zarejestruj się zaloguj się

Depresja

Tekst: lek. Kamil Sarnecki
Depresja
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 22. października, 2014

Depresja stanowi w znacznym uproszczeniu zespół objawów, które są reakcją organizmu na czynniki stresowe. Duży udział w jej rozwoju odgrywają predyspozycje genetyczne oraz stan somatyczny człowieka. Do objawów depresji zalicza się obniżenie nastroju, zaburzenia lękowe, niemożność cieszenia się życiem i rzeczami, które niegdyś sprawiały przyjemność, poczucie utraty energii i wyczerpania.

lek. Kamil Sarnecki
AUTOR
lek. Kamil Sarnecki neurologia
SPIS TREŚCI:

    Depresja – przyczyny

     

    W depresji dochodzi do zaburzeń w neuroprzekaźnictwie pod postacią obniżonego stężenia w ośrodkowym układzie nerwowym:

    • serotoniny,
    • noradrenaliny,
    • dopaminy.

    Oprócz nieprawidłowego stężenia wyżej wymienionych związków dochodzi również do dysregulacji hormonalnej w osiach:

    • układ limbiczny – podwzgórze – przysadka – nadnercza, które objawia się nadmierną aktywacją i w efekcie podwyższonym poziomem kortyzolu w surowicy, czyli tzw. „hormonu stresu”;
    • podwzgórze – przysadka – tarczyca, które może wyrażać się niskim poziomem hormonów tarczycowych we krwi i zaburzeniami cyklu miesięcznego u kobiet.

    Predyspozycje do pojawienia się depresji mają często związek ze zdarzeniami stresowymi, mającymi miejsce już na wczesnym etapie rozwoju człowieka. Przykładem takich wydarzeń wpływających na losy stanu psychicznego osoby dorosłej jest utrata rodzica/-ów lub zaburzone relacje między członkami rodziny.

    Podobnie kształtuje się kontakt młodego człowieka z przemocą fizyczną lub seksualną w domu, która mocno zaburza odporność psychiczną na czynniki stresowe w przyszłości.
    Stresowe wydarzenia życiowe u dorosłych wyprzedzają bardzo często pierwszy epizod depresji, niekiedy nawet na kilka miesięcy. Przykładem takich zdarzeń może być:

    • śmierć bliskiej osoby,
    • kryzys w związku partnerskim,
    • problemy w pracy,
    • zmiana miejsca zamieszkania/pracy.

     

    Depresja – objawy

     

    Samo rozpoznanie depresji powinno opierać się o kryteria zawarte w ICD-10 (Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych). Podstawowymi jej objawami jest:

    • obniżenie nastroju, niekiedy mogą towarzyszyć także zaburzenia lękowe;
    • niemożność cieszenia się życiem i rzeczami, które niegdyś sprawiały przyjemność;
    • poczucie utraty energii i wyczerpania.

    Przyjmuje się, że obecność jednego z tych kryteriów jest warunkiem koniecznym do rozpoznania depresji. Oprócz wyżej wymienionych mogą wystąpić także dodatkowe objawy w postaci:

    • zaburzeń toku myślenia – głównie jego spowolnienia, doprowadzając do zaburzeń koncentracji i uwagi;
    • zaburzeń treści myślenia – pod postacią ciągłej wizji bezsensownego otaczającego świata, własnej osoby oraz przyszłości; niekiedy przybierają rangę urojeń depresyjnych;
    • tendencji samobójczych – głównie myśli samobójcze, które wynikają z braku poczucia własnej wartości i wyżej wymienionych zaburzeń treści myślenia; niekiedy doprowadzają w konsekwencji do prób samobójczych;
    • zaburzeń snu – często w postaci płytkiego, nieefektywnego snu, licznych przebudzeń, z wczesnym budzeniem się i nadmierną sennością w ciągu dnia;
    • zaburzeń aktywności ruchowej – głównie w postaci osłabienia czynności ruchowych, zmęczenia, gorszego samopoczucia zaraz po przebudzeniu;
    • zaburzeń łaknienia i masy ciała – z reguły najczęściej zmniejszenie apetytu i utraty masy ciała.

    Ostatecznym warunkiem przy stawianiu rozpoznania jest czas utrzymywania się objawów, który powinien wynosić minimum 14 dni.

     

    Odmiany depresji

     

    Oprócz wyżej wymienionych typowych objawów depresji istnieje kilka wyodrębnionych podtypów zespołów depresyjnych, takich jak:

    • depresja atypowa – polega na odwróceniu „typowych” oznak klasycznej depresji i składa się nią: gorsze samopoczucie w godzinach wieczornych, zwiększone łaknienie, często połączone ze wzrostem masy ciała oraz nadmierną sennością;
    • depresja sezonowa – pojawia się w okresie jesienno-zimowym i ma w związek z niedoborem światła słonecznego o tej porze;
    • depresja maskowana – inaczej nazywana somatyczną. Z reguły chorzy z tym typem depresji zgłaszają liczne dolegliwości ze strony układu krążenia (tj. napadowe kłujące bóle w klatce piersiowej w okolicy przedsercowej), nerwowego (np. napadowe mrowienia rąk i ust), pokarmowego (np. bóle w nadbrzuszu, zaburzenia rytmu wypróżnień) lub pod postacią zaburzeń snu (np. bezsenność);
    • depresja psychotyczna – to postać depresji, w której na pierwszy plan wysuwają się objawy psychotyczne w formie urojeń depresyjnych;
    • depresja towarzysząca chorobom somatycznym – która jest bardzo częstym podtypem depresji i występuje w przebiegu wielu chorób neurologicznych (np. w stanach po udarze mózgu, w przewlekłych zespołach bólowych kręgosłupa), endokrynologicznych (np. niedoczynność tarczycy), nowotworowych, będąca często konsekwencją braku zadowalającego efektu w leczeniu choroby podstawowej.

    Często zaburzenia nastroju o typie depresyjnym mają związek ze starzeniem się człowieka, przyjmując formę tzw. „pseudootępienia” lub żałobą po śmierci bliskiej osoby. Każda z tych odmian depresji wymaga innego podejścia terapeutycznego, dlatego tak ważny jest dokładny wywiad z chorym, który pomaga często lekarzowi zaplanować odpowiednią strategię postępowania i leczenia.

     

    Depresja – leczenie

     

    Ze względu na szereg skutecznych metod, głównie farmakologicznych, większość chorych z depresją może być leczona ambulatoryjnie, niekiedy także przez lekarza pierwszego kontaktu. Z reguły przypadki ciężkich depresji, słabo reagujących na dotychczasowe terapie, powinny zostać objęte specjalistyczną opieką psychiatryczną, a w sytuacjach zagrażających zdrowiu lub życiu chorego (m.in. próby samobójcze) skierowane do leczenia szpitalnego.
    Istnieje kilka sposobów walki z depresją:

    1. Farmakoterapia – którą dobiera się indywidualnie do chorego, w zależności od nasilenia jego objawów, dotychczasowej reakcji na lek, czy też stan somatyczny. Leczenie składa się z opanowania ostrego epizodu depresji, podtrzymania remisji oraz niekiedy długoterminowej prewencji nawrotów. Z reguły najczęściej stosowanymi lekami są SSRI (inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny), SNRI (selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny), a także niekiedy TLPD (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). W niektórych odmianach depresji, takich jak depresja psychotyczna, do schematu leczenia dołącza się również leki przeciwpsychotyczne;
    2. Psychoterapia – która powinna być prowadzona u wszystkich pacjentów z depresją w celu podtrzymania remisji i zapobiegania kolejnym nawrotom. Polega ona na stałej współpracy psychoterapeuty z chorym i jego rodziną oraz nauce radzenia sobie ze stresującymi wydarzeniami. Istnieją różne odmiany terapii, np. poznawcza, która przynosi bardzo dobre wyniki w leczeniu łagodnych form depresji wraz z farmakoterapią;
    3. Fototerapia – którą oferuje się chorym na depresję sezonową. Polega na regularnych sesjach przy zastosowaniu odpowiedniego światła o dużej jasności, która ma celu wyrównać deficyty światła słonecznego w porze jesienno-zimowej odpowiadającego za ten rodzaj depresji;
    4. Terapia elektrowstrząsami – która mimo wielu kontrowersji, stanowi bardzo skuteczną oręż w walce z ciężkimi depresjami, także lekoopornymi oraz psychotycznymi. W obecnych warunkach wykonuje się ją w znieczuleniu ogólnym i po zwiotczeniu mięśni, przez co ograniczono traumatyzację tego zabiegu do minimum.
    5. Innymi przykładami na walkę z depresją jest: deprywacja snu, regularna aktywność fizyczna oraz nowoczesne metody, będące jeszcze w trakcie badań klinicznych, np. przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, stymulacja nerwu błędnego oraz głęboka stymulacja mózgu.

     

    Depresja – rokowanie

     

    Depresja stanowi częstą dolegliwość, niekiedy nierozpoznawaną przez lekarzy pierwszego kontaktu, ze względu na możliwe jej nietypowe objawy. Sam chory nie potrafi także przyznać się do stresujących wydarzeń życiowych, które doprowadzają z czasem do stopniowego załamywania się jego stanu psychicznego i w konsekwencji w najgorszym przypadku do podjęcia próby samobójczej. Tacy chorzy powinni bezwzględnie pozostawać pod stałą opieką specjalisty psychiatry.
    Epizod depresji trwa z reguły około 6 miesięcy, ale ramy czasowe są bardzo szerokie. Niekiedy obniżony nastrój może utrzymywać się ponad 2 lata i mówimy wtedy o przewlekłym charakterze choroby.
    Na dobre rokowanie depresji składa się wiele czynników, takich jak:

    • częstotliwość epizodów depresji (im ich więcej, tym większe prawdopodobieństwo szybkiego nawrotu objawów);
    • ciężkość nasilenia objawów (myśli samobójcze świadczą o ciężkim epizodzie depresji i stanowią zły czynnik prognostyczny);
    • czas trwania (im krótszy epizod, tym rokowanie długoterminowe lepsze);
    • zadowalająca reakcja na dotychczasowe leczenie;
    • długie remisje, czyli czas bez objawów.

     

    Depresja – zapobieganie nawrotom

     

    Chcąc zapobiegać kolejnym epizodom depresji, konieczne jest przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych przez długi okres czasu od zakończenia rzutu choroby. Postępowanie prewencyjne obejmuje także redukcję czynników stresowych, regularną aktywność fizyczną, poświecenie w ciągu dnia kilku minut na swoje pasje lub przyjemności oraz rezygnacja z używek (alkohol, papierosy, kawa). Istotnym elementem w zapobieganiu kolejnym epizodom depresji u chorego jest stała, wzajemna współpraca z psychiatrą i/lub psychoterapeutą, która ma celu utrzymać efekt farmakoterapii i remisję objawów.

    Autor: lek. Kamil Sarnecki
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.