zarejestruj się zaloguj się

Żylaki przełyku

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Dodane: 25. października, 2013

Żylaki przełyku, czyli poszerzenie naczyń splotu żołądkowo - przełykowego powstają w wyniku nadciśnienia wrotnego w przebiegu chorób wątroby. Same w sobie nie są chorobą lecz objawem. Krwawienie z nich jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Jak powstają żylaki przełyku?

     

    W przypadku nadciśnienia w układzie wrotnym, do którego dochodzi w marskości wątroby, krew odpływa drogami obocznymi, w tym także położonymi tuż pod warstwą nabłonka splotami żołądkowo – przełykowymi, tworząc żylaki przełyku, rzadziej żołądka.

    Przyczyną powstawania żylaków przełyku może być nie tylko marskość wątroby (najczęściej) ale również nowotwory, choroby trzustki, niewydolność serca i inne.

    Częstość występowania żylaków przełyku u chorych z marskością wątroby to około 30 %. U 30 % z nich dochodzi do krwawienia z żylaków przełyku.

    Często same żylaki przełyku przebiegają bezobjawowo a pierwszym objawem jest krwawienie z nich. Często również wykrywane są przypadkowo. Większość objawów wynika z choroby wątroby. Same żylaki przełyku mogą powodować trudności i ból przy przełykaniu. Objawy, na które należy zwrócić szczególną uwagę to wodobrzusze, smoliste stolce, żółtaczka czy osłabienie.

     

    Diagnostyka żylaków przełyku

     

    Podstawową metodą w diagnostyce żylaków przełyku jest badanie endoskopowe (ezofagoskopia). Pozwala ono na uwidocznienie żylaków. Jest to metoda nie tylko diagnostyczna ale również lecznicza, co zostanie omówione później. Rzadziej wykonywanym badaniem, które czasem może pomóc w rozpoznaniu, jest zdjęcie rentgenowskie przełyku po połknięciu kontrastu.

    Żylaki przełyku mają trzy stopnie zaawansowania:

    1. Stopień I – żylaki są wąskie, mają prosty przebieg;
    2. Stopień II – żylaki są poszerzone, mają kręty przebieg, ale zajmują mniej niż 1/3 obwodu przełyku;
    3. Stopień III – kręte i poszerzone żylaki zajmują więcej niż 1/3 obwodu przełyku.

     

    Powikłania żylaków przełyku

     

    Najgroźniejszym powikłaniem jest krwawienie z żylaków przełyku. Występuje ono u około 30 % chorych z żylakami przełyku. Śmiertelność w przypadku krwawienia mimo postępów w leczeniu jest nadal bardzo duża i wynosi ponad 30 %. Krwotok z żylaków przełyku to nie tylko niebezpieczeństwo wstrząsu i śmierci w wyniku utraty krwi (dzieje się tak w około 40 % zgonów wywołanych krwawieniem). W wyniku nagłego krwotoku pogłębia się często nieodwracalnie niewydolność wątroby (dochodzi do załamania się równowagi w ustroju). Bywa, że krwotok taki przyspiesza wskazania do przeszczepienia wątroby.

    Krwawienie z żylaków przełyku to najczęściej chlustające wymioty świeżą krwią. Może wystąpić obniżenie ciśnienia tętniczego, przyspieszenie czynności serca, wstrząs. U chorych, którzy już raz przeszli epizod krwawienia z żylaków przełyku, istnieje bardzo duże (około 70 %) prawdopodobieństwo powtórnego krwawienia.

     

    Zapobieganie krwawieniu z żylaków przełyku

     

    Profilaktyka krwawienia z żylaków przełyku ma bardzo istotne znaczenie. Każdy chory z rozpoznaną marskością wątroby powinien mieć wykonaną endoskopię aby ocenić czy nie ma bezobjawowych żylaków przełyku. Profilaktyka krwawienia z żylaków przełyku polega na zmniejszeniu przepływu krwi w ich obrębie lub ich usunięciu.

    Lekami, które zmniejszają przepływ wrotny są beta-adrenolityki. Badania wykazują, że zmniejszają one ryzyko krwawienia u dorosłych chorych z marskością wątroby, a także śmiertelność w przypadku wystąpienia krwawienia z żylaków przełyku. Niestety nie u wszystkich chorych z racji przeciwwskazań i działań niepożądanych beta-adrenolityki mogą być stosowane. Należy pamiętać również, że leki te działają protekcyjnie jeśli przyjmuje się je przewlekle. W przypadku odstawienia na przykład propranololu wykazano w badaniach większą śmiertelność w przypadku krwawienia u tych chorych niż u chorych, którzy nie leczyli się wcześniej farmakologicznie.

    Spośród metod endoskopowego leczenia żylaków przełyku najczęściej wykonuje się opaskowanie żylaków. Polega ono na zakładaniu na żylaki specjalnych opasek, które je zaciskają i uniemożliwiają napływ krwi do ich światła. Postępowanie takie zmniejsza ryzyko wystąpienia krwawienia, ryzyko śmierci w przypadku krwawienia oraz ogólna śmiertelność u tych chorych.

    Najlepsze efekty w zapobieganiu krwawienia ma łączenie zabiegów endoskopowych (często muszą być powtarzane) i farmakoterapii.

     

    Leczenie krwawienia z żylaków przełyku

     

    U chorych z krwotokiem z żylaków przełyku dochodzi do znacznej utraty krwi i czasem wstrząsu. Choremu przetacza się płyny, często składniki krwi. W takich przypadkach leczenie zabiegowe (endoskopowe) wdraża się po ustabilizowaniu stanu chorego. Oprócz postępowania przeciwwstrząsowego choremu podaje się leki obniżające ciśnienie krwi w układzie wrotnym (analogi wazopresyny, najczęściej terlipresynę lub analogi somatostytyny np. oktreotyd). Leki te zmniejszają ciśnienie wrotne poprzez ograniczenie napływu tętniczego.

    W przeszłości częściej, dziś z racji rozwoju metod endoskopowych rzadziej, zatrzymanie krwotoku można było osiągnąć zakładając pacjentowi specjalny zgłębnik (Sengstakena – Blackmore’a lub Lintona). Zgłębnik wprowadza się przez nos do przełyku i żołądka. Ma on dwa balony (żołądkowy i przełykowy), które wypełnia się powietrzem a następnie utrzymuje w miejscu na przykład poprzez przymocowanie do niego ciężarków. Balon uciska żylaki i nie dopuszcza do napływu krwi – tamuje krwawienie. Metoda ta hamuje krwawienie ale tylko doraźnie – często dochodzi do nawrotów a długie utrzymywanie sondy może doprowadzić do powstania odleżyny przełyku.

    Podstawowym sposobem leczenia krwawienia z żylaków przełyku jest leczenie endoskopowe. Dokładne ustalenie miejsca krwawienia jest często trudne szczególnie jeśli krwotok jest masywny. Najczęściej wykonuje się skleroterapię żylaków. Polega ona na podaniu środka obliterującego do żylaków i obok nich, co powoduje odczyn zapalny i zakrzepnięcie żylaka. Najczęściej zabieg ten wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. Bardzo rzadko w przypadku nieprzytomnego lub niewspółpracującego chorego stosuje się znieczulenie ogólne. Skleroterapię wykonuje się w kilku etapach. Najpierw co 3-4 dni, potem rzadziej (co tydzień) aż do całkowitego zamknięcia żylaków. Powikłania po skleroterapii nie są częste. Mogą wystąpić ból zamostkowy, wysięk w jamie opłucnej, uczucie dyskomfortu, Przy wielokrotnym powtarzaniu zabiegu istnieje niebezpieczeństwo powstania owrzodzenia, zwężenia przełyku czy bardzo rzadko jego perforacji.

    Oprócz skleroterapii stosuje się również endoskopowe zakładanie gumowych opasek na krwawiące żylaki. W tak podwiązanym żylaku dochodzi do zakrzepicy i zamknięcia jego światła.

    W przypadku nieskuteczności tych metod lub jako leczenie paliatywne można zastosować TIPS, czyli przezżylne śródwątrobowe zespolenie systemowe. Zabieg polega na wytworzeniu połączenia między żyłą wrotną a inną żyłą, co pozwala na ominięcie przez krew przepływu krążeniem wrotnym i obniża ciśnienie w tym układzie, przez co również w krążeniu obocznym czyli w splocie żołądkowo – przełykowym. Zabieg wykonuje się wewnątrznaczyniowo poprzez nakłucie żyły szyjnej.

    Chorzy z żylakami przełykumuszą unikać spożywania alkoholu, pamiętać o odpowiedniej diecie (produkty łatwe do przełknięcia) i częstych kontrolnych badaniach endoskopowych.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.