zarejestruj się zaloguj się

Agorafobia i klaustrofobia

Tekst: lek. Rafał Pniewski
Agorafobia i klaustrofobia
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 23. września, 2013

Agorafobia i klaustrofobia są zaburzeniami nerwicowymi, czyli takimi, których podstawowym objawem jest lęk, a przyczyna jest najprawdopodobniej psychologiczna, to znaczy związana z historią życia, osobowością i aktualną sytuacją osoby cierpiącej na to schorzenie.

lek. Rafał Pniewski
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Objawy agorafobii i klaustrofobii

     

    Podobnie jak w innych fobiach lęk dotyczy określonych sytuacji. W agorafobii jest to lęk związany z przebywaniem w otwartej przestrzeni, w oddaleniu od miejsca uważanego za bezpieczne (zwykle tym, często jedynym, bezpiecznym miejscem jest własne mieszkanie). Dla klaustrofobii typowy jest lęk przed utknięciem w ciasnym pomieszczeniu bez możliwości natychmiastowego wyjścia. To oczywiście uproszczenie. Każda z osób cierpiących na któreś z tych zaburzeń odczuwa swoje objawy w indywidualny sposób. Lęk, w zależności od sytuacji i osoby, może mieć różne nasilenie, od lekkiego niepokoju do stanu przerażenia, może być odczuwany po prostu jako lęk, uczucie strachu, albo może wyrażać się głównie objawami somatycznymi – kołataniem serca, uczuciem duszenia się, drętwieniem kończyn, zawrotami głowy. Objawy te są bardzo nieprzyjemne i ponieważ pojawiają się w określonych sytuacjach powodują, że sytuacje te zaczynają być przez osobę chorującą na agorafobię (albo klaustrofobię) unikane. Objawami agorafobii są:

    • lęk przed wychodzeniem z domu, szczególnie jeżeli miałoby to być wyjście samodzielne, bez towarzyszącej osoby, która dla osoby cierpiącej z powodu agorafobii jest „gwarantem” bezpieczeństwa;
    • lęk przed przebywaniem w miejscach publicznych;
    • lęk przed podróżowaniem, zarówno komunikacją miejską jak i przed dalszymi podróżami;
    • lęk przed przebywaniem na otwartej przestrzeni.

    Lęk w klaustrofobii z kolei towarzyszy sytuacjom, które są odbierane jako przebywanie w zbyt małym, zamkniętym pomieszczeniu. Najczęściej objawami klaustrofobii są:

    • lęk przed wejściem do windy;
    • lęk przed przebywaniem w małych pomieszczeniach, szczególnie jeżeli są zamykane od zewnątrz (przykładem może być pokład samolotu albo sala kinowa);
    • lęk przed znalezieniem się w ciasnym przejściu albo tunelu.

    Czasami zdarzają się inne okoliczności wywołujące charakterystyczny dla agorafobii albo klaustrofobii lęk. W przypadku agorafobii może to być na przykład lęk przed przechodzeniem przez most albo przed podróżowaniem autostradą. W przypadku klaustrofobii nawet zbyt ciasne (albo uważane za zbyt ciasne) ubranie może wyzwolić objawy lęku.

     

    Przyczyny agorafobii i klaustrofobii

     

    Lęk jest naturalną reakcją na zagrożenie. Jednak w przypadku nerwic, agorafobii i klaustrofobii, staje się objawem - źródłem cierpienia. Początek fobii zwykle jest związany z wystąpieniem nagłego lęku w jakiejś sytuacji. Najczęściej sytuacja sama w sobie nie jest niebezpieczna, jednak przez mózg jest interpretowana jako stan zagrożenia. Jedna z hipotez, za pomocą której próbuje się wyjaśnić przyczyny agorafobii mówi, że jest to bardzo pierwotny lęk odziedziczony po naszych odległych przodkach, kiedy to przebywanie na otwartej przestrzeni i brak schronienia były rzeczywiście niebezpieczne. Chodzi o naprawdę bardzo odległych przodków, tych żyjących na sawannie, gdzie pozostawanie na odkrytym terenie wiązało się z narażeniem na atak drapieżników. W przypadku klaustrofobii źródłem późniejszych nerwicowych kłopotów może być uraz doznany w dzieciństwie, sytuacja w której doszło do zgubienia się w tłumie, niespodziewanego wpadnięcia do wody, uwięźnięcia w jakimś ciasnym, ograniczającym możliwość ruchu miejscu albo zamknięcia w ciemnym pokoju. Czasami jest to sytuacja pamiętana, czasami nie, tak czy inaczej oprócz samej wzbudzającej lęk sytuacji istnieje najprawdopodobniej coś w rodzaju podatnego gruntu w psychice osoby chorującej na nerwicę – większość ludzi znalazła się nieraz w sytuacjach, które mogły wzbudzić lęk, nie każdy jednak choruje na agorafobię czy klaustrofobię. Być może tym podatnym gruntem są pewne zjawiska biologiczne – na przykład uwarunkowana genetycznie budowa układu nerwowego. Tego nie wiadomo, natomiast dosyć pewne jest to, że w przypadku niesprzyjającego zbiegu okoliczności reagowanie lękiem na daną sytuację zaczyna się utrwalać. Tak już niestety jest, że ludzki mózg bardzo szybko i raczej w sposób trwały uczy się bać, natomiast niechętnie rezygnuje z tej „umiejętności”. Tę cechę również odziedziczyliśmy po naszych odległych przodkach – w sytuacji zagrożenia nie było czasu na myślenie, trzeba było uciekać albo walczyć o życie. A do tego potrzebna jest adrenalina – produkowana w organizmie przez nadnercza jest uwalniana do krwi i staje się przyczyną przyspieszonego bicia serca, szybszego i płytszego oddechu, drżenia mięśni, pocenia, uczucia zawrotów głowy – wszystkiego na co skarżą się ludzie cierpiący z powodu nerwicowego, klaustrofobicznego albo agorafobicznego lęku. I chociaż otwarta przestrzeń autostrady albo jakiegoś publicznego miejsca nie jest niebezpieczna, mózg odbiera ją tak, jakby taką była i wysyła sygnał, że należy się bać. Po pierwszym ataku lęku sytuacja zostaje zapamiętana i niezależnie od tego, że sam chory na agorafobię czy klaustrofobię człowiek racjonalnie wie, że nie ma realnego zagrożenia, mózg reaguje „po swojemu”, co staje się przyczyną powtarzających się i narastających objawów.

     

    Leczenie agorafobii i klaustrofobii

     

    Doraźnie działające przeciwlękowo leki z grupy benzodiazepin raczej nie są wskazane w leczeniu agorafobii i klaustrofobii z uwagi na związane z nimi wysokie ryzyko uzależnienia i brak docelowej skuteczności – oprócz tego, że na chwilę zmniejszają objawy lęku, nie są w stanie wyleczyć choroby.

    Podstawą farmakologicznego leczenia agorafobii i klaustrofobii są leki przeciwdepresyjne z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny – na przykład escitalopram albo sertralina. Skuteczne mogą być również leki przeciwdepresyjne z innych grup, na przykład trójpierścieniowy lek amitryptylina albo działająca selektywnie w układzie serotoniny i noradrenaliny wenlafaksyna.

    Psychologiczne formy leczenia są przede wszystkim związane z metodami psychoterapii poznawczo behawioralnej. Chodzi w nich o wyuczenie pewnych umiejętności (na przykład trening relaksacyjny) i wygaszanie lękowej reakcji przez stopniowe „wystawianie” na taką sytuację (oczywiście pod opieką doświadczonego i znającego się na rzeczy psychoterapeuty). Pomocna jest również edukacja o typowych związanych z lękiem reakcjach organizmu. Pozwala to na zmianę błędnego myślenia (na przykład, że kołatanie serca oznacza zbliżający się zawał) – to co znane przestaje być tak bardzo groźne.

    Autor: lek. Rafał Pniewski
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.