zarejestruj się zaloguj się

Napięciowe bóle głowy

Tekst: Magdalena Kowalkowska
Napięciowe bóle głowy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 24. lipca, 2013

Napięciowy ból głowy ma charakter nienapadowy. Jego istotę stanowią mniej lub bardziej regularne incydenty bólowe o zróżnicowanym czasie trwania i mało charakterystycznych objawach klinicznych. Ta niespecyficzność nastręcza problemów diagnostycznych i uniemożliwia zazwyczaj wczesne podjęcie odpowiedniego leczenia.

SPIS TREŚCI:

    Czym są napięciowe bóle głowy?

     

    Bóle głowy stanowią jedną z najczęstszych dolegliwości zgłaszanych przez pacjentów. Można je podzielić na bóle samoistne oraz pojawiające się wtórnie do istniejących schorzeń tzw. bóle objawowe. Dane epidemiologiczne pokazują, że liczniejszą grupę reprezentują samoistne bóle głowy, zwane także pierwotnymi, gdzie istotą problemu jest sama dolegliwość bólowa. Należą do nich takie przypadłości jak migrena, napięciowe bóle głowy oraz bóle klasterowe.

    Najczęściej występującym jest napięciowy ból głowy (tzw. tensiontypeheadache, TTH). Szacuje się, że dotyczy on na którymś etapie życia aż ok. 80% ogólnej populacji. TTH częściej dotyczy kobiet (stosunek zachorowalności kobiet do mężczyzn wynosi 5:4), zaczyna się przeważnie już w życiu dorosłym, a szczyt zapadalności przypada na 4 dekadę życia (chorują głównie osoby w wieku 25-35 lat).

     

    Przyczyny napięciowego bólu głowy

     

    Powstawanie napięciowego bólu głowy jest procesem wieloczynnikowym, a etiologia samego bólu nie jest do końca poznana. Najwłaściwszą teorię tłumaczącą podłoże tego schorzenia stanowi tzw. model bio-psycho-społeczny, który zakłada, że napięciowy ból głowy jest powodowany przez równoczesne, niekorzystne działanie czynników biologicznych, fizjologicznych i psychologiczno-społecznych. Szczególnie istotną rolę przypisuje się temu ostatniemu.

    Zauważono, że osoby mające skłonności do denerwowania się, większego odczuwania stresu czy cierpiące z powodu lęku częściej doświadczają epizodów bólowych głowy. Ponadto osoby mniej asertywne, mające problemy z rozpoznawaniem własnych uczuć oraz chorzy na depresję wykazują zwiększoną podatność na rozwinięcie napięciowych bólów głowy. Predysponowaną populacją do wystąpienia tego rodzaju bólu są także osoby skarżące się na zaburzenia snu (np. wczesne budzenie, bezsenność).

     

    Objawy napięciowego bólu głowy

     

    Napięciowy ból głowy ma charakter nienapadowy. Jego istotę stanowią mniej lub bardziej regularne incydenty bólowe o zróżnicowanym czasie trwania i mało charakterystycznych objawach klinicznych. Ta niespecyficzność nastręcza problemów diagnostycznych i uniemożliwia zazwyczaj wczesne podjęcie odpowiedniego leczenia.

    Napięciowy ból głowy może manifestować się tępym lub ściskającym (ewentualnie rozpierającym) bólem głowy o miernym nasileniu, występującym najczęściej obustronnie. U ok. 10% może lokalizować się jednostronnie. Zazwyczaj dotyczy on okolicy czołowej („przód” głowy), skroniowej (boczne części czaszki) lub ciemieniowej („górna” część czaszki). Czas trwania incydentu bólowego jest indywidualny, może on trwać od 30 minut nawet do 7 dni, ale najczęściej dolegliwości utrzymują się przez wiele godzin, wykazując tendencję do narastania. Ból pojawia się najczęściej bez uchwytnej przyczyny, aczkolwiek część chorych wiąże go z takimi czynnikami jak:

    • napięcie emocjonalne,
    • lęk,
    • niedobór snu,
    • używki (alkohol, papierosy),
    • przegrzanie,
    • głód,
    • zmiany frontu atmosferycznego.

    Przeważnie nie towarzyszą mu żadne inne objawy kliniczne, a ogólny stan chorego nie odbiega od normy. U 30-80% osób dotkniętych napięciowym bólem głowy może pojawić się wzmożone napięcie mięśni karku i mięśni przykręgosłupowych odcinka szyjnego. Pacjent zazwyczaj ma problemy z rozluźnieniem wyżej wymienionego napięcia. Ponadto znaczna część chorych uskarża się na dolegliwości natury psychologicznej tj. obniżony nastrój, odczuwanie lęku czy dyskretne objawy depresyjne.

     

    Postacie napięciowego bólu głowy

     

    W związku z trudnościami diagnostycznymi i niespecyficznym obrazem chorobowym podjęto próbę sklasyfikowania napięciowych bólów głowy. Podział napięciowego bólu głowy został zaproponowany przez International Classification of Headaches Disorder (ICHD-2) i wyróżnia on trzy postacie schorzenia:

     

    Rzadki epizodyczny napięciowy ból głowy

     

    • Co najmniej 10 epizodów występujących średnio mniej niż 1 dzień w miesiącu (czyli mniej niż 12 dni w roku) i spełniający poniższe kryteria trzy poniższe kryteria:
      • ból trwa od 30 min do 7 dni,
      • ból wykazuje co najmniej 2 cechy z poniższych:
        • charakter uciskowy lub ściskający (nie może być pulsujący),
        • niewielkie lub umiarkowane natężenie,
        • nie nasila się podczas zwykłej aktywności fizycznej (np. chodzenia, wchodzenia po schodach),
      • spełnione są oba poniższe warunki:
        • nie występują nudności ani wymioty (apetyt może być obniżony),
        • nie występuje nadwrażliwość na światło i na dźwięk (ewentualnie tylko jedna z nich),
    • ból głowy nie jest przypisywany innym schorzeniom.

     

    Częsty epizodyczny napięciowy ból głowy

     

    • Zachodzi co najmniej 10 epizodów występujących średnio częściej niż 1 dzień w miesiącu, ale rzadziej niż 15 dni w miesiącu, co najmniej przez 3 miesiące (więcej niż 11 dni i mniej niż 181 dni w roku) i spełniający poniższe kryteria poniższe kryteria:
      • ból trwa od 30 min do 7 dni,
      • ból wykazuje co najmniej 2 cechy z poniższych:
        • charakter uciskowy lub ściskający (nie może być pulsujący),
        • niewielkie lub umiarkowane natężenie,
        • nie nasila się podczas zwykłej aktywności fizycznej (np. chodzenia, wchodzenia po schodach).

     

    Przewlekły napięciowy ból głowy

     

    • Ból występuje co najmniej 15 dni w miesiącu przez przynajmniej 3 miesiące (więcej niż 180 dni w roku) i spełnia poniższe kryteria:
    • ból utrzymuje się przez wiele godzin lub jest ciągły
      • ból wykazuje co najmniej 2 cechy z poniższych:
        • umiejscowiony obustronnie,
        • charakter uciskowy lub ściskający (nie może być pulsujący),
        • niewielkie lub umiarkowane natężenie,
      • nie nasila się podczas zwykłej aktywności fizycznej (np. chodzenia, wchodzenia po schodach),
      • spełnione są oba poniższe warunki:
        • nie występują umiarkowane ani nasilone nudności lub wymioty (apetyt może być obniżony),
        • nie występuje nadwrażliwość na światło, na dźwięk lub lekkie nudności (ewentualnie tylko jedna z nich),
    • ból głowy nie jest przypisywany innym schorzeniom.

     

    Leczenie napięciowego bólu głowy

     

    Rokowanie w przypadku bólu głowy o typie napięciowym w odniesieniu do całościowego wyleczenia jest niepomyślne. Intensywność, czas trwania, nawroty mogą okresowo zmniejszać się bądź narastać, ale utrzymują się przeważnie przez całe życie chorego. Postępowanie terapeutyczne w napięciowym bólu głowy opiera się na leczeniu niefarmakologicznym oraz farmakologicznym.

    Bardzo ważnym aspektem jest ustalenie oraz wyeliminowanie czynnika wyzwalającego ból głowy (o ile taki czynnik istnieje u danego chorego). Najczęstszymi wyzwalaczami napięciowego bólu głowy poddającymi się modyfikacji są: stres psychiczny lub fizyczny (można np. zastosować techniki relaksacyjne, psychoterapię), nadmierne spożywanie kofeiny (należy ograniczyć spożywanie kawy czy napoi gazowanych zawierających kofeinę), niedostateczna ilość snu, zbyt mała aktywność fizyczna (np. chory powinien podjąć aktywność stosowną do wydolności swojego organizmu np. spacery, siłowania, nordic walking etc.), zmiany hormonalne (związane głównie z cyklem miesiączkowym lub przyjmowaniem preparatów hormonalnej terapii zastępczej).

    Metody niefarmakologiczne powinny być zalecone każdemu cierpiącemu z powodu TTH, obejmują one głównie: elektromiografię tzw. EMG biofeedback (metoda polegająca na podawaniu pacjentowi sygnałów zwrotnych o zmianach stanu fizjologicznego jego organizmu, dzięki czemu może on nauczyć się świadomie modyfikować funkcje, które normalnie nie są kontrolowane świadomie, tutaj chory uczy się panować nad napięciem mięśniowym), psychoterapię (typu poznawczo-behawioralnego, trening relaksacyjny), fizjoterapię czy akupunkturę.

    Farmakoterapia w napięciowych bólach głowy ma charakter doraźny tzn. jest stosowana przeważnie tylko podczas incydentów bólowych. Lekami pierwszego wyboru są tutaj niesterydowe leki przeciwzapalne (NLPZ) takie jak: ibuprofen, ketoprofen, naproksen, kwas acetylosalicylowy czy diklofenak. U osób nietolerujących NLPZ korzystny efekt terapeutyczny można uzyskać za pomocą paracetamolu (dawka 1000 mg). Dawki leków powinny być dobrane indywidualnie do potrzeb pacjenta, tak aby przynosiły ulgę w bólu i nie powodowały objawów niepożądanych. Jeżeli leczenie powyższymi lekami przeciwbólowymi okaże się nieskuteczne polecane jest dołączenie do nich preparatów kofeiny albo preparatów złożonych (zawierających zarówno kofeinę jak i NLPZ np. kofeina i ibuprofen).

    Oprócz farmakoterapii doraźnej, niektórzy chorzy wymagają zastosowania farmakologicznego leczenia zapobiegawczego. Do takiego rodzaju terapii kierowani są pacjenci z postacią przewlekłą napięciowego bólu głowy oraz cierpiący na częste epizody choroby. W zapobieganiu napięciowemu bólowi głowy znalazły zastosowanie leki przeciwdepresyjne. Preferowanym związkiem jest amitryptylina, którą pacjent powinien przyjmować 1-2 godziny przed snem (aby zmniejszyć działanie sedacyjne leku). Gdy nie wystąpi poprawa po 4 tygodniach stosowania leku, należy rozważyć zamianę na inny lek przeciwdepresyjny np. wenlafaksynę lub mirtazapinę. Co 6-12 miesięcy należy podjąć próbę odstawienia leczenia zapobiegawczego.

    Efekty terapii farmakologicznej bardzo często są niewielkie i trzeba dokładnie rozważyć płynące z nich korzyści i możliwe działania uboczne leczenia.

    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.