zarejestruj się zaloguj się

Leczenie schizofrenii

Tekst: lek. Rafał Pniewski
Leczenie schizofrenii
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. września, 2013

Schizofrenia jest chorobą psychiczną, w której występują objawy pozytywne, czyli zjawiska psychologiczne, których wcześniej nie było, np. urojenia i halucynacje, objawy negatywne, czyli związane ze stopniową utratą dotychczasowych możliwości czy umiejętności, np. utrata motywacji do działania i inne objawy.

lek. Rafał Pniewski
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest schizofrenia?

     

    Schizofrenia jest chorobą psychiczną, w której występują objawy pozytywne (to znaczy nowe objawy – takie zjawiska psychologiczne, których wcześniej nie było, na przykład urojenia i halucynacje), objawy negatywne (to znaczy takie, które są związane ze stopniową utratą dotychczasowych możliwości czy umiejętności, na przykład utrata motywacji do działania, zdolności do abstrakcyjnego myślenia, rozumienia na czym polega właściwe społeczne funkcjonowanie) i inne objawy, na przykład zaburzenia snu, zaburzenia myślenia – rozkojarzenie normalnego przepływu myśli, niepokój i lęk.

    Leczenie schizofrenii składa się z trzech elementów:

    • stosowania leków przeciwspychotycznych,
    • pomocy psychologicznej - psychoterapii, psychedukacji i rehabilitacji,
    • wsparcia społecznego.

    Celem leczenia schizofrenii jest zmniejszenie nasilenia lub ustąpienie tych objawów i odzyskanie możliwości normalnego, codziennego funkcjonowania.

     

    Leczenie ambulatoryjne i szpitalne schizofrenii

     

    Leczenie schizofrenii może być prowadzone ambulatoryjnie – w Poradni Zdrowia Psychicznego lub w gabinecie lekarza psychiatry. Pacjent pozostaje w kontakcie ze swoim lekarzem, zgłasza się na wizyty wynikające ze wspólnie ustalonego harmonogramu, sam przyjmuje przepisane leki i (ewentualnie) uczestniczy w psychoterapii i zajęciach rehabilitacji. Współcześnie ten sposób leczenia jest preferowany – zbyt długie pobyty w oddziałach psychiatrycznych utrudniają powrót do samodzielnego życia.

    Leczenie szpitalne schizofrenii należy rozważyć, gdy:

    • objawy psychotyczne (urojenia i omamy) są bardzo nasilone,
    • zachowanie jest bardzo zdezorganizowane – tak dalece, że może to być niebezpieczne dla pacjenta lub innych osób,
    • istnieje poważne ryzyko samobójstwa lub zabójstwa,
    • występują objawy katatonii (jest to jedna z postaci schizofrenii, w której wiodącym objawem jest zmniejszona aż do zastygnięcia aktywność ruchowa, która w każdej chwili może zmienić się w gwałtowne pobudzenie),
    • istnieje poważne ryzyko, że pacjent nie będzie współpracował – nie będzie przyjmował zaleconych leków i jego stan zdrowia będzie się pogarszał,
    • gdy pacjent nie ma w nikim oparcia,
    • jeżeli dotychczasowe leczenie ambulatoryjne okazało się nieskuteczne,
    • gdy konieczna jest zmiana leczenia związana z wysokim ryzykiem wystąpienia objawów niepożądanych albo zachodzi obawa, że w czasie zmiany kuracji stan pacjenta znacznie się pogorszy.

    Zdarza się, że osoby chore na schizofrenię nie zdają sobie sprawy, że są chore i nie wyrażają zgody na leczenie. Istnieje wtedy możliwość, a czasami konieczność rozpoczęcia leczenia schizofrenii bez zgody pacjenta, szczególnie wtedy gdy stan pacjenta stanowi zagraża jego życiu albo życiu i zdrowiu innych osób. Decyzję w tej sprawie podejmuje sąd rodzinny w oparciu o rozmowę z pacjentem i opinie niezależnych lekarzy psychiatrów.

     

    Leczenie farmakologiczne schizofrenii

     

    W leczeniu schizofrenii stosuje się przede wszystkim leki przeciwpsychotyczne – neuroleptyki. Są to leki skuteczne głównie w odniesieniu do objawów pozytywnych, w mniejszym niestety stopniu mają wpływ na objawy negatywne schizofrenii.

    Wybór leku zależy od:

    • aktualnych objawów – od tego czy przeważają objawy negatywne czy pozytywne, nadmierne pobudzenie i niepokój czy zahamowanie i wycofanie z życia, bezsenność czy nadmierna senność itd.,
    • dotychczasowej historii leczenia,
    • przewidywanej tolerancji leku – chodzi o to, żeby wybrać z jak największym prawdopodobieństwem lek, który u danego pacjenta nie spowoduje wystąpienia działań niepożądanych,
    • aktualnej sytuacji życiowej pacjenta i gotowości do współpracy – czasami lepszym wyborem są leki o przedłużonym działaniu, podawane (w formie iniekcji) raz na dwa, trzy tygodnie.

    Działanie leków zaczyna być widoczne zwykle po upływie około dwóch tygodni – stopniowo zmniejsza się nasilenie objawów psychotycznych. Zdarza się jednak, że czas oczekiwania może być dłuższy. Jeżeli nie uzyskuje się poprawy stanu zdrowia pacjenta konieczna jest zmiana kuracji. Po uzyskaniu poprawy leki powinny być przyjmowane nadal, przez kilka lat. Tylko w ten sposób można zapobiec nawrotowi kolejnego epizodu schizofrenii. Po kilku latach, pod warunkiem utrzymywania się remisji (tym mianem określa się stan pacjenta, u którego w przeszłości miało miejsce zachorowanie na schizofrenię i u którego uzyskano poprawę stanu zdrowia – ustąpienie lub znaczne zmniejszenie nasilenia objawów) dawki leków można stopniowo zmniejszać.

     

    Działania niepożądane związane z lekami na schizofrenię

     

    Neuroleptyki należą do dwóch grup różniących się mechanizmami działania, skutecznością i ryzykiem wywoływania działań niepożądanych. Neuroleptyki pierwszej generacji, nazywane również klasycznymi albo typowymi wpływają przede wszystkim na funkcje układu nerwowego związane z dopaminą. Neuroleptyki drugiej generacji, nazywane atypowymi wywierają swoje działanie poprzez wpływ na układ serotoniny. Jest to oczywiście uproszczenie. Leki zarówno pierwszej jak i drugiej generacji regulują „obroty” również innych neuroprzekaźników i modyfikują czynność różnych receptorów na powierzchni neuronów.

    Wszystkie neurolpetyki są skuteczne przede wszystkim w odniesieniu do objawów pozytywnych schizofrenii. Na objawy negatywne większy (ale nadal ograniczony) wpływ mają neuroleptyki drugiej generacji.

    Stosowanie neuroleptyków nie jest niestety obojętne. Ryzyko występowania objawów niepożądanych jest dość duże (jednak przy dobrej współpracy z lekarzem można go uniknąć). Najczęstsze objawy niepożądane związane ze stosowaniem neuroleptyków pierwszej generacji:

    • objawy pozapiramidowe – są to objawy neurologiczne związane z wpływem jaki leki te wywierają na układ dopaminy; są to drżenia mięśni, sztywność mięśni, akatyzja czyli uczucie niepokoju w mięśniach, spowolnienie ruchowe,
    • nadmierna senność,
    • zaburzenia ostrości widzenia,
    • suchość w jamie ustnej,
    • spadki ciśnienia krwi (szczególnie przy nagłej zmianie pozycji ciała),
    • zaburzenia czynności wątroby,
    • poważnym powikłaniem stosowania klasycznych neuroleptyków może być wystąpienie złośliwego zespołu poneuroleptycznego – jest to stan zagrażający życiu bezwzględnie wymagający leczenia w szpitalu.

    Stosowanie neuroleptyków drugiej generacji w dużo mniejszym stopniu wiąże się z ryzykiem występowania neurologicznych działań niepożądanych. Ich najczęstsze działania niepożądane to:

    • nadmierne uspokojenie i senność w ciągu dnia,
    • zaburzenia metaboliczne – czyli zaburzenia w przemianie materii, przyrost masy ciała, podwyższenie poziomów cukru we krwi, podwyższenie poziomów cholesterolu i trójglicerydów, niekorzystny wpływ na ciśnienie krwi,
    • ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca – w związku ze stosowaniem niektórych leków z tej grupy lekarz zleca okresowe wykonywanie badania EKG,
    • stosowanie klozapiny łączy się z ryzykiem niebezpiecznego zmniejszenia się ilości krwinek białych (odpowiedzialnych za odporność) – konieczne jest dość częste badanie morfologii krwi.

    Najczęściej stosowane neuroleptyki pierwszej generacji to: Haloperidol, Flupentiksol, Kolpentiksol, Sulpiryd, Perazyna.

    Do neuroleptyków drugiej generacji należą: Klozapina, Amisulpryd, Olanzapina, Kwetiapina, Risperidon, Sertindol, Ziprazidon, Aripiprazol.

     

     

    Pomoc psychologiczna w leczeniu schizofrenii

     

    Oprócz stosowania leków leczenie schizofrenii wymaga pomocy psychologicznej:

    • psychoterapii pomocnej w radzeniu sobie z codziennymi problemami,
    • psychoedukacji dla pacjentów i ich rodzin – wiedza o schizofrenii, o objawach zapowiadających ryzyko nawrotu, o zasadach stosowania leków pozwala lepiej radzić sobie z chorobą,
    • rehabilitacja – służy przede wszystkim odzyskiwaniu traconych umiejętności społecznych. Jest to na przykład praca w warunkach chronionych albo możliwość mieszkania w miejscu, w którym pacjenci uczą się jak radzić sobie z codziennymi zadaniami,
    • ważną rolę spełniają organizacje samopomocowe pacjentów i ich rodzin – stowarzyszenia i fundacje wspierają osoby chore na schizofrenię w powracaniu do zdrowia i możliwości zwyczajnego życia.
    Autor: lek. Rafał Pniewski
    Tagi: schizofrenia
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.