zarejestruj się zaloguj się

Otępienie starcze (demencja starcza)

Tekst: dr n. med. Magdalena Kacperska
Dodane: 22. października, 2013

Otępienie starcze towarzyszy wielu chorobom neurologicznym, takim jak choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona. Chorzy z otępieniem mają problemy z pamięcią, rozpoznawaniem bliskich, wycofują się z wykonywania codziennych czynności, mają problemy z koncentracją i komunikacją.

dr n. med. Magdalena Kacperska
AUTOR
dr n. med. Magdalena Kacperska specjalista neurofizjologii
SPIS TREŚCI:

    Czym jest otępienie starcze?

     

    Układ nerwowy człowieka jest systemem bardzo skomplikowanym. Każdy jego element odgrywa bardzo ważną rolę w prawidłowym, sprawnym funkcjonowaniu całego organizmu. Mózg człowieka składa się z ogromnej liczby komórek nerwowych (neuronów) i tworzących się między nimi połączeń. Utrata komórek nerwowych niesie za sobą w niektórych przypadkach bardzo poważne konsekwencje. Proces utraty neuronów dotyczy każdej osoby (zarówno zdrowej, chorej, młodej czy starszej). Przyczyny utraty neuronów także bywają różne. Jedną z nich jest otępienie starcze zwane także demencją starczą. W tym przypadku utrata neuronów powoduje problemy z zapamiętywaniem, uczeniem się czy rozpoznawaniem (osób, przedmiotów, miejsc).

    Otępienie starcze definiowane jest jako rodzaj zaburzenia funkcji poznawczych tzw. globalne zaburzenie funkcji poznawczych u osób z zachowaną jasną i sprawną świadomością. Osoba chora jest w pełni świadoma tego co wokół niej się dzieje, natomiast pojawiają się u niej różnego rodzaju zaburzenia poznawcze (od łagodnych po bardzo zaawansowane). Otępienie starcze dotyka osób po 65. roku życia, jednak nie jest to objaw starości. Jest to proces patologiczny, który najczęściej spowodowany jest chorobą mózgu. Nigdy nie należy lekceważyć tego zaburzenia, a wręcz przeciwnie, należy podejmować próby hamowania postępujących zmian i walki z nimi.

    Otępienie starcze oznacza pojawienie się zaburzeń takich funkcji jak:

    • liczenie,
    • myślenie,
    • pamięć,
    • orientacja w przestrzeni,
    • mówienie,
    • rozumienie,
    • postrzeganie rzeczywistości i innych osób
    • zdolność oceny sytuacji.

     

    Objawy otępienia starczego

     

    Zaburzenie to wymaga bardzo dokładnej diagnozy przy udziale lekarzy specjalistów. Otępienie towarzyszy wielu poważnym chorobom neurologicznym. Współistnieje z:

    • chorobą Alzheimera,
    • chorobą Parkinsona
    • chorobą Picka,
    • otępieniem z ciałami Lewy'ego
    • innym chorobom neurodegeneracyjnym, czyli takim w przebiegu, których dochodzi do utraty komórek nerwowych.

    Objawy otępienia starczego stają się zauważalne dla rodziny i bliskich pacjenta. Powinny zawsze skłonić rodzinę chorego do wizyty u specjalisty. Warto wykazać się zrozumieniem oraz spokojem w relacjach z chorym. Pacjent może wymagać konsultacji neurologicznej lub psychiatrycznej.

    Objawy otępienia starczego to:

    • zapamiętywanie dawnych zdarzeń ze swojego życia przy jednoczesnej trudności zapamiętywania tego, co wydarzyło się chwilę wcześniej,
    • zapominanie imion i nazwisk osób bliskich, krewnych i znajomych,
    • problemy z zapominaniem nazw przedmiotów podstawowego użytku, przy jednoczesnym pojawianiu się problemów z mową (afazja),
    • problemy z komunikacją, apatia, lęk i wycofanie z udziału w codziennych czynnościach (zakupy, spacer),
    • problemy z koncentracją oraz odnalezieniem się w rzeczywistości,
    • brak zaangażowania w pracę, niechęć w podejmowaniu nowej pracy oraz kontaktach z innymi osobami,
    • wahania nastroju od drażliwości, lękliwości, niepewności po agresję,
    • osłabienie organizmu oraz problemy z odżywianiem.

    Z czasem wszystkie te objawy stają się uciążliwe dla bliskich, rodziny i przyjaciół. Zachowanie w otępieniu starczym wyraźnie się zmienia. Oprócz silnych wahań nastroju, mogą pojawić się nieuzasadnione oskarżenia (o zabieranie jej pieniędzy, złe traktowanie, głodzenie, a nawet próby pozbycia się z domu w celach majątkowych). W takim wypadku rodzina oraz opiekunowie muszą zachować cierpliwość, opanowanie, wspierać chorą osobę, starć się jej pomóc, dużo rozmawiać i tłumaczyć. Najważniejszym może okazać się zapewnienie spokoju i poczucia bezpieczeństwa. Rozwoju otępienia starczego nie da się cofnąć – można je jedynie spowolnić. Warto wspomnieć, że otępienie starcze nie jest tożsame z upośledzeniem umysłowym.

     

    Co zrobić, gdy pojawi się otępienie?

     

    Gdy tylko najbliżsi zauważą niepokojące objawy, powinni w sposób łagodny, spokojny czy pod wiarygodnym pretekstem (gdy inaczej jest to nie możliwe) skłonić osobę chorą do wizyty u lekarza bądź wezwać lekarza do domu. Wskazana może być konsultacja neurologiczna. Lekarz, do którego zgłosi się rodzina zleci przeprowadzenie podstawowych badań laboratoryjnych, neurologicznych oraz testów psychologicznych, jak również przeprowadzi wywiad z osobami najbliższymi pacjenta. Działania te mają na celu szybkie i trafne zdiagnozowanie otępienia starczego.

    Z pewnością, podstawowym i najważniejszym narzędziem w rękach specjalisty jest wywiad przeprowadzony z samym pacjentem i jego najbliższymi. Jeśli będzie to konieczne, zleci dodatkowe badania i przepisze właściwe leki. Pomoże to w złagodzeniu objawów, a stan zdrowia chorego może ulec poprawie. W niektórych przypadkach może okazać się konieczna hospitalizacja. Stosowanie farmakoterapii ma na celu głównie leczenie chorób podstawowych, które odpowiadają za powstawanie procesów neurodegeneracyjnych (leczenie choroby Alzheimera, czy Parkinsona).

    Istnieje wiele metod leczenia doraźnego, zapobiegania oraz opóźniania wystąpienia objawów demencji starczej. Leczenie otępienia starczego to nie tylko farmakoterapia, ale również własne „domowe” sposoby walki. Głównym zadaniem leków jest zwiększenie ilości ważnego przekaźnika sygnałowego mózgu – acetylocholiny (związek ten pozwala komunikować się komórkom nerwowym), można także stosować witaminy i różne dostępne preparaty bez recepty. Co prawda ich działanie nie jest potwierdzone badaniami, ale wykazują one działanie wspomagające w leczeniu objawów.

     

    Otępienie a profilaktyka

     

    Nie należy zapominać o innych sposobach pomocy choremu takich jak: trening i ćwiczenia intelektualne. W domu można wykonywać proste ćwiczenia, takie jak:

    • pisanie listów,
    • głośne czytanie książek,
    • prowadzenie dziennika,
    • czytanie powieści odcinkowych w gazetach,
    • rozwiązywanie krzyżówek,
    • oglądanie telewizji,
    • gra w szachy, warcaby, karty.

    Niezbędną rolę odgrywają także kontakty z innymi osobami – znajomymi i rodziną. Osoby z demencją starczą nie powinny zostawać same, zamknięte w domu bez kontaktu z innymi. Najprostszym i ważnym ogniwem terapii jest każda próba skłonienia chorego różnych form aktywności psychoruchowej – działania, uczenie samodzielności oraz niezależności.

    Wśród preparatów dostępnych bez recepty są takie, które usprawniają pracę mózgu. Na szczególną uwagę zasługuje: olej z nasion ogórecznika lekarskiego, żeń-szeń, miłorząb japoński czy lecytyna. Preparaty te korzystnie wpływają na pamięć i koncentrację, przeciwdziałają wahaniom nastroju.

    Autor: dr n. med. Magdalena Kacperska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.