zarejestruj się zaloguj się

Dystymia – przyczyny, objawy i leczenie przewlekłej depresji

Tekst: Anna Podlasek
Dodane: 08. lutego, 2017

Dystymia, inaczej przewlekła depresja, zaliczana jest do zaburzeń afektywnych. Przewlekła depresja może występować u ok. 5 proc. populacji ogólnej. Przyczynę dystymii stanowią np. choroby organiczne, takie jak choroba Parkinsona czy toczeń rumieniowaty. Objawy dystymii to zaburzenia snu i koncentracji, płaczliwość czy wycofanie społeczne. W leczeniu dystymii bardzo dobre efekty daje terapia poznawczo-behawioralna. 

SPIS TREŚCI:

    Czym jest dystymia (zaburzenie afektywne)?

     

    Dystymia to przewlekła depresja o małym nasileniu objawów, która utrzymuje się co najmniej dwa lata u dorosłych lub rok u dzieci i młodzieży. Wyraz dystymia –pochodzący z języka greckiego – można przetłumaczyć jako “zły stan umysłu”.

    W dziesiątym wydaniu Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD 10) dystymia jest równoznaczna z jednostkami chorobowymi rozpoznawalnymi wcześniej jako: nerwica depresyjna, depresyjne zaburzenia osobowości, depresja nerwicowa i przewlekłe stany depresyjno-lękowe.

    Dystymia jest rzadko stawianą diagnozą, lecz podejrzewa się że może wystąpić nawet u 5 proc. populacji ogólnej. Kobiety są dotknięte schorzeniem dwukrotnie częściej niż mężczyźni. Początek może być wczesny (przed 30. rokiem życia) lub późny (30–50 lat), zazwyczaj jest trudno zauważalny zarówno dla pacjenta, jak i dla osób z jego otoczenia.

     

    Przewlekła depresja – przyczyny dystymii

     

    W przeszłości dystymia była zaliczania do spektrum zaburzeń osobowości. Współwystępowała z osobowością chwiejną emocjonalnie typu borderline, zależną, histrioniczną i unikającą.

    Obecnie dystymię przydziela się do kategorii zaburzeń afektywnych, czyli tak zwanych zaburzeń zachowania. Może być składową choroby afektywnej dwubiegunowej, a okresy zaostrzeń obniżonego nastroju nazywane są wówczas “podwójną depresją”. Podstawą do zmiany kategoryzacji choroby było rodzinne występowanie zaburzenia oraz odpowiedź na farmakoterapię.

    Według Akiskala – amerykańskiego psychiatry, specjalisty od zaburzeń afektywnych – można wyróżnić także dystymię wtórną. U podłoża leżą wówczas przewlekłe choroby organiczne, takie jak: toczeń rumieniowaty, ból przewlekły, padaczka skroniowa, stwardnienie rozsiane, choroba nowotworowa czy choroba Parkinsona.

    Odnotowano wyższe ryzyko zachorowania u kobiet z zespołem policystycznych jajników. Szczególnie narażone są osoby, które zachorowały młodo. Często pojawiają się objawy innych chorób psychicznych, a zwłaszcza depresji.  

     

    Dystymia – objawy i rozpoznanie

     

    Dystymicy często mają rodziny, pracę i zachowaną zdolność do wykonywania podstawowych obowiązków dnia codziennego – nie towarzyszy im jednak poczucie satysfakcji. Wszystko zdaje się być płytkie, pozbawione sensu. Brak motywacji do działania może być mylnie postrzegany jako lenistwo.

    Do rozpoznania wystarczy doświadczyć 3 z wymienionych niżej objawów w okresie ostatnich dwóch lat. Okresy wyrównania mogą trwać kilka tygodni, są jednak oddzielone miesiącami obniżonego samopoczucia. Należy wykluczyć epizody hipomanii i lekkich epizodów depresyjnych.

    Objawy dystymii to:

    • zmniejszenie energii lub aktywności,
    • mała wiara w siebie i poczucie niedostosowania,
    • zaburzenia koncentracji,
    • płaczliwość,
    • zmniejszenie zainteresowania seksem lub satysfakcji z aktywności seksualnej oraz innych czynności sprawiających przyjemność,
    • poczucie bezradności lub zmartwienia,
    • wrażenie, że codzienne trudności i odpowiedzialności są niemożliwe do przezwyciężenia,
    • pesymizm dotyczący przyszłości lub nadmierne rozpamiętywanie przeszłości,
    • wycofanie społeczne,
    • brak chęci do rozmów.

    Często współistnieją objawy nadmiernego napięcia emocjonalnego, takie jak drażliwość czy skłonność do obwiniania innych za swój stan. Pojawiają się cechy przewlekłego lęku uogólnionego. Postawa ciała jest zaburzona – charakterystyczne jest garbienie.

     

    Depresja a dystymia

     

    Podstawowe różnice pomiędzy depresją a dystymią to dłuższy czas trwania choroby oraz słabsze nasilenie objawów. Epizod duży depresji można rozpoznać już po dwóch tygodniach, w których występuje pięć lub więcej objawów depresji:

    • spowolnienie lub pobudzenie psychomotoryczne,
    • zaburzenia snu i/lub apetytu,
    • obniżenie energii,
    • poczucie małej wartości lub nadmierne poczucie winy,
    • myślenie o śmierci,
    • myśli i/lub próby samobójcze.

    Depresja nawracająca cechuje się dłuższymi okresami wyrównania.

     

    Dystymia – leczenie

     

    Celem leczenia dystymii jest nie tylko szybkie zniwelowanie negatywnych objawów i powrót do normalnego życia, lecz także przeciwdziałania nawrotom choroby.

    W terapii dystymii stosuje się podobne grupy leków, jak w leczeniu depresji:

    • SSRI – inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny – podwyższają stężenie serotoniny i uwrażliwiają komórkę nerwową na jej działanie,
    • TLPD – trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – pobudzają układ noradrenergiczny i serotoninergiczny.

    Cechują się podobną efektywnością, lecz preferowane są SSRI ze względu na mniejszą ilość działań niepożądanych. Skuteczne są także:

    • moklobemid – inhibitor MAO – zwiększa stężenie dopaminy, noradrenaliny i serotoniny w mózgu,
    • wenlafaksyna – inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny,
    • banzamidy: amisulpirid i silpirid  neuroleptyki oddziałujące na przewodnictwo dopaminergiczne.

    W ostatnich latach pojawiają się doniesienia naukowe, które sugerują skuteczność substancji psychoaktywnych – zwłaszcza psylocybiny – w terapii lekoopornych zaburzeń depresyjnych i dystymii. Metody te wymagają dalszych badań.

     

    Terapia poznawczo-behawioralna a dystymia

     

    Psychoterapia jest stosowana jako leczenie wspomagające farmakoterapię lub u osób, które nie wyraziły na nią zgody. Zalecana jest również u pacjentów, u których nie doszło do poprawy stanu klinicznego po zastosowaniu maksymalnych dawek leków. Najlepiej sprawdza się terapia poznawczo-behawioralna.

    Poprzez racjonalne rozmowy z psychoterapeutą i wprowadzenie sugerowanych modyfikacji pacjent stara się zwalczyć irracjonalne schematy negatywnego myślenia. Cel skupia się na zmniejszeniu lub całkowitym zniesieniu objawów oraz zapobieganiu nawrotom. Korzyści można odnieść także z psychoterapii psychodynamicznej, która nastawiona jest głównie na poprawę funkcjonowania społecznego jednostki, jak i z terapii interpersonalnej – dogłębnej analizie związków między doświadczeniami pacjenta a nastrojem. Przy obniżonym nastroju pomocny będzie także regularny wysiłek fizyczny, który łagodzi objawy dystymii. 

    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.