zarejestruj się zaloguj się

Jak zapobiegać bólom głowy?

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Dodane: 18. grudnia, 2013

Bóle głowy to wbrew pozorom bardzo szerokie spektrum zaburzeń o niezwykle zróżnicowanej etiologii. Bólu głowy nie wolno lekceważyć, ponieważ może on stanowić objaw poważnej choroby ośrodkowego układu nerwowego, włącznie z nowotworami mózgu czy zmianami niedokrwiennymi.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest ból głowy?

     

    Każdy, kto kiedykolwiek borykał się z długotrwałym bądź silnym bólem głowy, doskonale wie, że upośledza on funkcjonowanie człowieka w bardzo dużym stopniu – uniemożliwia pracę, tak fizyczną jak i umysłową, naukę, a czasem nawet sen, czy jakąkolwiek inną aktywność. Zdecydowanie częściej problem ten dotyka kobiet, choć także mężczyźni zgłaszają się do lekarza z tego powodu, łącznie osoby takie stanowią około 20% populacji. Bólu głowy nie wolno lekceważyć, ponieważ może on stanowić objaw poważnej choroby ośrodkowego układu nerwowego, włącznie z nowotworami mózgu czy zmianami niedokrwiennymi. Zależnie od wywołującej przyczyny, bóle głowy można skutecznie leczyć, a także zapobiegać ich wystąpieniu.

    Wbrew pozorom, tkanka nerwowa nie jest unerwiona czuciowo, a więc to nie mózg nas boli, on odpowiada jedynie za percepcję bodźca bólowego. Unerwione czuciowo są natomiast mięśnie i naczynia tętnicze w obrębie głowy, zatoki żylne, zwoje nerwów czaszkowych, nerwy rdzeniowe, gałka oczna, ucho środkowe, zatoki przynosowe oraz zęby. W ostatnim przypadku mamy do czynienia z promieniowaniem dolegliwości wzdłuż przebiegu nerwów, co powoduje odczuwanie ich właśnie w obrębie głowy. W przypadku półpaśca lub zapalenia nerwu trójdzielnego mamy do czynienia z typowym nerwobólem w obrębie tych struktur i niestety trudno poddają się one leczeniu.

     

    Samoistne bóle głowy

     

    Do kategorii tej zaliczamy schorzenia pierwotne, takie jak migrena, napięciowe bóle głowy oraz klasterowe bóle głowy. Dla migreny charakterystyczny jest pulsujący, napadowy charakter, utrzymywanie się dolegliwości od kilkunastu godzin do kilku dni oraz towarzyszące wymioty, nudności, światłowstręt i fonofobia. Część pacjentów odczuwa dodatkowo tak zwaną „aurę” – czyli swoistą zapowiedź migreny w postaci zaburzeń widzenia, czucia lub mowy. W przebiegu migreny może także dojść do jednoczesnego udaru mózgu. Powstające pod wpływem skurczu naczyń krwionośnych ognisko niedokrwienia prowadzi do trwałych ubytków neurologicznych. Napięciowe bóle głowy są typowo związane z reakcją na stres i napięcie emocjonalne i są zdecydowanie najczęściej występującym rodzajem bólów głowy, stanowią bowiem niemal 70 % przypadków. W przeciwieństwie do migreny, mają charakter obustronny, co pacjenci często opisują jako wrażenie „opaski uciskającej głowę”. Są mniej nasilone niż migrena i nie towarzyszą im dodatkowe dolegliwości, jak wymioty, natomiast stanowią bardzo uporczywy typ schorzenia. Wreszcie wspomniane klasterowe bóle głowy, jako jedyne charakteryzują się częstszym występowaniem u mężczyzn, napady trwają od 2 do 12 tygodni i mają miejsce 1-2 razy w roku. Należą do bardzo silnych, jednostronnych bólów głównie okolicy skroniowej i oczodołu, trwających jednorazowo do 3 godzin. Z reguły towarzyszy im łzawienie, przekrwienie spojówek, niedrożność nosa i zaburzenia snu. Inne, rzadsze typy schorzenia to między innymi ból związany z wysiłkiem fizycznym, związany z kaszlem, występujący w trakcie snu lub w czasie stosunków płciowych.

     

    Ból głowy jako objaw choroby

     

    Tak popularny objaw jak ból głowy występuje w przebiegu wielu schorzeń, od mniej groźnych, takich jak przeziębienie czy zaburzenia elektrolitowe, między innymi te występujące po upojeniu alkoholowym, po choroby stanowiące poważne i bezpośrednie zagrożenie dla życia: udar mózgu, krwotok podpajęczynówkowy, tętniak lub inne choroby naczyniowe mózgu, czy wreszcie nowotwór lub zapalenie mózgu. Wreszcie, ból głowy może także stanowić kliniczny wykładnik depresji, nadciśnienia tętniczego czy nieleczonej wady wzroku. W takich przypadkach niezwłocznie powinniśmy udać się do lekarza:

    • kiedy pojawia się nagły i bardzo silny ból,
    • towarzyszą mu nudności,
    • wymioty,
    • zaburzenia równowagi,
    • nieostre widzenie,
    • lub występuje po urazie.

     

    Profilaktyka występowania bólu głowy

     

    W zasadzie dla większości typów samoistnych bólów głowy, ich leczenie sprowadza się do unikania czynników prowokujących napad. I tak w przypadku migreny, do takich bodźców spustowych należą:

    • stres i stany napięcia emocjonalnego,
    • stany lękowe,
    • zbyt długi lub zbyt krótki sen,
    • zmiana warunków atmosferycznych, szczególnie silny wiatr i niskie ciśnienie atmosferyczne,
    • niektóre pokarmy takie jak ser żółty, cytrusy, ostre przyprawy, czekolada, czerwone wino i niektóre gatunki piwa, podroby, wędzone ryby, orzechy,
    • wyczerpanie fizyczne;
    • miesiączka, ciąża i zmiany hormonalne,
    • niedożywienie lub stosowanie diety,
    • dym tytoniowy,
    • grzybica,
    • głośne dźwięki, zapachy lub intensywne bodźce wzrokowe, np. błyski,
    • niedokrwistość,
    • wysokie lub niskie ciśnienie tętnicze krwi.

    Inne stany mogące inicjować lub nasilać ból głowy to:

    • Przebywanie w pomieszczeniach nieodpowiednio wentylowanych;
    • Niektóre leki, w tym popularne doustne środki antykoncepcyjne, a także nadużywanie leków przeciwbólowych;
    • Bóle kręgosłupa;
    • Niedobory witamin i składników mineralnych;
    • Narażenie na toksyny np. metale ciężkie, chemikalia;
    • Przewlekłe, nieleczone stany zapalne zatok przynosowych czy zębów;
    • Niewłaściwa korekcja wady wzroku, inaczej mówiąc zbyt słabe lub zbyt mocne szkła;
    • Stany niedocukrzenia;
    • Długotrwałe narażenie na hałas i drgania.

    Tak naprawdę każdy organizm inaczej reaguje na bodźce zewnętrzne i wiele osób ustala czynnik wywołujący migrenę na podstawie obserwacji swojego trybu życia w odniesieniu do pojawiających się dolegliwości. Uważa się, że klasterowe bóle głowy wywołuje spożycie alkoholu oraz zażywanie substancji z grupy nitratów, np. nitrogliceryny. W leczeniu objawowym wszystkich bólów głowy stosowane są typowe leki przeciwbólowe z skojarzeniu z kodeiną lub kofeiną oraz leki z grupy tryptanów. Natomiast w profilaktyce napadów stosuje się β-aderenolityki, leki przeciwpadaczkowe, przeciwdepresyjne i przeciwlękowe. Jak twierdzą pacjenci, często znaczną ulgę przynosi im sam odpoczynek w ciszy i ciemności. Napięciowe bóle głowy,oprócz typowych wymienionych już leków, reagują także na psychoterapię czy fizykoterapię, różnorodne terapie relaksacyjne oraz pomoc psychologa, a przede wszystkim na wprowadzenie zasad zdrowego trybu życia i higieny psychicznej. Klasterowe bóle głowy są niewrażliwe na niesterydowe leki przeciwzapalne i niestety w tym przypadku leczenie sprowadza się do podania pacjentowi tlenu i tryptanów, ewentualnie steroidów. Człowiek, aby mógł prawidłowo funkcjonować i nie cierpieć z powodu tego typu dolegliwości, musi pamiętać o potrzebie odpoczynku, snu, rozrywki, odrywania się od codziennych zmartwień i obowiązków, zwłaszcza zawodowych. Jeśli nie troszczymy się o swój umysł, organizm przypomina nam o swoich potrzebach. Ważne zatem, aby przede wszystkim, jak najszybciej rozpoznać problem i zanim sięgniemy po środki farmakologiczne, skupić się na wprowadzeniu kilku zmian w stylu życia, zanim problem stanie się poważny. Często zdarza się, że tak pospolita przypadłość jak ból głowy staje się dolegliwością nie do opanowania, a osoby na nią cierpiące, sięgają desperacko po kolejne metody leczenia, niestety często nie uzyskując poprawy. Jeśli pacjent jest w grupie takich osób, powinien zacząć od zadbania o prawidłowe żywienie, higienę snu i wypoczynku, a przede wszystkim należy unikać czynników wymienionych wyżej. W razie niemożności poradzenia sobie z napięciem emocjonalnym i stresem, należy udać się do psychologa lub innego terapeuty, zafundować sobie kilka dni urlopu w innym klimacie lub chociaż na łonie natury.

     

    Nadmiar leków a ból głowy

     

    W celu zapobiegania bólom głowy należy po pierwsze przeanalizować listę przyjmowanych leków, z których znaczna część może wiązać się z wystąpieniem objawów niepożądanych w tej postaci i rozważyć ich odstawienie lub zmianę na inny preparat. Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby obciążone wieloma chorobami, które niejednokrotnie przyjmują kilka – kilkanaście leków. Co więcej, również nadmierne stosowanie środków przeciwbólowych w przebiegu bólów głowy, może doprowadzić do przekształcenia się „zwykłego” bólu głowy w całkowicie oporny na leczenie lekami przeciwbólowymi. Tym bardziej celowe staje się położenie nacisku na zapobieganie występowaniu tego typu dolegliwości poprzez unikanie wymienionych czynników spustowych.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Bruksizm

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.