zarejestruj się zaloguj się

Krwiak nadtwardówkowy

Tekst: Marek Rębowski
Dodane: 09. stycznia, 2014

Krwiak nadtwardówkowy (haematomaepidurale) jest powstającym w wyniku silnego urazu wylewem krwi do fizjologicznie zamkniętej przestrzeni znajdującej się między najbardziej zewnętrznie znajdującą się oponą mózgową, a kością czaszki. Powstaje on najczęściej na skutek uszkodzenia tętnicy oponowej środkowej. Najczęściej lokalizuje się w okolicy skroniowej. 

SPIS TREŚCI:

    Opony mózgowo – rdzeniowe

     

    Aby mieć wyobrażenie na temat umiejscowienia krwiaka nadtwardówkowego niezbędna jest znajomość pojęcia opon mózgowo – rdzeniowych.

    Opony mózgowo-rdzeniowe są to zbudowane z tkanki łącznej błony otaczające mózg i rdzeń kręgowy. Występują w liczbie trzech. Znajdującą się najbardziej zewnętrznie jest opona twarda, pod nią natomiast obecna jest opona pajęcza, a najbardziej wewnętrznie opona miękka zwana też oponą naczyniową. Ta ostatnia jest zrośnięta bezpośrednio z mózgowiem bądź rdzeniem kręgowym. Przestrzenie między oponami wypełnione są płynem mózgowo-rdzeniowym. Jak łatwo się domyślić opony oraz płyn chronią ośrodkowy układ nerwowy przed urazami mechanicznymi poprzez amortyzację. Opona twarda jest zbudowana z dwóch blaszek. Znajdującej się zewnętrznie, zrośniętej z  kością czaszki blaszki okostnowej oraz wewnętrznej blaszki oponowej (mózgowej), która sąsiaduje z oponą pajęczą. Blaszki te w niektórych miejscach pozostają niezrośnięte ze sobą i występują między nimi zatoki żylne. Opona twarda otaczająca mózgowie w odróżnieniu od tej samej otaczającej rdzeń kręgowy posiada własne unaczynienie. Owe unaczynienie można topograficznie podzielić na trzy grupy tętnic w zależności od zaopatrywanego regionu. Są to tętnice zaopatrujące oponę twardą, przedniego, środkowego oraz tylnego dołu czaszki. W grupie arterii zaopatrujących oponę twardą środkowego dołu czaszki znajduje się wspomniana wcześniej parzysta tętnica oponowa środkowa (ateriameningea media).

     

    Patogeneza krwiaka nadtwardówkowego

     

    Wskutek silnego urazu czaszkowo-mózgowego może dojść do przerwania tętnicy oponowej środkowej. Skutkiem tego jest wylanie się krwi do przestrzeni nadtwardówkowej, czyli znajdującej się między oponą twardą, a kośćmi czaszki. Wśród rzadszych przyczynami powstania krwiaka nadtwardówkowego wyróżnić można przerwanie ciągłości naczyń żylnych opony twardej bądź zatoki żylnej znajdującej się między blaszkami tejże opony.

     

    Objawy krwiaka nadtwardówkowego

     

    Obraz kliniczny krwiaka nadtwardówkowego jest dość charakterystyczny. Po urazie czaszkowo-mózgowym osoba poszkodowana najczęściej traci przytomność. Po jej odzyskaniu pojawia się ciekawe zjawisko, występujące u 20-50% pacjentów, a mianowicie tzw. przerwa jasna (intervallumlucidum). Jej istotą jest trwające od kilku minut do nawet kilku godzin, nie budzące podejrzeń polepszenie stanu pacjenta. Jednak w miarę gromadzenia się krwi w przestrzeni nadtwardówkowej następuje szybkie pogorszenie stanu poszkodowanego. Pojawia się szereg objawów takich jak:

    • rozszerzenie źrenicy po stronie krwiaka,
    • objawy związane ze wzrostem ciśnienia śródczaszkowego (ból głowy, wzrost ciśnienia tętniczego, zwolnienie akcji serca, zaburzenia świadomości, pogorszenie widzenia, wymioty, nudności, trudności w utrzymaniu równowagi, tzw. objawy oponowe jak np. sztywność karku),
    • objawy ogniskowe – najczęściej porażenie VII nerwu czaszkowego czyli nerwu twarzowego, niedowład kończyny górnej, a następnie dolnej,
    • zwolnienie tętna.

     

    Rozpoznanie i leczenie krwiaka nadtwardówkowego

     

    Pacjent zgłaszający się do szpitala z urazem głowy powinien mieć przeprowadzone niezwłocznie badanie obrazowe pod postacią tomografii komputerowej. Z reguły wystarcza ono do postawienia diagnozy. Oczywiście szybko postępujące, wcześniej wspomniane objawy również mogą naprowadzać lekarza na rozpoznanie.

    Po postawieniu rozpoznania konieczne jest natychmiastowe leczenie operacyjne w postaci trepanacji czaszki. Pod pojęciem trepanacji rozumiemy wykonanie jednego lub kilku otworów w czaszce za pomocą specjalnej wiertarki zwanej trepanem. Wiertarka ta może być zarówno ręczna jak i elektryczna. Pole operacyjne przed wykonaniem zabiegu musi być odpowiednio przygotowane (rozumiemy przez to np. usunięcie włosów). Otwory w czaszce wykonywane trepanem są znacznie mniejsze niż te, które powstają podczas kraniotomii (operacyjnego otwarcia czaszki). Wykonanie trepanacji w krwiaku nadtwardówkowym ma na celu odbarczenie go czyli opróżnienie. Rokowanie po odpowiednio szybko przeprowadzonej operacji jest dobre.

    W niektórych przypadkach istnieje możliwość leczenia zachowawczego. Może ono być przeprowadzone jednak tylko wtedy, gdy spełnionych jest kilka podstawowych warunków.

    • Przede wszystkim krwiak musi zostać zauważony w badaniu tomograficznym.
    • Powinien on być na tyle mały aby nie dawał tzw. efektu masy czyli objawów związanych z uciskiem na struktury mózgowia.
    • Ponadto konieczna jest możliwość ciągłej kontroli pacjenta i ewentualnego natychmiastowego operowania, jeśli nastąpi pogorszenie stanu. Jeśli stan chorego jest stabilny należy przeprowadzić po kilku godzinach kontrolną tomografię komputerową.

     

    Powikłania krwiaka nadtwardówkowego

     

    Jeśli krwiak nadtwardówkowy nie został rozpoznany odpowiednio wcześnie  może dojść do szeregu poważnych powikłań, które mogą doprowadzić do zejścia śmiertelnego. Uciskający krwiak może doprowadzić do przemieszczenia się struktur mózgowia z prawidłowych przedziałów anatomicznych do tych w których normalnie nie występują, tzw. wgłobienie mózgu.

    Wgłobieniem mózgu nazywamy stan, w którym wzrost ciśnienia śródczaszkowego prowadzi do przemieszczenia części mózgowia z fizjologicznego przedziału anatomicznego do innego. Najniebezpieczniejsze dla życia jest wklinowanie migdałków móżdżku do otworu wielkiego. Ostre wklinowanie prowadzi do nagłej śmierci w związku z uszkodzeniem ośrodka oddechowego. Typowo występuje bezdech przy zachowanej świadomości pacjenta.Może dochodzić również do niedokrwień pewnych obszarów mózgowia.

    Również sam zabieg trepanacji niesie ze sobą pewne ryzyko powikłań, a pośród nich takie jak:

    • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
    • infekcja rany operacyjnej,
    • obrzęk mózgu,
    • zaburzenia krążenia krwi mogące doprowadzić do udaru mózgu.

    Powikłania te mogą być leczone farmakologiczne, czasem jednak wymagają ponownej operacji.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.