.

     

    Objawy przemijającego ataku niedokrwiennego

     

    W przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów, które zostaną przedstawione poniżej należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Nie należy czekać aż objawy ustąpią same bądź przy pomocy domowych środków. Lekarz specjalista zdiagnozuje stan pacjenta. Przemijający atak niedokrwienny bardzo często przez lekarzy określany jest jako „mini-udar” i traktowany jak zwiastun „udaru właściwego”. Szybka pomoc medyczna daje szansę na to by uchronić pacjenta przed rozwojem pełoobjawowego udaru.

    Objawów nigdy nie można bagatelizować bez względu na to czy występują w nocy czy w ciągu dnia. Objawy w przypadku TIA pojawiają się jednak najczęściej w ciągu dnia. Do charakterystycznych objawów, które powinny niepokoić zaliczamy:

    • pojawiające się nagle, bez konkretnej przyczyny drętwienie części ciała bądź nieprzyjemne ich mrowienie,
    • sytuacje, w której pojawiają się problemy z mową, staje się ona niezrozumiała, osoba dotknięta epizodem  sama siebie nie rozumie gdy chce coś przekazać,
    • mdłości, zawroty głowy, zaburzenia równowagi oraz brak orientacji w terenie (dezorientacja),
    • silny ból głowy, który powoduje problemy z utrzymaniem równowagi,
    • nagłe osłabienie siły mięśni,
    • niezborność ruchowa, zaburzenia chodu a nawet omdlenia (często mogą tutaj wystąpić zaburzenia czucia tej części ciał np. ręki, nogi czy połowy twarzy),
    • nagłe problemy ze wzrokiem a dokładnie zaburzenia widzenia w jednym oku czyli tzw. ślepota przejściowa na oko,
    • zaburzenia pamięci.

    Nigdy nie należy ignorować wyżej wymienionych objawów i czekać aż ustąpią same. Konieczna jest w tych przypadkach wizyta u lekarza oraz szczegółowe badania.

     

    Czynniki zwiększające ryzyko ataku niedokrwiennego

     

    Do czynników, które mogą zwiększać ryzyko powstania TIA zaliczane są także: zaburzenia rytmu serca, spadek ciśnienia, który może pojawić się u osób z wysokim bądź zawsze dobrym ciśnieniem, zakrzepy obecne w obrębie naczyń mózgu i tętnicy szyjnej, padaczka, różnego rodzaju urazy, zaburzenia rytmu serca a także zwiększenie liczby płytek krwi, granulocytów oraz erytrocytów. Do czynników tych zaliczamy także wiek, miażdżycę oraz choroby naczyń wewnątrzmózgowych.

    Warto tutaj wspomnieć o jednym bardzo ważnym czynniku, który zwiększa ryzyko wystąpienia TIA - mowa tutaj o miażdżycy. W ograniczeniu powstawania zmian w naczyniach istotną rolę przypisuje się odpowiedniej profilaktyce i zdrowemu stylowi życia. W przypadku miażdżycy można przeprowadzić zabieg endarteriektomii (usunięcie blaszek miażdżycowych z tętnic), kolejnym sposobem leczenia jest wprowadzenie wąskiej rurki do naczynia krwionośnego w celu jego rozszerzenia. W przypadku TIA metabolizm komórek nerwowych jest bardzo słaby dlatego bardzo ważną role odgrywa jego poprawa. Jednym z leków stosowanych w tym celu jest piracetam, który znalazł swoje zastosowanie w TIA przebiegających z izolowana afazją.

     

    Diagnoza ataku niedokrwiennego

     

    Po konsultacji z lekarzem na początku przeprowadzone zostaną badania laboratoryjne (badania morfologiczne krwi, stężenie cholesterolu i jego frakcji) oraz inne badania, które są dostosowane do obrazu objawów neurologicznych. Wszelkie te badania powinny być przeprowadzone jak najszybciej, natomiast pacjent powinien być w tym czasie hospitalizowany. Warunki szpitalne umożliwiają stałe monitorowanie chorego i kontrola jego stanu zdrowia. W ten sposób każdy przypadek traktuje się w sposób indywidualny.

    Z badań, którym chory musi zostać poddany wymieniamy badania okulistyczne, neurologiczne, laryngologiczne oraz  internistyczne. Konieczne jest także wykonanie badań obrazowych takich jak: tomografia komputerowa mózgu, EKG, USG szyi. Każde z tych badań pozwala określić stan pacjenta, wykluczyć bądź potwierdzić udar mózgu, zobrazować co dzieje się w naszych tętnicach szyjnych.

    Postępowanie w przypadku diagnozowania i leczenia chorych z TIA jest zależne od stanu chorego, nasilenia jego objawów oraz jego kondycji fizycznej. Wykazano, iż  incydenty TIA 7-krotnie podwyższają ryzyko dokonanego udaru mózgu.

     

    Profilaktyka i leczenie

     

    Leczenie pacjentów jest zależne od incydentu, z którym mamy do czynienia. Jeśli prawdopodobnym mechanizmów TIA jest zatorowość tętniczo-tętnicza klasycznym postępowanie jest podawanie kwasu acetylosalicylowego, tiklopirydyn lub klopidogrelu. Przy nieskuteczności takiej terapii lub podejrzeniach, że podłożem są zatory z jam serca, bardziej wskazana wydaje się antykoagulacja. W celu zapobiegania powstawaniu nowych skrzepów, podaje się leki rozrzedzające krew.

     

    Diagnostyka różnicowa

    Trudności diagnostyczne w przypadku TIA wynikają z faktu braku w badaniu przedmiotowym objawów swoistych dla danego zespołu. W badaniu widoczne są objawy motoryczne (bardzo często przez krótki okres czasu) ale poza nimi chory najczęściej nie ma innych objawów neurologicznych.

    W związku z powyższym incydenty TIA powinno się różnicować z:

    • napadem padaczkowym (głównie częściowym),
    • obecnością guza mózgu w tylnej jamie czaszki,
    • migreną, zwłaszcza poprzedzona aurą,
    • migreną o późnym początku objawów,
    • krótkotrwałymi krwotokami mózgowymi,
    • chorobami błędnika i układu przedsionkowego,
    • łagodnymi zawrotami głowy,
    • stwardnieniem rozsianym (pojawienie się objawów Uhthoffa – nagłego pogorszenia się ostrości wzroku pod wpływem wysiłku fizycznego lub wzroku, z towarzyszącym oczopląsem),
    • innymi, mniej częstymi chorobami i zespołami objawowymi takimi jak: hiperglikemia, jaskra wąskokątowa, cukrzyca, zakrzep żylny siatkówki.
    Autor: dr n. med. Magdalena Kacperska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.