zarejestruj się zaloguj się

Porażenie nerwu twarzowego

Tekst: lek. Sylwia Sławek
Porażenie nerwu twarzowego
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 27. stycznia, 2015

Porażenie nerwu twarzowego jest jednym z najczęściej występujących schorzeń układu nerwowego, które pojawia się u osób w każdym wieku. Do porażenia nerwu twarzowego najczęściej dochodzi bez uchwytnej przyczyny, nagle. Objawy dysfunkcji nerwu twarzowego zwykle ustępują całkowicie po okresie kilku- lub kilkunastotygodniowego leczenia.

lek. Sylwia Sławek
AUTOR
lek. Sylwia Sławek choroby wewnętrzne
SPIS TREŚCI:

    Nerw twarzowy – obszar unerwienia

     

    Nerw twarzowy jest występującym parzyście siódmym nerwem czaszkowym. Należy do składowych obwodowego układu nerwowego. Nerw twarzowy zawiera trzy rodzaje włókien nerwowych: ruchowe, czuciowe i wydzielnicze (przywspółczulne). Nerw twarzowy unerwia ruchowo mięśnie mimiczne twarzy(mięśnie wyrazowe odpowiadające za ruchomość twarzy), mięśnie szyi i wewnętrzne mięśnie ucha. Zaopatruje czuciowo skórę małżowiny usznej i okolicy za uchem, podniebienie miękkie oraz twarde, a także przednie dwie trzecie części języka, umożliwiając odczuwanie smaku. Nerw twarzowy odpowiada za funkcję wydzielniczą gruczołu łzowego oraz gruczołów ślinowych (ślinianki podjęzykowej, podżuchwowej i drobnych gruczołów dolnej okolicy jamy ustnej).

     

    Jakie są przyczyny porażenia nerwu twarzowego?

     

    Porażenie nerwu twarzowego jest wynikiem uszkodzenia włókien nerwowych VII nerwu czaszkowego. Do uszkodzenia może dojść na różnych poziomach drogi impulsów nerwowych. Wyróżnia się:

    • ośrodkowe porażenie nerwu twarzowego – spowodowane uszkodzeniem struktur mózgowia;
    • obwodowe porażenie nerwu twarzowego – spowodowane uszkodzeniem na przebiegu nerwu; w ponad 90 % przypadków dysfunkcji nerwu twarzowego występuje obwodowe porażenie nerwu.

    Najczęściej występującą postacią jest samoistne (pojawiające się bez uchwytnej przyczyny) uszkodzenie nerwu twarzowego, nazywane porażeniem Bella. Wśród przyczyn odpowiedzialnych za wystąpienie dysfunkcji nerwu twarzowego wymieniane są:

    • ochłodzenie okolicy ucha (oziębienie powoduje obrzęk i ucisk nerwu w kanale kostnym umiejscowionym w kości skroniowej czaszki);
    • infekcje wirusowe – wirus opryszczki pospolitej (HSV), wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV), wirus świnki, wirus Epstein-Barr (EBV), wirus nabytego niedoboru odporności (HIV), wirusy Coxsackie;
    • infekcje bakteryjne (późne stadia boreliozy, kiły);
    • urazy głowy, ucha;
    • udar mózgu;
    • guzy wewnątrzczaszkowe;
    • nowotwory ślinianki przyusznej;
    • zapalenie ucha środkowego (ostre i przewlekłe);
    • choroby układu nerwowego (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, stwardnienie rozsiane);
    • sarkoidoza;
    • cukrzyca;
    • choroby kości (osteoporoza, choroba Pageta);
    • zespół Guillain-Barré;
    • uraz nerwu w wyniku zabiegów wykonywanych w okolicy głowy i szyi (jatrogenne).

    Do czynników predysponujących zalicza się również stany przebiegające z osłabieniem odporności: przemęczenie, przewlekłe narażenie na stres.

     

    Objawy porażenia nerwu twarzowego

     

    Jakie są objawy porażenia nerwu twarzowego? W zdecydowanej większości przypadków występuje jednostronne porażenie nerwu twarzowego, natomiast porażenie obustronne spotykane jest rzadko. Objawy dysfunkcji VII nerwu czaszkowego mogą rozwijać się nagle lub stopniowo w ciągu kilku dni. Jeśli do porażenia nerwu doszło w wyniku uszkodzenia struktur mózgu, objawy dotyczą dolnej połowy twarzy po stronie przeciwnej do urazu. Natomiast, gdy czynnik uszkadzający zadziała na przebiegu nerwu, symptomy występują w obrębie całej połowy twarzy po tej samej stronie, co uszkodzenie.

    Do objawów, których pojawienie się wskazuje na dysfunkcję nerwu twarzowego, należą występujące po stronie porażonej części twarzy:

    • ból w okolicy ucha;
    • porażenie (zniesienie) lub niedowład (upośledzenie) ruchów mięśni mimicznych połowy twarzy odpowiadających za:
      • marszczenie czoła,                                      
      • unoszenie brwi,
      • zaciskanie powiek (szeroka szpara powiekowa, tzw. oko zajęcze),
    • odsłanianie zębów i uśmiechanie się;
    • opadnięcie kącika ust;
    • wygładzenie skóry twarzy;
    • uczucie mrowienia i drętwienia;
    • zniesienie odruchu rogówkowego (zamknięcia powiek w wyniku dotyku);
    • charakterystyczne ustawienie gałki ocznej do góry i na zewnątrz przy próbie zamknięcia oka po stronie chorej (tzw. objaw Bella);
    • upośledzenie wydzielania łez;
    • zaburzenia czucia smaku w obrębie dwóch trzecich przednich części języka;
    • upośledzenie wydzielania śliny;
    • nadwrażliwość na bodźce słuchowe.

     

    Jak leczyć porażenie nerwu twarzowego?

     

    Wybór stosowanej terapii porażenia nerwu twarzowego zależy od występującej przyczyny porażenia nerwu twarzowego i czasu, jaki upłynął od pojawienia się dolegliwości. Największą skuteczność wykazuje leczenie zastosowane w ciągu pierwszych kilku dni od wystąpienia objawów. Jeśli porażenie spowodowane jest obecnością innego schorzenia, stosuje się leczenie celowane na chorobę podstawową (np. leczenie chirurgiczne w nowotworach ślinianki przyusznej). W najczęściej występującym porażeniu Bella, rekomendowanym postępowaniem jest doustne podawanie glikortykosteroidów, które działają przeciwzapalnie, przeciwbólowo i powodują zmniejszenie nasilenia obrzęku nerwu twarzowego.

    Jeśli porażenie spowodowane jest infekcją wirusową, oprócz glikokortykosteroidów, stosuje się leki przeciwwirusowe. Acyklowir oraz walacyklowir wykazują skuteczność przeciwko wirusom wywołującym opryszczkę pospolitą i półpasiec. W infekcji bakteryjnej leczenie polega na podawaniu antybiotyków aktywnych wobec drobnoustrojów wywołujących zakażenie.

     Dodatkowo, w celu poprawy przewodzenia impulsów nerwowych stosowane są preparaty witamin z grupy B: witaminy B1, B6, B12.

    Istotną rolę w procesie leczniczym porażenia nerwu twarzowego odgrywa pielęgnacja, by nie dopuścić do wysychania i uszkodzenia rogówki, a wtórnie – zakażenia w obrębie gałki ocznej. Należy chronić oko przed wiatrem oraz zanieczyszczeniami poprzez noszenie opatrunku lub opaski po stronie porażonej części twarzy, bądź stosowanie sterylnych maści na okres nocy. Konieczne jest nawilżanie oka za pomocą soli fizjologicznej, czy preparatów zastępujących łzy (tzw. sztuczne łzy).

    Niezależnie od innych metod leczenia, duże znaczenie ma stosowanie zabiegów rehabilitacyjnych kilka razy dziennie. Do podstawowych metod należą masaże i ćwiczenia ruchowe części twarzy objętych porażeniem, wykonywane w pozycji umożliwiającej pełne rozluźnienie mięśni twarzy. Zastosowanie znajdują również zabiegi rozgrzewające (lampa Solux, okłady borowinowe), elektrostymulacja, jonoforeza, czy biostymulacja laserowa.

     

    Jakie jest rokowanie w porażeniu nerwu twarzowego?

     

    W większości przypadków dysfunkcja nerwu twarzowego ustępuje całkowicie w okresie kilku tygodni do kilku miesięcy. Jednakże w niektórych przypadkach asymetria twarzy nie ustępuje mimo leczenia. Zwykle odczuwanie smaku powraca zanim powróci funkcja mięśni mimicznych. Do czynników wpływających na rokowanie porażenia nerwu twarzowego należą:

    • stopień uszkodzenia nerwu,
    • czas od wystąpienia objawów do rozpoczęcia leczenia,
    • wiek pacjenta.

    Powrót do pełnej sprawności jest bardziej prawdopodobny, jeśli nie doszło do pełnego porażenia nerwu twarzowego.

    Autor: lek. Sylwia Sławek
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.