zarejestruj się zaloguj się

Choroba afektywna dwubiegunowa

Tekst: lek. Rafał Drobot
Choroba afektywna dwubiegunowa
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 25. listopada, 2014

Choroba afektywna dwubiegunowa (nazywana również zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym) jest schorzeniem charakteryzującym się nieprzewidywalnymi wahaniami „nastroju”, przechodzącymi na przemian od manii lub hipomanii do depresji. Choroba jest stosunkowo częsta – cierpi na nią 1,5 % populacji, a jej początek przypada typowo między 20 a 30 rokiem życia.

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Choroba afektywna dwubiegunowa – klasyfikacja

     

    Ze względu na przebieg kliniczny chorobę afektywną dwubiegunową możemy w uproszczeniu podzielić na:

    • chorobę afektywną dwubiegunową typu I – w tej odmianie choroby występuje przynajmniej jeden epizod maniakalny, jak również minimum jeden epizod depresji; epizody depresyjne występują średnio cztery razy częściej niż epizody maniakalne;
    • chorobę afektywną dwubiegunową typu II – zamiast epizodów maniakalnych obserwuje się epizody hipomanii (co najmniej jeden) na przemian z epizodami depresji; okresy depresji trwają w tym typie choroby kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt razy dłużej niż okresy hipomanii;
    • zaburzenie typu „spektrum dwubiegunowego” – zaburzenia psychiczne o pewnych cechach dwubiegunowości, które nie spełniają jednak powyższych kryteriów;
    • cyklotymię – zaburzenie o przewlekłym przebiegu i subklinicznym nasileniu, które nie kwalifikuje się do żadnego z pozostałych rodzajów choroby afektywnej dwubiegunowej;
    • chorobę z częstą zmianą faz – częstszą u kobiet, z występowaniem co najmniej 4 epizodów hipomaniakalnych, maniakalnych i depresyjnych w okresie 12 miesięcy; ten typ choroby dotyczy nawet kilkunastu procent wszystkich pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową.

     

    Choroba afektywna dwubiegunowa – przyczyny

     

    Badania rodzin osób cierpiących na chorobę afektywną dwubiegunową wykazały istnienie pewnej genetycznej predyspozycji do rozwoju tego schorzenia. Choroba występuje jednocześnie w niemal 80 % przypadków bliźniąt jednojajowych (monozygotycznych). Prawdopodobnie dziedziczenie ma charakter wielogenowy.

    Mechanizmy leżące u podstaw „wahań nastroju”, obecnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej, nie zostały do tej pory poznane. Przeprowadzone dotychczas badania wykazały:

    • zmiany anatomiczne – dotyczące objętości jądra migdałowatego, budowy istoty białej,
    • zmiany molekularne – dotyczące błonowej pompy sodowo-potasowej, przekaźnictwa sygnału wewnątrzkomórkowego związanego z metabolizmem fofoinozytolu i układem białek G.

    Pacjenci cierpiący na zaburzenie afektywne dwubiegunowe wydają się mieć również zmienione rytmy dobowe.

     

    Choroba afektywna dwubiegunowa – objawy

     

    Mania

     

    Część pacjentów cierpiących na chorobę afektywną dwubiegunową prezentuje wyłącznie powtarzające się epizody manii, która w swojej czystej postaci charakteryzuje się:

    • wzmożoną aktywnością psychomotoryczną,
    • zmniejszoną potrzebą snu i odpoczynku,
    • impulsywnością,
    • osłabieniem zdolności do prawidłowego osądu,
    • ekstrawertyzmem społecznym,
    • podwyższonym, a czasem drażliwym nastrojem,
    • ideami wielkościowymi.

     

    Hipomania

     

    U niektórych pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową kryteria manii nie są całkowicie spełnione lub ich nasilenie jest znacznie mniejsze – takie okresy umiarkowanego pobudzenia i podwyższonej energii nazywamy hipomanią.

     

    Depresja

     

    Epizod depresji charakteryzuje się, z kolei, ogólnym obniżeniem nastroju i osłabieniem przeżywania emocji. Pacjenci odczuwają znacznego stopnia przygnębienie, smutek oraz występuje u nich anhedonia, czyli brak zdolności do cieszenia się życiem i doczesnymi przyjemnościami. Chorzy nierzadko są zobojętnieli emocjonalnie oraz mają poczucie utraty sił i energii, czy wyczerpania.

     

    Choroba afektywna dwubiegunowa – rozpoznanie

     

    Kryterium czasowe

     

    W celu rozpoznania epizodu depresyjnego pacjent musi spełniać kryteria jej rozpoznania przez okres co najmniej 2 tygodni. Natomiast aby rozpoznać manię lub hipomanię, wystarczy aby chory spełniał kryteria ich rozpoznania odpowiednio przez okres siedmiu i czterech dni.

     

    Kryteria szczegółowe

     

    Zgodnie z obowiązującymi na dzień dzisiejszy w Europie (2014 rok) kryteriami ICD-10 (Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych – rewizja dziesiąta), aby rozpoznać chorobę afektywną dwubiegunową, wystarczy u pacjenta stwierdzić objawy hipomanii lub manii. Szczegółowe (ogólnodostępne) kryteria rozpoznania epizodu maniakalnego, ze względu na zbyt dużą szczegółowość zagadnienia nie zostaną tutaj przedstawione.

     

    Choroba afektywna dwubiegunowa – różnicowanie z innymi chorobami

     

    W diagnostyce różnicowej manii należy wziąć pod uwagę:

     

    Choroba afektywna dwubiegunowa – leczenie

     

    Lit (węglan litu) pozostaje podstawą leczenia choroby afektywnej dwubiegunowej – jest on lekiem pierwszego wyboru zarówno w typie I, jak i w typie II choroby. Kwas walproinowy (walproinian sodu) oraz olanzapina są, równie jak lit, skuteczne w leczeniu ostrego epizodu maniakalnego, podobnie jak lamotrygina w fazie depresyjnej.

    Wszystkie wymienione leki należą do grupy tzw. leków normotymicznych, czyli stabilizujących nastrój.

    Postępowanie psychoterapeutyczne jest niezwykle istotne i może w znaczący sposób spotęgować efekty leczenia farmakologicznego. Szczególną rolę odgrywa psychoedukacja oraz terapia rytmów społecznych.

    Autor: lek. Rafał Drobot
    Znaleziono: 4 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.