zarejestruj się zaloguj się

Leczenie bólu w nowotworach

Tekst: lek. Szymon Prusaczyk
Dodane: 22. listopada, 2013

Choroba nowotworowa stała się problemem o skali ogólnoświatowej. Liczba zachorowań na chorobę nowotworową oraz liczba zgonów przez nią spowodowanych stale rośnie. Permanentnie powiększająca się populacja chorych na chorobę nowotworową zmaga się z jej dotkliwym powikłaniem, jakim jest ból nowotworowy.

lek. Szymon Prusaczyk
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest ból nowotworowy?

     

    Szacuję się, że w Polsce z powodu nowotworów cierpi 1% populacji. Według badań przeprowadzonych w USA około 51% chorych we wszystkich fazach choroby nowotworowej wymaga leczenia przeciwbólowego. W Polsce grupa ta liczy mniej więcej 200 tysięcy ludzi.

    Ból nowotworowy nie jest rozpoznaniem. Jest szerokim pojęciem starającym się sklasyfikować ból, który występuję u chorych na chorobę nowotworową. Ten rodzaj bólu pojawia się u chorych z znacznym stopniem zaawansowania choroby. Może być jedną z głównych, bądź też jedyną, skargą chorego. Do bólu nowotworowego zaliczmy kilka rodzajów bólu o niejednorodnej etiopatogenezie:

    • bóle spowodowane nowotworem. Najczęściej są wtórne do procesu zapalnego lub/i martwiczego. Mogą być spowodowane przez pociąganie, ucisk na tkanki organizmu.
    • bóle koincydalne. Są to bóle, które występują u chorych na chorobę nowotworową, ale nie mają z nią bezpośredniego związku.
    • bóle będące rezultatem terapii przeciwnowotworowej. Bóle z tej kategorii są spowodowane wdrożonymi procedurami terapeutycznymi, np.: zabiegami diagnostycznymi, radioterapią, chemioterapią, leczeniem operacyjnym nowotworu.
    • bóle powstające na skutek wyniszczenia nowotworowego. Wpływ na powstawanie bólu u pacjentów wyniszczonych mają między innymi jony potasowe uwalnianie z tkanek ulegających lizie.

     

    Możliwości leczenie bólu nowotworowego

     

    Podczas leczenia bólu w chorobie nowotworowej można korzystać z różnych opcji terapeutycznych:

    • farmakologicznej,
    • chirurgicznej,
    • radioterapeutycznej.

    To, w jaki sposób ból będzie leczony zależy od jego przyczyny oraz mechanizmów powodujących jego powstanie. Można korzystać się z kilku opcji na raz w celu uzyskania jak najlepszego efektu leczniczego. Wybór właściwej strategii terapeutycznej jest bardzo zindywidualizowany.

     

    Farmakoterapia bólu nowotworowego

     

    Terapia farmakologiczna jest preferowana, z uwagi na to, iż ból najczęściej pojawia się w zaawansowanym stadium choroby. Chorzy w takiej sytuacji nie zawsze mogą być poddani leczeniu operacyjnemu z uwagi na zły stan ogólny. Poza tym często operacja nie jest w stanie wyeliminować źródła bólu z uwagi na jego patomechanizm.

    Terapia farmakologiczna wymaga od lekarza, pacjenta oraz jego opiekunów przestrzegania kilu zasad:

    • Leki należy poddawać regularnie
    • Dawkowanie leków jest zindywidualizowane.
    • Preferuję się poddawanie leków drogą doustną bądź przezskórną.
    • Należy, na ile to tylko możliwe, przeciwdziałać objawom niepożądanym leków.

    W leczenie bólu nowotworowego głównie stosujemy leki z tak zwanej drabiny analgetycznej. Drabina ta składa się z trzech grup leków. Wybór leku właściwego leku zależy od stanu pacjenta i ciężkości bólu.

    • Pierwszy stopień drabiny stanowią NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne), kwas acetylosalicylowy, ketoprofen, metamizol oraz diklofenak.
    • Drugi stopień to leki opioidowe, czyli kodeina, tramadol, oksykodon, morfina (w małych dawkach).
    • Leki z trzeciego stopnia to morfina, fentanyl oraz buprenorfina (leki opioidowe).

    Naturalnie leki z trzeciego stopnia drabiny wykazują najsilniejsze działanie.

    Ustalając dawkę leku opioidowego, której wymaga pacjent korzysta się z podawanego doustnie preparatu morfiny o natychmiastowym bądź powolnym uwalnianiu.

    Skutki uboczne działanie opioidów to: wymioty, nudności, skurcz mięśni zwieraczy, depresja oddechowa, nadmierna senność, zaparacia.

    Po drodze doustnej następną w kolejności preferowaną drogą podawania leków jest droga przezskórna. Tak zwane systemy transdermalne (plastry uwalniające leki). Najczęściej sytemytransdermalne zawierają fenatanyl. Wykorzystanie drogi przezskórnej do podawania leku niesie za sobą wiele korzyści. Fentanyl podawany w ten sposób zapewnia nawet trzydniową kontrolę bólu. Wykazuje przy tym mniejszą liczbę działań niepożądanych niż morfina. Powyższe właściwości warunkują znaczący wzrost jakości życia chorego.

    Oprócz wyżej wymienionych leków często stosowanymi są również:

    • glikokortykosteroidy – wygaszają stan zapalny będący przyczyną bólu,
    • bifisfoniany i kalcytonina – zmniejszają resorpcję kości zmniejsza to ból kostny spowodowany przez naciekanie tkanki kostnej przez nowotwór,
    • leki przeciwdrgawkowe – hamują samoistne pobudzenia w włóknach nerwowych.

     

    Chirurgia w leczeniu bólu nowotworowego

     

    Wśród chirurgicznych metod leczenia bólu nowotworowego wyróżniamy następujące:

    • blokady, wstrzyknięcie środka znieczulającego w określoną strukturę obwodowego układu nerwowego, np.: blokada zwoju lędźwiowego. Działanie opiera się na zmniejszeniu się bólu, łagodzeniu stanu zapalnego i zaburzeń dotyczących mięśni;
    • zabiegi neurodestrukcyjne – uszkodzenie bądź zniszczenie struktur układu nerwowego przy użyciu środków drażniących (chemicznych bądź fizycznych);
    • stymulacja rdzenia kręgowego – polega na stymulacji rdzenia przez impulsy elektryczne generowane przez elektrodę umieszczoną w przestrzeni nadtwardówkowej. Dzięki temu hamowane są sygnały bólu płynące do mózgu.

     

    Radioterapia w leczeniu bólu nowotworowego

     

    Coraz częściej stosowaną metodą uśmierzania bólu nowotworowego jest radioterapia. Wykorzystanie tej metody jest wskazane szczególnie w przypadku raków, które mają przerzuty w kościach, tkankach miękkich.

    Kolejnymi wskazaniami do naświetleń są heapatosplenomegalia wywołana przerzutami, ucisk na rdzeń kręgowy i nerwy obwodowe przez guzy nowotworowe. Naświetlanieskutecznie i długotrwale uśmierza ból. U wielu pacjentów przez okres wielu miesięcy po naświetleniu utrzymuje się efekt przeciwbólowy, możliwe jest nawet ograniczenie podaży leków przeciwbólowych. Należy pamiętać o tym, że naświetlenia nie gwarantują cofnięcia się guza, najczęściej powodują jego zmniejszenie. Efekt przeciwbólowy po naświetleniu pojawia się już po kilku dniach.

    Autor: lek. Szymon Prusaczyk
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Rak jelita grubego

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.