zarejestruj się zaloguj się

Kleptomania

Tekst: mgr Aleksandra Kijewska
Kleptomania
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 26. marca, 2014

Kleptomania to zaburzenie kontroli impulsów (według klasyfikacji DSM IV). Osoby dotknięte kleptomanią dokonują kradzieży - najczęściej drobnych przedmiotów - pod wpływem trudnego do opanowania popędu. Motywacją do działania nie jest chęć zysku, lecz bardzo silna potrzeba rozładowania napięcia. Kleptomanię uważa się za chorobę chroniczną.

mgr Aleksandra Kijewska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest kleptomania?

     

    Według klasyfikacji DSM IV kleptomania to zaburzenie kontroli impulsów. Jest ona uważana za chorobę chroniczną.

    Kryteria kleptomanii:

    • chory nie jest w stanie przeciwstawić się impulsowi zmuszającemu go do kradzieży przedmiotów,
    • po dokonaniu kradzieży doświadcza odczucia ulgi,
    • kradzież nie jest wynikiem urojeń i halucynacji, ani tez nie zachodzi pod wpływem złości i chęci zemsty,
    • przywłaszczenie przedmiotów nie wynika z antyspołecznej postawy lub zespołu maniakalnego,
    • przyczyną kleptomanii nie jest chęć zysku ani problemy materialne.

    Osoba, która ma objawy kleptomanii nie jest złodziejem. Jeżeli psychiatra rozpozna u pacjenta kleptomanię (rozumianą jako zaburzenie psychiczne), jest on chroniony przez prawo i nie ponosi konsekwencji karnych za swoje czyny.

    Najczęściej  przywłaszczane są  przedmioty nie posiadające dużej wartości rynkowej. Zdarza się tak, że osoby dotknięte kleptomanią kradną wszystko, co tylko zdołają unieść i ukryć, a po wyjściu ze sklepu lub cudzego mieszkania mogą  wyrzucić wszystko, co z niego wyniosły.

    Chęć zysku nie jest motywacją do kradzieży. Jest nią wyłącznie potrzeba rozładowania impulsu. Osoby chore na kleptomanię wiedzą, że kradzież jest złem i krótko po dokonaniu kradzieży odczuwają skruchę .

     

    Objawy kleptomanii

     

    Do objawów kleptomanii zaliczamy:

    • satysfakcja odczuwana bezpośrednio po  przywłaszczeniu przedmiotów,
    • podwyższony poziom adrenaliny towarzyszący kradzieży,
    • lęk i poczucie winy, które pojawiają się krotko po tym, kiedy napięcie związane z dokonaniem kradzieży zaczyna opadać,
    • uczucie bezsilności związane z niemożnością opanowania impulsu i towarzysząca temu obawa, że kradzieże będą się powtarzać.

     

    Przyczyny kleptomanii

     

    Przyczyny kleptomanii nie są dokładnie znane. Jest więcej pytań i hipotez na ten temat niż odpowiedzi. Przeprowadzone badania na temat kleptomanii wskazują na współwystępowanie innych zaburzeń:

    • zaburzenia odżywiania (tylko u kobiet): 20 % - 46 %,
    • stosowanie używek i uzależnienia od nich: 23 % - 50 %,
    • zaburzenia nastroju: 45 % - 100 %.

    Wielu psychiatrów lokuje kleptomanię w tej samej grupie co uzależnienia (np. od hazardu), inni w grupie zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych (chorzy działają pod wpływem niepohamowanego impulsu i nie mogą się uwolnić od myślenia o dokonaniu kradzieży, odczuwają silne podniecenie aż do rozładowania napięcia). Istnieje również hipoteza o uwarunkowaniach genetycznych. W rodzinie osób dotkniętych kleptomanią często występują  problemy z samokontrolą, alkoholem i zaburzeniami nastroju innych jej  członków. Kleptomanią najczęściej dotknięte są kobiety, jednak zdarza się ona również u mężczyzn (często po przebyciu traumy). Nie stwierdzono związku między statusem społecznym a częstotliwością zaburzenia. Choroba ujawnia się zazwyczaj pod koniec adolescencji lub we wczesnej dorosłości. Wiadomo, że ujawnieniu się kleptomanii sprzyjają   niepowodzenia w pracy i w szkole, problemy życiowe.

    Dla przykładu - Aneta będąca w wieku 45 lat była mężatką i matką i trójki dzieci. Pierwsze objawy kleptomanii pojawiły się kiedy Aneta miała 20 lat. W tym samym czasie jej rodzice się rozstali. Ojciec Anety odszedł do innej kobiety, a jej matka bardzo to przeżywała. Początkowo kradzieże drobnych przedmiotów ze sklepów występowały z częstotliwością co kilka tygodni. Sytuacja taka trwała przez 22 lata. Na przestrzeni ostatnich trzech lat ilość kradzieży dokonywanych przez Anetę wzrosła do kilku razy w tygodniu. W tym samym czasie dwoje jej starszych dzieci opuściło dom. Córka wyszła za mąż, a syn wyjechał na studia do innego miasta. Aneta nadal okrada: sklepy, swoich znajomych i przyjaciół. Najczęściej są to przedmioty o niewielkiej wartości materialnej. Chowa je w garażu i upycha w różnych schowkach w domu. Nigdy nie została przyłapana ale żyje w ciągłym lęku, że wcześniej czy później zostanie zdemaskowana.

     

    Leczenie kleptomanii

     

    Chorzy rzadko zgłaszają się do specjalisty z własnej woli, ponieważ bardzo wstydzą się tego, że dokonują kradzieży. Osoby dotknięte kleptomanią oceniają swoje zachowanie jako złe, a mimo to tkwią w zaklętym kręgu zapotrzebowania na adrenalinę i potrzeby rozładowania napięcia, z którego nie potrafią się uwolnić. Najczęściej leczą się na co innego (stany lękowe i depresyjne), mają poczucie niskiej jakości życia, czasem  myśli samobójcze. Na leczenie z powodu kleptomanii trafiają najczęściej wtedy, kiedy zostaną przyłapani na kradzieży.

    Leczenie kleptomanii przebiega podobnie jak terapia innych schorzeń z gatunku zaburzeń kontroli impulsów. Sposoby leczenia kleptomanii:

    • farmakoterapia,
    • terapia poznawczo behawioralna,
    • terapia racjonalno – emotywna.

    Terapia poznawczo – behawioralna polega na oduczaniu pacjentów  niepożądanych nawyków i zastępowanie ich społecznie pożądanymi. Terapia racjonalno – emotywna bazuje na zmianie dysfunkcyjnych nawyków myślowych, które zdaniem terapeutów są przyczyna powstawania destrukcyjnych impulsów.

    Badania nad kleptomanią wykazują, że chorujące na nią osoby mają podobny wzorzec zachowań do osób, które mają wrodzoną skłonność do szukania intensywnych doznań i „apetyt” na adrenalinę. Najczęściej skłonność ta wzrasta w wyniku negatywnych emocji.

    Mogą one być związane z niezadowoleniem z siebie (na przykład z poczucia, że sprawiło się innym zawód)  lub na skutek odrzucenia przez bliską osobę, braku akceptacji ze strony innych ludzi i związanego z tym uczucia przygnębienia, samotności i bezradności.

    Te negatywne stany mają prawdopodobnie wpływ na potrzebę podwyższania ryzyka. Taka emocjonalna szarża może być formą autoagresji, karania się i samoodrzucenia. Często na granicy ryzyka balansują osoby, które czują, że nie mają nic do stracenia i podświadomie prowokują zmianę.

    Bez pomocy z zewnątrz i podjęcia odpowiedniej terapii bardzo trudno wyrwać im się z psychicznego błędnego koła.

    Autor: mgr Aleksandra Kijewska
    Tagi: kleptomania

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.