zarejestruj się zaloguj się

Fobia społeczna

Tekst: lek. Rafał Pniewski
Fobia społeczna
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. września, 2013

Fobie należą do zaburzeń nerwicowych, to znaczy takich, których przyczyny są przede wszystkim psychologiczne, a dominującym objawem jest lęk. Od innych zaburzeń nerwicowych odróżnia je występowanie lęku w pewnych, określonych sytuacjach. W przypadku fobii społecznej są to kontakty z ludźmi.

lek. Rafał Pniewski
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Objawy fobii społecznej

     

    Pierwszoplanowy w fobii społecznej objaw – lęk może mieć różne nasilenie, od niezbyt nasilonego niepokoju po przerażenie w postaci ataku paniki, zwykle towarzyszą mu nieprzyjemne myśli i liczne objawy somatyczne (cielesne, takie jak na przykład kołatanie serca). Lęk pojawia się w związku ze znalezieniem się w pewnej sytuacji, w fobiach społecznych najczęściej są nimi:

    • jedzenie w miejscach publicznych,
    • wystąpienia publiczne – konieczność zabrania głosu na większym forum albo w małej grupie ludzi,
    • kontakty z płcią przeciwną,
    • podpisywanie się gdy ktoś patrzy (albo jest ryzyko, że spojrzy),
    • podawanie do stołu, nalewanie napojów gościom.

    Zdarza się również, że lęk pojawia się w różnorodnych, czasami niemal wszystkich sytuacjach związanych z kontaktami z ludźmi, osoba chorująca na fobię społeczną czuje się wtedy bezpiecznie jedynie z kilkoma najbliższymi osobami. Sytuacje te nie są obiektywnie niebezpieczne, treść lęku przeżywanego przez osobę z fobią społeczną dotyczy najczęściej oceny ze strony innych ludzi. Lęk w fobii społecznej jest przyczyną następujących objawów:

    • drżenie rąk,
    • pocenie,
    • zaczerwienienie twarzy (rumienienie się),
    • nudności i lęk, że „zaraz zwymiotuję”,
    • kołatania serca,
    • lęk przed utratą kontroli i kompromitacją,
    • zawstydzenie i obawa, że zdenerwowanie jest / będzie widoczne dla innych ludzi,
    • uczucie parcia na pęcherz i konieczność wielokrotnego korzystania z toalety.

     

    Unikanie kontaktów z ludźmi a fobia społeczna

     

    Fobii społecznej zazwyczaj towarzyszy niska samoocena i objawy depresyjne. Ryzyko wystąpienia objawów powoduje, że pewne (nieraz prawie wszystkie) sytuacje wymagające kontaktu z ludźmi są unikane, co jeszcze bardziej utwierdza chorego w przekonaniu, że jest społecznie niedostosowany. Osoby z fobią społeczną nie są po prostu nieśmiałe; chorują i z powodu objawów są zmuszone unikać wielu dla innych ludzi zwyczajnych, codziennych sytuacji. Mogą sprawiać wrażenie zamkniętych w sobie, niechętnych, małomównych, jednak to nie „złe” cechy charakteru są tego przyczyną.

    Unikanie sytuacji społecznych znacznie pogarsza jakość życia osób chorych. Wpływa na możliwości uczenia się i pracy – osoby z fobią społeczną często funkcjonują poniżej swoich możliwości, w związku z lękiem przed na przykład prezentacją przygotowanego na lekcję materiału dostają gorsze oceny, w pracy nie decydują się na przyjęcie lepszego, bardziej eksponowanego stanowiska. W skrajnych przypadkach fobia społeczna prowadzi do całkowitej społecznej izolacji.

    Osoby z fobią społeczną są dodatkowo obciążone większym ryzykiem występowania innych zaburzeń lękowych i uzależnień. Alkohol i niektóre narkotyki zmniejszają lęk – jeżeli stają się „sposobem” na radzenie sobie z objawami lęku mogą po pewnym czasie doprowadzić do uzależnienia.

    Fobie społeczne dotyczą ludzi młodych, początek choroby ma zazwyczaj miejsce w okresie nastoletnim, równie często u mężczyzn i u kobiet. Objawy fobii społecznej utrzymują się przez długi czas i mają tendencję do nawracania. Z tego powodu leczenie, zarówno przyjmowanie leków jak i psychoterapia, powinno być długoterminowe, często kilkuletnie.

     

    Leczenie fobii społecznej

     

    Ponieważ fobia społeczna jest uwarunkowana i powiązana z przyczynami przede wszystkim psychologicznymi, najważniejszą i najskuteczniejszą formą leczenia jest psychoterapia. Może to być psychoterapia indywidualna lub grupowa, prowadzona w nurcie poznawczo behawioralnym, psychodynamicznym, psychoanalitycznym albo innym. Przydatne mogą być treningi umiejętności społecznych i nauka technik relaksacyjnych.

    Początek fobii społecznej może być związany z cechami osobowości albo z sytuacją, która przyczyniła się do wywołania objawów. Jak wspomniano wcześniej lęk w fobii społecznej w znacznym stopniu jest związany z oceną – cechy osobowości, z powodu których własny wizerunek staje się nadmiernie ważny jak i cechy środowiska, które nadmiernie ocenia albo odrzuca są czynnikami ryzyka wystąpienia tego zaburzenia. Niezależnie od tego, czy to cechy osobowości czy cechy środowiska doprowadziły do wystąpienia fobii społecznej, wraz z upływem czasu lęk nasila się: unikanie sytuacji społecznych uniemożliwia uczenie się przez doświadczenie – przekonanie o własnej niższej wartości i nieadekwatności utrwalają się. Zadaniem psychoterapii jest odwrócenie tego błędnego koła.

    Leki stosowane w leczeniu fobii społecznej to przede wszystkim nowoczesne leki przeciwdepresyjne z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny. Regulują one ilości i funkcje tego neuroprzekaźnika, odpowiedzialnego w dużym stopniu za nastrój oraz wzbudzanie i utrwalanie reakcji lękowych. Innym skutecznym lekiem, należącym do odrębnej grupy leków przeciwdepresyjnych jest moklobemid. W przypadku fobii związanych z pojedynczymi, specyficznymi sytuacjami (na przykład wystąpienia publiczne, które w życiu danej osoby nie są częste) pomocne może być jednorazowe zażycie leku o doraźnym działaniu przeciwlękowym, z grupy benzodiazepin (na przykład alprazolam albo bromazepam) lub działającego uspokajająco i zapobiegającego kołataniom serca propranololu.

    Autor: lek. Rafał Pniewski

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.