zarejestruj się zaloguj się

Borderline (osobowość borderline) – rozpoznanie i psychoterapia

Tekst: Anna Podlasek
Dodane: 08. lutego, 2017

Borderline (osobowość chwiejna emocjonalnie, osobowość borderline, zaburzenie borderline) to typ osobowości, który został opisany już pod koniec XIX wieku. Test na zaburzenie borderline stworzony przez Gundersona to obecnie najlepiej wystandaryzowane badanie na Borderline. Objawy Borderline to m.in. wahania nastroju, wybuchy gniewu, konfliktowość. W przypadku osobowości Borderline wykorzystuje się leki przeciwdepresyjne, jak i psychoterapię. 

SPIS TREŚCI:

    Borderline – jakie testy na osobowość można wykonać?

     

    Niemalże każdy test diagnostyczny mający na celu określenie typu osobowości budzi kontrowersje, brakuje cały czas idealnego modelu i klasyfikacji. Do najlepiej wystandaryzowanych testów ukierunkowanych na rozpoznanie osobowości typu borderline należy ten stworzony przez Gundersona (Wywiad Diagnostyczny dla Pacjentów Pogranicznych) oraz Skala Osobowości Pogranicznej Perry’ego.

    W ocenie nasilenia zaburzeń można posłużyć się także innymi narzędziami, takimi jak: Skala Samoopisu Relacji z Obiektem, Kwestionariusz Zespołu Pogranicznego oraz Skalowany Wywiad dla Osób z Pogranicza.

     

    Osobowość borderline – jak rozpoznać?

     

    Pierwsze opisy osobowości typu borderline pojawiły się pod koniec XIX wieku. Pojęcie do psychopatologii wprowadził Stern, który spotykał w swojej praktyce pacjentów z objawami psychozy lub nerwicy, lecz obrazem niepełnym dla postawienia definitywnego rozpoznania.

    Chwiejność emocjonalna, niezdolność do kontroli własnych zachowań (zwłaszcza w stanie silnych emocji), patologiczny obraz własnej osoby, a w konsekwencji zaburzone relacje międzyludzkie są cechami wyróżniającymi osoby z osobowością borderline. Zazwyczaj po pomoc zgłaszają się po akcie autoagresji.

     

    Borderline – objawy

     

    ICD 10 (Międzynarodowa klasyfikacja chorób) definiuje kryteria diagnostyczne zaburzenia osobowości borderline jako współistnienie co najmniej trzech objawów obecnych u osób o typie impulsywnym.

    Wśród objawów Borderline należy wymienić:

    • zauważalną tendencję do nieoczekiwanego działania bez rozważania jego konsekwencji oraz kłótliwego zachowania i konfliktów z innymi, szczególnie gdy impulsywne zachowania są udaremniane lub krytykowane;
    • trudności w utrzymywaniu jakiegokolwiek kierunku działań, który nie przynosi natychmiastowej nagrody;
    • skłonność do wybuchów gniewu i przemocy z niezdolnością kontroli wybuchowych reakcji;

    Aby rozpoznać osobowość Borderline, u pacjenta muszą występować także co najmniej dwie charakterystyczne cechy osobowości podtypu borderline, tj.:

    • zaburzony i niepewny obraz własnego „ja”, celów i wewnętrznych preferencji (włączając seksualne);
    • skłonność do angażowania się w intensywne i niestabilne relacje, często prowadzące do emocjonalnego kryzysu;
    • nadmierne wysiłki uniknięcia porzucenia;
    • powtarzające się groźby lub akty samouszkadzające;

    Wśród cech typowych dla Borderline wymienia się także chroniczne uczucie pustki.

     

    Osobowość chwiejna emocjonalnie – Borderline – leczenie

     

    U osób z osobowością borderline zaburzeniu ulegają głównie szlaki przewodnictwa serotoninoergicznego, noradrenergicznego oraz dopaminoergicznego, które objawiają się szerokim spektrum zaburzeń afektywnych, psychotycznych, odżywiania oraz tendencjami do zażywania substancji psychoaktywnych.

    W badaniach farmakologicznych oceniano skuteczność terapii, w której stosowano leki przeciwpsychoteczne, stabilizatory nastroju, anksjolityki, leki przeciwdepresyjne (głównie z grupy SSRI), benzodiazepiny, metylfenidat oraz kwasy omega-3. Wszystkie wyniki okazały się jednak wątpliwe.

     

    Zaburzenie borderline a psychoterapia

     

    Dialektyczna Terapia Behawioralna (DBT) została stworzona przez Marshę Linehan i reprezentuje tak zwaną trzecią falę w psychoterapii poznawczo-behawioralnej. Cechuje się najwyższą skutecznością w terapii osób z osobowością typu borderline, znajduje także zastosowanie u osób z depresją i tendencjami samobójczymi, zaburzeniami odżywiania oraz uzależnionych od substancji psychoaktywnych.

    DBT składa się z szeregu godzinnych spotkań indywidualnych, w czasie których omawiane są zachowania autoagresywne, a także zdarzenia kolidujące z terapią oraz jakością życia. Uzupełniane są indywidualnymi lub grupowymi treningami umiejętności, gdzie analizuje się zadania domowe i pracuje nad nowymi, zdrowszymi zachowaniami. W chwilach kryzysu pacjent jest zachęcany do kontaktu telefonicznego, by uniknąć popełnienia błędu i otrzymać wsparcie w terapii na bieżąco.

     

    Terapia Borderline – jak wygląda? 

     

    Istnieją trzy zasady dialektyki, na której oparta jest DBT: zasada wzajemnego powiązania i całości: rzeczywistość jest systemem, nawet tożsamość jest zależna od relacji z innymi; zasada biegunowości: jak w fizyce, każda akcja ma reakcję, tak każda teza ma antytezę, wszędzie są skrajności; zasada ciągłej zmiany.

    Umiejętności, które są poddawane treningowi, to regulacja emocji, efektywność kontaktów interpersonalnych, odporność na stres oraz skupienie. Ta ostatnia szlifuje zarówno umiejętności “co” – obserwacja, opis, uczestnictwo, a także “jak” – nieosądzanie, skupienie, skuteczność.

    W trakcie terapii terapeuta powinien stworzyć przyjacielską relację, ma bezwarunkowo akceptować pacjenta oraz szukać logiki i sensu w jego zachowaniu. Owa forma leczenia stanowi dla prowadzącego duże wyzwanie – może obawiać się nieobliczalnego zachowania u pacjenta z osobowością z pogranicza, dlatego zobowiązany jest do uczestniczenia w konsultacjach dla terapeutów. Kluczowym elementem jest współpraca podopiecznego, jego chęć do zmiany wynikająca z niezadowolenia ze stanu obecnego, a także poczucie odpowiedzialności za rozwiązanie problemów.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.