zarejestruj się zaloguj się

Leki uspokajające

Tekst: mgr Monika Pyzio
Dodane: 10. października, 2013

W dzisiejszych czasach często bywamy zestresowani, podenerwowani czy zaniepokojeni. Żyjemy w ciągłym napięciu i nierzadko źle radzimy sobie z codziennymi problemami oraz presją otoczenia. Możemy się wówczas zwrócić o pomoc do specjalisty albo spróbować ukoić swoje nerwy przy pomocy ziołowych leków uspokajających.

mgr Monika Pyzio
AUTOR
mgr Monika Pyzio farmaceuta
SPIS TREŚCI:

    Przyczyny stosowania leków uspokajających

     

    Leki uspokajające (sedativa) stosuje się w celu osłabienia i zahamowania stanów nadmiernego pobudzenia psychicznego związanych z problemami dnia codziennego, którym towarzyszy napięcie, niepokój i lęk, a także nadwrażliwość, rozdrażnienie czy rozkojarzenie, jak również w dolegliwościach psychosomatycznych oraz czynnościowych zaburzeniach snu. Wykorzystywane są również w terapii skojarzonej z lekami przeciwdepresyjnymi, przeciwpadaczkowymi i znieczulającymi. 

    Leki uspokajające powodują tzw. rozprężenie psychowegetatywne. W łagodny sposób osłabiają napięcie psychiczne, opanowują nadmierny lęk i niepokój, pobudzenie psychoruchowe, ułatwiają sen. W leczeniu przewlekłych stanów lękowych zostały wyparte przez działające bardziej wybiórczo leki anksjolityczne. Leki uspokajające działają rozluźniająco, sprzyjają odprężeniu i uspokojeniu, przywracają stan równowagi emocjonalnej, korzystnie wpływają na nasze samopoczucie, jednocześnie w minimalnym stopniu ingerują w zdolność myślenia i sprawność umysłu, nie wykazują też działania przeciwpsychotycznego. Tworzą w zasadzie wspólna grupę z lekami nasennymi, bowiem te same preparaty w większych dawkach powodują senność, a nawet znieczulenie ogólne. Większość z nich zmniejsza również napięcie mięśniowe i ma działanie przeciwdrgawkowe.

     

    Działania niepożądane leków uspokajających

     

    Leków uspokajających nie można stosować bezkrytycznie i bezkarnie. Syntetyczne leki uspokajające, jak każde leki o działaniu ośrodkowym, mogą powodować liczne działania niepożądane. Łagodniejsze z nich to:

    • uczucie zmęczenia,
    • oszołomienia,
    • zawroty głowy,
    • zaburzenia koordynacji ruchowej,
    • osłabienie funkcji intelektualnych.

    Przy długotrwałym stosowaniu mogą pojawić się zaburzenia funkcji seksualnych u mężczyzn, zaburzenia owulacji i miesiączkowania u kobiet, czy też wzmożony apetyt prowadzący do zwiększenia masy ciała. Najniebezpieczniejsze jest jednak częste ujawnianie się uzależnienia psychicznego oraz nasilenie poczucia lęku i niepokoju po nagłym zaprzestaniu stosowania preparatu uspokajającego. Dlatego leki te należy odstawiać stopniowo. Podczas stosowania niektórych preparatów ziołowych mogą zaś wystąpić zaś objawy ze strony układu pokarmowego (np. bóle brzucha, biegunka, nudności). 

    Uwaga! Syntetyczne leki uspokajające mogą wpływać negatywnie na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych, a u osób starszych wskutek zaburzeń koordynacji ruchowej być również przyczyną poważnych zagrożeń spowodowanych upadkami. Nie należy ich stosować zwłaszcza u kobiet będących w ciąży lub karmiących piersią. Podczas przyjmowania nie wolno spożywać alkoholu.

     

    Syntetyczne leki uspokajające

     

    Benzodiazepiny

     

    Stanowią główną grupę leków uspokajających dostępnych na receptę.Działają hamująco na struktury ośrodkowego układu nerwowego związane z regulacją czynności emocjonalnych. Działają jedynie objawowo, nie likwidując przyczyn schorzenia. Ich przyjmowanie musi być ściśle kontrolowane. Po podaniu doustnym szybko i dobrze się wchłaniają. Łatwo wywołują uzależnienie (psychiczne i fizyczne) oraz zespół abstynencyjny.

     

    • Pochodne 1,4-benzodiazepiny:
      • diazepam – działa uspokajająco, przeciwlękowo i nasennie. Dostępny w postaci tabletek i zawiesiny stosowanych zwłaszcza w ostrych stanach lęku i niepokoju psychoruchowego, ułatwia zasypianie. Roztwory do wstrzykiwań przeznaczone są natomiast do podawania w stanach nagłych (gł. ataki padaczki) oraz w premedykacji przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi. Najczęściej stosowany jest u dorosłych w dawkach 2,0-20 mg (maksymalne dawki dobowe 80-120 mg).
      • Oksazepam – lek ten zmniejsza napięcie nerwowe, łagodzi natręctwa myślowe i poprawia nastrój w stanach depresji. Stosowany jest przy stanach lękowych na tle nerwicowym, przy bezsenności, a także w napięciu przedmiesiączkowym. Dostępny jest w postaci tabletek i tabletek powlekanych.
      • bromazepam – działa korzystnie na nastrój. Stosowany jest w postaci tabletek w uogólnionych stanach lęku, niepokoju, napięcia nerwowego, nerwicach narządowych, czy pourazowych zaburzeniach stresowych i zaburzeniach adaptacyjnych.
      • alprazolam – szybko redukuje lęk, niepokój, napięcie i nadmierną pobudliwość z bezsennością. Stosowany głównie w leczeniu lęku przewlekłego i stanów lękowych towarzyszących depresji, ale wspomagająco również w maniach i psychozach.
      • chlordiazepoksyd – występuje w postaci drażetek. Działa uspokajająco, relaksująco, nasennie oraz rozkurczowo w stanach lękowych i nadmiernej aktywności. Stosowany pomocniczo w leczeniu depresji psychicznych i alkoholizmie.
      • klorazepan – stosowany w lęku i niepokoju towarzyszącym zaburzeniom nerwicowym. Łagodzi nadmierne napięcie emocjonalne i znosi uczucie zagrożenia. W większych dawkach działa uspokajająco i nasennie.
      • lorazepam – drażetki z lorazepamem stosowane są w zaburzeniach lękowych o różnej etiologii, a czasem również jako lek nasenny. 
    • Pochodne 1,5-benzodiazepiny:
      • klobazam

    To jedyna 1,5-benzodiazepina o działaniu podobnym do 1,4-benzodiazepin. Stosowana w stanach rozdrażnienia, lęku i napięcia psychicznego oraz w zaburzeniach snu o podłożu emocjonalnym.

     

    Leki uspokajające z grupy difenylometanu

     

    Hydroksyzyna posiada właściwości uspokajające dzięki zahamowaniu pewnych funkcji mózgu. Stosowana jest w psychiatrii jako lek uspokajający i silnie hamujący aktywność układu nerwowego w stanach napięcia, niepokoju, strachu oraz w zaburzeniach równowagi emocjonalnej czy też nadpobudliwości u dzieci. Znajduje również zastosowanie w leczeniu pokrzywki skórnej na tle nerwowym. Tabletki i syrop zawierające chlorowodorek hydroksyzyny wydawane są z polskich aptek wyłącznie na podstawie recepty lekarskiej.

     

    Działania niepożądane

     

    Hydroksyzyna może powodować senność, suchość błon śluzowych jamy ustnej, rzadziej nudności, bóle i zawroty głowy, reakcje nadwrażliwości, zatrzymywanie moczu i zaburzenia akomodacji oczu.

     

    Barbiturany (pochodne kwasu barbiturowego)

     

    Barbiturany cechuje stosunkowo duża toksyczność oraz zdolność wywoływania zależności psychicznej i fizycznej, dlatego straciły obecnie na znaczeniu jako leki uspokajające i nasenne. W większości krajów, w tym również w Polsce, zostały wycofane z lecznictwa.

     

    Sole bromu

     

    Bromki sodu, potasu i amonu poprzez hamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowegodziałają uspokajająco, a w większych dawkach nasennie. Wchodzą w skład soli Erlenmajera oraz soli Nerwina dawniej często wykorzystywanych w recepturze aptecznej do sporządzania roztworów do użytku wewnętrznego. Obecnie mają bardzo niewielkie zastosowanie w lecznictwie z uwagi na wywoływanie licznych objawów niepożądanych (podrażnienie przewodu pokarmowego, reakcje alergiczne i skórne, groźny zespół toksyczny).

     

    Ziołowe leki uspokajające

     

    Największą popularnością wśród leków uspokajających cieszą się preparaty dostępne bez recepty zawierające wyciągi i przetwory roślinne z takich surowców jak: 

    • Korzeń arcydzięgla (Archangelica officinalis) – zawiera związki czynne (takie jak kumaryny, gł. angelicyna), które w wyniku zmniejszenia wrażliwości kory mózgowej i niektórych ośrodków wegetatywnych w rdzeniu przedłużonym wykazują działanie uspokajające. Wyciąg z tego surowca jest składnikiem preparatów płynnych stosowanych w stanach napięcia nerwowego. Jednakże w związku z obecnością furanokumaryn może powodować działanie niepożądane w postaci stanów zapalnych skóry uwarunkowanych zwiększoną wrażliwością na promieniowanie UV.
    • Korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) – działanie uspokajające warunkują najprawdopodobniej produkty rozkładu walepotriatów.Preparaty zawierające wyciągi i przetwory z kozłka lekarskiego(mieszanki ziołowe, granulaty, kapsułki, tabletki oraz płyny – nalewki, napary, krople, syropy) polecane są w leczeniu nerwic wegetatywnych, trudności w zasypianiu i zaburzeń snu, także w stanach lękowych oraz w pobudzeniu emocjonalnym.
    • Kłącze pieprzu metystynowego (Piper methysticum) – kawapirony obecne w tym surowcu działają uspokajająco i przeciwlękowo poprzez depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Tabletki na bazie tego surowca mogą stanowić alternatywę dla syntetycznych leków uspokajających w terapii stanów napięcia, niepokoju i lęku, pobudzenia nerwowego oraz problemów z zasypianiem. Nie należy go stosować w okresie ciąży i laktacji, a także w depresjach endogennych. Z uwagi na liczne działania niepożądane i reakcje toksyczne ma raczej ograniczone zastosowanie.
    • Kwiat lawendy (Lavandula oficinalis) – wyciągi z kwiatów lawendy wąskolistnej mają działanie łagodnie uspokajające. Polecane są w dolegliwościach jelitowych o podłożu nerwicowym, a także w stanach niepokoju z towarzyszącymi zaburzeniami snu. Stosowane są doustnie w postaci naparów przygotowanych z jednego grama surowca (do 3 razy dziennie).
    • Liść melisy (Melissa officinalis) – liść melisy jest popularnym składnikiem uspokajających mieszanek ziołowych i tabletek a jej wyciągi znajdziemy także w licznych preparatach płynnych (napary, syropy, krople) stosowanych w nadpobudliwości nerwowej z zaburzeniami zasypiania i snu, w nerwicach serca i migrenach. Ekstrakt z liści łagodzi drażliwość i napięcie nerwowe, przywraca spokój, pomaga się zrelaksować i utrzymać pozytywny nastrój.
    • Szyszki chmielu (Lupuli strobilus) – szyszki i gruczoły (lupulina) chmielu zwyczajnego wykazują działanie uspokajające na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego stosowane są w niepokoju, nadpobudliwości oraz w trudnościach w zasypianiu i zaburzeniach snu. Wchodzą w skład wielu mieszanek ziołowych, tabletek, granulatów oraz preparatów płynnych.
    • Ziele męczennicy lekarskiej (Passiflora incarnata) – ziele passiflory dzięki synergistycznemu działaniu obecnych w nim związków czynnych działa przeciwlękowo i słabo uspokajająco na ośrodkowy układ nerwowy. Jest on najczęściej składnikiem preparatów złożonych zalecanych zarówno dorosłym jak i dzieciom w terapii zaburzeń snu oraz zaburzeń gastrycznych na tle nerwowym, a także w stanach niepokoju z towarzyszącym niemiarowym biciem serca. Może nasilać działanie innych leków uspokajających i etanolu.
    • Ziele miłka wiosennego (Adonis vernalis) – z uwagi na swe działanie nasercowe i uspokajające może być wykorzystywany w leczeniu przewlekłej niewydolności serca o podłożu nerwicowym. 

    Inne surowce wchodzące w skład ziołowych preparatów uspokajających:

    • kwiatostan i owoc głogu (Crataegi inflorescentia),
    • kwiatostan lipy (Tilia cordata i platyphyllos),
    • koszyczek rumianku (Matricaria chamomilla),
    • korzeń goryczki (Gentiana lutea)
    • oraz ekstrakt z zielonej herbaty. 

    Ważnym składnikiem preparatów złożonych jest również magnez, którego niedobór w organizmie może korelować ze zwiększoną podatnością na stres, uczuciem rozdrażnienia, stanem zagubienia, nadpobudliwością lękową i trudnościami z zasypianiem. 

    W aptekach jest dostępnych również wiele złożonych leków homeopatycznych o działaniu uspokajającym, łagodzącym dolegliwości związane z napięciem nerwowym.

    Autor: mgr Monika Pyzio
    Tagi: Stres
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.