zarejestruj się zaloguj się

Depresja – leczenie

Tekst: Magdalena Kowalkowska
Depresja – leczenie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 22. lipca, 2013

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z psychoterapią i wsparciem środowiskowym. Prawidłowo prowadzona terapia skutkuje ustępowaniem depresji u zdecydowanej większości osób dotkniętych tym schorzeniem.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest depresja?

     

    Depresja stanowi przewlekłe zaburzenie, które może dotknąć każdego człowieka, niezależnie od wieku, statusy społecznego czy też grupy zawodowej. Szacunkowe dane wskazują, że w przyszłych latach zespół depresyjny może być jednym z naczelnych problemów populacji krajów rozwiniętych. W związku z czym szybkie rozpoznawanie depresji w jej wczesnych, łagodnych stadiach, a także odpowiednie postępowanie i leczenie są nadrzędnymi celami dzisiejszej medycyny. Z drugiej strony, lekarze powinni wystrzegać się tzw. nadrozpoznawalności i wdrażania nieadekwatnego, niepotrzebnego leczenia farmakologicznego. Priorytetem jest więc odróżnienie depresji od zwykłego cierpienia lub smutku wynikającego z trudnej sytuacji osobistej.

     

    Zasady leczenia depresji

     

    Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z psychoterapią i wsparciem środowiskowym. Prawidłowo prowadzona terapia skutkuje ustępowaniem depresji u zdecydowanej większości osób dotkniętych tym schorzeniem (ok. 70 – 80 %). Przy każdym rodzaju leczenia bardzo ważnym elementem jest wsparcie bliskich.

    Głównym celem postępowania leczniczego jest wyeliminowanie wszystkich objawów psychopatologicznych oraz fizycznych choroby. Należy pamiętać, że leczenie powinno być całościowe, nie należy leczyć tylko jednego symptomu czy składowej zespołu depresyjnego (np. samego lęku lub bezsenności), gdyż taka terapia nie przyniesie zamierzonego skutku, a pacjent zniechęcony brakiem postępu może odmówić dalszej współpracy z lekarzem. Błędy w postępowaniu terapeutycznym mogą nieść za sobą bardzo poważne implikacje np. uzależnienie od leków sedacyjnych, progresję choroby czy nawet podjęcie próby samobójczej przez chorego.

    Ważną kwestię stanowi również wybór specjalisty oraz miejsca leczenia. Nie każda osoba chora jest kierowana do lekarza psychiatry. Najliczniejszą grupą pacjentów są chorzy cierpiący z powodu depresji o łagodnym nasileniu, którzy mogą być leczeni ambulatoryjnie u swoich lekarzy ogólnych, internistów, neurologów (o ile mają oni odpowiednie przygotowanie w tym zakresie) czy psychoterapeutów (jeśli depresja nie wymaga podawania leków). Osoby chorujące na ciężką postać depresji (silnie wyrażone objawy osiowe, poczucie beznadziejności, myśli samobójcze, urojenia etc.) powinny mieć zapewnioną opiekę psychiatryczną i zostać skierowane na leczenie szpitalne. Ponadto stanami wymagającymi hospitalizacji są:

    • przeciwwskazania do przyjmowania leków przeciwdepresyjnych przez chorego,
    • wysokie ryzyko wystąpienia interakcji lekowych,
    • wystąpienie powikłań po leczeniu przeciwdepresyjnym (np. zespół serotoninowy, zespół cholinergiczny),
    • podjęcie próby samobójczej,
    • współistnienie poważnych chorób somatycznych.

     

    Leczenie niefarmakologiczne depresji

     

    Leczenie niefarmakologiczne zaburzeń depresyjnych opiera się na różnych metodach stosowanych w ramach psychoterapii. Psychoterapia depresji stanowi formę leczenia polegającą na interpersonalnym kontakcie osoby chorej z terapeutą (psychologiem) oraz na pracy nad własnymi problemami bez zastosowania leków. Przede wszystkim jest ona elementem wspomagającym leczenie farmakologiczne, ale w niektórych uzasadnionych przypadkach może stanowić jedyną formę terapii. Zastosowanie psychoterapii, jako samodzielnej metody leczenia jest możliwe wówczas, gdy depresja ma przebieg łagodny, a zaburzenia funkcji poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych są miernie nasilone.

    Najpowszechniejsze techniki psychoterapeutyczne użyteczne w leczeniu depresji wywodzą się z koncepcji poznawczo-behawioralnej. Zakłada ona, że osoby dotknięte zaburzeniami depresyjnymi manifestują specyficzny sposób rozumowania, myślenia o sobie i o otoczeniu jeszcze przed ujawnieniem choroby. Ten sposób spostrzegania świata skutkuje obniżoną samooceną, widzeniem wydarzeń w „czarnych barwach” czy problemami z interpretacją kontaktów międzyludzkich. Składowa behawioralna dodatkowo tłumaczy podłoże depresji jako konsekwencję nadmiernego „karania się”, stałego niezadowolenia ze swoich dokonań i braku radości z własnych osiągnięć. Ponadto istnieje jeszcze wiele innych metod i technik używanych przez psychoterapeutów (np. terapia gestalt czy inne techniki humanistyczne), które bywają użyteczne w terapii zespołów depresyjnych. Wybór rodzaju psychoterapii powinien być ściśle dobrany do indywidualnych potrzeb i problemów każdego chorego.

     

    Leczenie farmakologiczne depresji

     

    Najistotniejszym zadaniem w farmakoterapii zaburzeń depresyjnych jest dobranie odpowiedniego leku dla konkretnej osoby chorej. Przy wyborze środka przeciwdepresyjnego, należy uwzględnić wiele okoliczności, które mają znaczenie dla efektu terapeutycznego oraz bezpieczeństwa leczenia. Nadrzędne znaczenie ma obraz kliniczny depresji i stopień jej nasilenia (np. występowanie zahamowania lub pobudzenia psychoruchowego, obecność lęku, natręctw, braku łaknienia, bezsenności), a dodatkowymi aspektami, mającymi wpływ na decyzję o leczeniu są: wiek chorego, współistniejące choroby somatyczne, czynniki ryzyka interakcji lekowych, wygoda dawkowania, koszt terapii.

    W leczeniu depresji stosuje się wiele grup antydepresantów o różnych mechanizmach działania, można jednak wyodrębnić ogóle cechy charakteryzujące leki przeciwdepresyjne:

    • efekt działania widoczny po 2 – 4 tygodniach stosowania pełnej dawki leku,
    • długotrwała farmakoterapia podtrzymująca (ok. 3 – 6 miesięcy) dodatkowo po uzyskaniu poprawy (dłuższa terapia, gdy występują nawroty choroby),
    • brak regularności przyjmowania preparatów leczniczych, obniżanie dawek przez samego pacjenta niweczy sukces terapeutyczny,
    • stosowanie zbyt dużych dawek leków może skutkować występowaniem szkodliwych implikacji,
    • leki przeciwdepresyjne nie powodują uzależnienia,
    • podczas stosowania leków może wystąpić obniżenie szybkości reagowania, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas prowadzenia pojazdów, obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu.

    Obecnie stosowanymi grupami preparatów przeciwdepresyjnych są: 

    • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe antydepresantynp. amitryptylina) – są lekami starszej generacji stosowanymi w depresji, obecnie nie są preferowane w I rzucie choroby o nasileniu lekkim i umiarkowanym (z uwagi na swoje działania niepożądane). Stosuje się je głównie w ciężkich depresjach z dużym lękiem i bezsennością. Działania uboczne: w pierwszych dniach leczenia występuje nadmierna senność, zaburzenia koncentracji, suchość w ustach, upośledzenia akomodacji, hipotonia, zaburzenia w oddawaniu moczu (objawy te ustępują w ciągu pierwszych tygodni). Do groźniejszych powikłań można zaliczyć np. ośrodkowy zespół cholinergiczny, objawy psychotyczne i manii, drgawki, podwyższenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia przewodnictwa mięśnia sercowego;
    • selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI np. fluoksetyna, sertralina, paroksetyna, citalopram) – są obecnie najczęściej stosowanymi lekami w zaburzeniach depresyjnych. Stosuje się je w monoterapii w leczeniu depresji o łagodnym i umiarkowanym nasileniu o różnej etiologii, zaburzeniach lękowych, zespołach natręctw, a także w bulimii. SSRI należą do leków o bezpiecznym profilu działania, mogą powodować objawy niepożądane z przewodu pokarmowego tj. nudność, brak łaknienia, bóle brzucha. Do innych działań niepożądanych zalicza się bezsenność, zaburzenia seksualne (np. spadek libido, zaburzenia ejakulacji), zespół serotoninowy;
    • inhibitory monoaminooksydazy typu A (iMAO A) – są to najstarsze leki przeciwdepresyjne. W Polsce zarejestrowany jest tylko jeden preparat – moklobemid. Korzystny efekt wywiera on głównie u pacjentów z depresją umiarkowaną z zahamowaniem psychoruchowym, poudarową czy związana z chorobą Parkinsona. Do działań ubocznych iMAO zalicza się: bóle i zawroty głowy, bezsenność, zmiany ciśnienia krwi i zaburzenia rytmu serca. Nie zaleca się łączenia moklobemidu m.in. z SSRI, trójpierścieniowymi antydepresantami czy lekami przeciwmigrenowymi;
    • leki działające na przekaźnictwo noradrenergiczne – zaliczają się tutaj takie leki jak mianseryna i reboksetyna. Mianseryna preferowana jest w zaburzeniach depresyjnych o różnym stopniu nasilenia (nawet znacznym) z towarzyszącymi zaburzeniami snu. Natomiast reboksetyna wykorzystywana jest w leczeniu depresji, przebiegającej z zahamowaniem psychoruchowym;
    • leki o podwójnym mechanizmie działania tzw. inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny (SNRI) – należą do nich np. duloksetyna, wenlafaksyna, mirtazapina. Każdy z tych leków wykazuje specyficzne działanie i znajduje zastosowanie w różnych typach depresji;
    • Inne stosowane leki o odmiennych mechanizmach działania – tianeptyna, bupropion, agomelatyna.

    Oprócz leków przeciwdepresyjnych w terapii zaburzeń depresyjnych stosuje się również tzw. leki wspomagające, takie jak – neuroleptyki (w depresjach psychotycznych, z silnym lękiem, urojeniami), pochodne benzodiazepiny (łagodzenie lęku, niepokoju, zaburzeń snu), leki normotymiczne (w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, szczególnie w zapobieganiu nawrotom).

     

    Pojęcie depresji lekoopornej

     

    Depresją lekooporną możemy nazwać stan, kiedy w wyniku przeprowadzonych prawidłowo co najmniej dwóch kuracji nie uzyskuje się zadowalającego efektu leczenia. Ten typ zaburzeń wymaga specjalnego leczenia, najczęściej skojarzenia dwóch grup antydepresantów o odmiennym mechanizmie działania np. SSRI i lek o działaniu na przekaźnictwo noradrenergiczne. Postacie, które są oporna nawet na zintensyfikowane leczenie farmakologiczne mogą wymagać terapii elektrowstrząsami (wykorzystywanej też w ciężkich depresjach psychotycznych). Ponadto istnieje możliwość zastosowania metod eksperymentalnych np. głęboka stymulacja mózgu, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna lub stymulacja nerwu błędnego.

    Tagi: depresja
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.