zarejestruj się zaloguj się

Czym jest stalking?

Tekst: mgr Martyna Miziniak-Kużaj
Dodane: 16. lipca, 2015

Stalking to z języka angielskiego termin oznaczający „skradanie się”. Od ponad 30 lat znaczenie tego słowa nabrało jednak innego, negatywnego wymiaru. Mówiąc o stalkingu mamy na myśli takie zachowania jednej osoby wobec drugiej, które mają charakter nękania.

mgr Martyna Miziniak-Kużaj
AUTOR
mgr Martyna Miziniak-Kużaj psycholog, seksuolog
SPIS TREŚCI:

    Stalking – uporczywe nękanie

     

    Pierwsze zachowania problematyczne o charakterze nękania czy naprzykrzania się zaobserwowano w latach 80tych ubiegłego stulecia w USA, gdy ofiarami skaltingu stawali się hoolywoodzcy celybryci, a ich oprawcami okazywali się ich fani. W wielu przypadkach działania stalkingowe okazywały się zagrażające dla bezpieczeństwa, zdrowia psychicznego i fizycznego, a nawet dla życia ofiar.Zachowania tego typuzostały określone jako karalne przestępstwo przeciwko osobie zarówno w USA jak i w innych krajach, gdzie pojawiały się ono w kolejnych latach (również w Polsce).

    Do zachowań uznanych za stalking możemy zaliczyć:

    • prześladowanie,
    • złośliwe dokuczanie innej osobie,
    • głuche lub obraźliwe telefony,
    • niechciane wiadomości (SMS-y, maile, listy wysyłane drogą tradycyjną),
    • publiczne szkalowanie lub oszczerstwa wypowiadane na temat danej osoby,
    • śledzenie,
    • nachodzenie (osaczanie przez częste, niechciane wizyty),
    • obdarowywanie niechcianymi podarunkami,
    • ciągłe i powtarzające się nagabywanie (np. na działania seksualne).

    Niektóre z tych zachowań społecznie może mieć oddźwięk pozytywny lub emocjonalnie obojętny dla osób postronnych. Należy jednak pamiętać, że ocena uciążliwości, poczucie zagrożenia czy istotność naruszenie prywatności należy do subiektywnych odczuć ofiary. Do niej wiec w głównej mierze należy rozpoznanie działań niechcianych ze strony drugiej osoby jako skaltingu.

     

    Stalking – kim jest ofiara?

     

    Ofiarami działań niechcianych stają się z jednej strony osoby publiczne, ogólnie lubiane, takie którym się wiedzie w życiu. Takie osoby częściej i szybciej reagują na zachowanie, które nie są dla nich komfortowe. Często nagłaśniają sprawę, informują o niej wielu ludzi, różne instytucje i w ten sposób bronią się przed stalkerem.

    Z drugiej strony osoby spotykamy się również ze stalkingiem osób niewyróżniające się z przestrzeni w której żyją. Często osoby te są mało pewne siebie, ciche, mające wiele problemów wewnętrznych. W takich wypadkach publiczne ujawnienie stalkingu jest dużo rzadsze, jeżeli do niego dochodzi to ofiara jest już w skrajnym wyczerpaniu emocjonalnym co alarmuje jej otoczenie.

    Bywa, że to dopiero inni nazywają wagę doznanych przez ofiarę krzywd i pomagają w ocenie charakteru przemocy oraz organizują wsparcie np. prawne czy psychologiczne. Sprawa inaczej wygląda, gdy wokół ofiary nie ma osób, które mogłyby zaobserwować stres, w który wywołują u nie działania stalkera. W takich sytuacjach może dojść do przekroczenia barier fizycznych przez oprawcę (gwałt, zabójstwo) z jednej strony, a z drugiej do ostatecznej próby rozwiązania problemu przez ofiarę poprzez samobójstwo.

     

    Kim jest stalker i jak działa?

     

    Stalkerem zostać może osoba podobna, w zarysie psychologicznym i społecznym, do ofiary. Nękanie ma wzbudzić strach u ofiary i świadomość wywołania u drugiej osoby takiego właśnie uczucia napełnia agresora poczuciem mocy sprawczej. Stalker czuje, że może zapanować nad ofiarą i sam może odpowiednimi działaniami zaprogramować jej odczucia czy emocje. Sprawia mu to dużą przyjemność i w wielu przypadkach jest wynagrodzeniem na niemoc sprawczą w dziecięcych latach życia lub niemoc w innych dziedzinach życia (np. słabo opłacalna posada).

    Osobie, która przejawia zachowania o charakterze prześladowczym często towarzyszy uczucie zazdrości względem upatrzonej ofiary oraz bardzo wysoka frustracja dotycząca oceny poziomu własnego życia (pracy, rodziny, majątku itp). Zdarzają się również sytuacje, gdzie oprawcą zostaje ktoś kto sam doznał w dzieciństwie agresji i jego zachowanie w dorosłym życiu wynika z poznanego wcześniejszego wzorca zachowań.

    Można więc przyjąć, że stalkerami zostają osoby z problemami emocjonalnymi. Po analizie przebiegu spraw sądowych możemy również wyciągnąć wniosek, że wielu oskarżonych o skalting osób ma diagnozowaną chorobę psychiczną np. schizofrenię albo inne zaburzenie osobowości. Znane są jednak również przypadki, gdy sam sprawca nie widział, że jego czyny mają negatywny charakter dla drugiej osoby.

    Badania mówią, że stalkerami są zazwyczaj mężczyźni, którzy nie ukończyli jeszcze 40stego roku życia. Rozwój portali społecznościowych daje jednak duże możliwości w tym zakresie również młodzieży. Coraz częściej spotykamy się ze stalkingiem również w szkołach.

     

    Stalking – co robić?

     

    W sytuacji wystąpienia stalkingu pomocy psychologicznej potrzebuje zarówno ofiara jak i sprawca. Zadaniem terapii prowadzonej z prześladowanym będzie praca nad przywróceniem jej poczucia bezpieczeństwa oraz szukanie zasobów własnych, które pozwoliłyby tej osobie w przyszłości efektywnie bronić się przed innymi, którzy chcieliby naruszyć granice jej prywatności.

    Pomoc stalkerowi polegać powinna na uświadomieniu problemu, odnalezieniu jego korzeni oraz pracy bieżącej nad relacjami z innymi oraz sytuacjami społecznymi, aby nie pojawiły się w nich zachowania zaburzone.

    Autor: mgr Martyna Miziniak-Kużaj

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.