zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie zatok przynosowych – leczenie

Tekst: Oskar Rosiak
Zapalenie zatok przynosowych – leczenie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 04. kwietnia, 2014

Nieleczone choroby nosa i zatok mogą prowadzić do bardzo poważnych powikłań. Bardzo ważny jest zatem odpowiedni dobór metod i leków, aby skutecznie zminimalizować objawy zapalenie zatok przynosowych oraz nie narażać się na często niepotrzebną antybiotykoterapię.

SPIS TREŚCI:

    Ostre zapalenie zatok

     

    Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia zatok są wirusy, w związku z tym działanie przyczynowe nie jest możliwe. Leczenie skupia się zatem na łagodzeniu objawów choroby, która ustępuje samoistnie w ciągu 7 do 10 dni.

    Najważniejsze jest utrzymanie drożności nosa, gdyż zastój wydzieliny w górnych drogach oddechowych odpowiedzialny jest za objawy bólowe (rozpieranie w okolicy czoła) oraz stwarza warunki do rozwoju bakterii. Aby osiągnąć ten cel, należy dążyć do rozrzedzenia wydzieliny i ułatwienia jej odpływu stosując odpowiednie leczenie farmakologiczne. Takie podejście minimalizuje szansę nadkażenia bakteryjnego zalegającego śluzu i pozwala uniknąć stosowania antybiotyków.

     

    Leki na ostre zapalenie zatok

     

    Często stosowanymi środkami w leczeniu farmakologicznym ostrego zapalenia zatok są donosowe aerozole zawierające substancje obkurczające naczynia krwionośne błony śluzowej nosa. Prowadzi to do poszerzenia ujść zatok oraz zmniejszenia obrzęku śluzówki. Należy jednak pamiętać, aby nie stosować leków z tej grupy przez dłużej niż 5 dni, gdyż po tym czasie mogą one paradoksalnie nasilić objawy i doprowadzić do polekowego nieżytu nosa.

    Towarzyszącą ostremu zapaleniu zatok gorączkę i objawy bólowe można zwalczać popularnymi i dostępnymi bez recepty środkami przeciwzapalnymi (kwas acetylosalicylowy, ibuprofen, paracetamol) w połączeniu z pseudoefedryną, która dodatkowo obkurcza błonę śluzową oraz zmniejsza ilość wydzieliny. Ponadto, gdy wydzielina jest wyjątkowo gęsta i lepka dostępne są leki rozrzedzające otrzymywane na bazie substancji ziołowych (preparaty złożone zawierające min. ziele werbeny i ekstrakt z bzu czarnego) i syntetycznych (acetylocysteina) podawane doustnie lub donosowo.

    Jeśli objawy ostrego zapalenia zatok nie ustąpią w ciągu 5–7 dni należy udać się do lekarza, który może dodatkowo zalecić stosowanie aerozoli zawierających sterydy donosowe, zwalczające u podstawy proces zapalny. Nie ustąpienie objawów po 10 dniach, może wskazywać na nadkażenie bakteryjne. W takim wypadku, gdy objawy są ciężkie i uporczywe lekarz dodatkowo może zlecić przyjmowanie antybiotyku. Najczęściej stosuje się amoksycylinę z kwasem klawulanianowym, ze względu na szeroki zakres działania oraz dobrą penetrację leku do zatok.

     

    Domowe sposoby na ostre zapalenie zaotk

     

    Bardzo ważne przy leczeniu ostrego zapalenia zatok jest równoległe stosowanie metod mechanicznych. Wspomagają one opróżnianie nosa i zatok przynosowych z zalegającej wydzieliny, tym samym zachowując prawidłowe upowietrznienie zatoki uniemożliwiając rozwój bakterii beztlenowych. Można stosować poniższe:

    • Inhalacje – do garnka wrzącej wody dodajemy kilka kropli olejku sosnowego. Nachylamy się nad parującym naczyniem, nakrywając sobie głowę materiałem (np. ręcznikiem), ważne jest, aby zakryć również naczynie. Oddychamy głęboko nosem i opróżniamy go regularnie z uchodzącej wydzieliny. Inhalacje powodują obkurczanie błony śluzowej umożliwiając odpłynięcie zalegającej wydzieliny, dodatkowo olejki aromatycznie działa bakteriobójczo.
    • Płukanie nosa i zatok roztworem hipertonicznym lub fizjologicznym soli – na rynku dostępnych jest wiele preparatów roztworów soli w postaci aerozolu do nosa. Ważne jest ich regularne stosowanie, pomagają ewakuować zalegającą wydzielinę oraz obkurczają błonę śluzową nosa.

     

    Punkcja zatok

     

    Niekiedy konieczna jest punkcja zatok, celem odprowadzenia zalegającej wydzieliny, w przypadku gdy ujście do jamy nosowej jest całkowicie niedrożne. Punkcja najczęściej dotyczy zatoki szczękowej. Nakłucie odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Lekarz wprowadza przez jamę nosową do zatoki szczękowej długą igłę przebijając cienką blaszkę kostną, następnie odprowadza zalegającą treść ropną oraz przepłukuje zatokę roztworem soli fizjologicznej i antybiotyku. Należy jednak nadmienić, iż zabieg ten jest zarezerwowany wyłącznie dla ciężkich przypadków.

    Możliwe jest, że lekarz zdecyduje się przeprowadzić zabieg Proetza. Jest to procedura wykonywana ambulatoryjnie, nie wymagająca znieczulenia. Polega na jednoczesnym płukaniu zatok przygotowanym przez lekarza roztworem soli fizjologicznej, antybiotyku i sterydu i jednoczesnym odciąganiu wydzieliny wraz z popłuczynami przy pomocy podciśnieniowego ssania. Zabieg ten jest bardzo skuteczny w przypadku zapaleń bakteryjnych i może być powtarzany przez kilka dni.

    Choć przewlekły stan zapalny zatok przynosowych ma wiele przyczyn, leczenie w większości wypadków jest takie samo.

     

    Leki na przewlekłe zapalenie zatok

     

    Podstawową grupą leków stosowanych w terapii przewlekłego zapalenia zatok są glikokortykosteroidy donosowe. Łagodzą one obrzęki oraz zwalczają stan zapalny. Przepisywane są zazwyczaj długotrwale. W wypadkach gdy stan zapalny spowodowany jest alergią występującą sezonowo – mogą być przepisane w okresie występowania objawów, natomiast gdy objawy alergiczne utrzymują się cały rok konieczne jest ich codzienne stosowanie. Niestety, po odstawieniu terapii objawy zazwyczaj wracają, dlatego często trzeba pogodzić się z koniecznością ich stosowania nawet przez lata. Pozwala to zahamować powstawanie polipów błony śluzowej nosa,będących konsekwencją utrzymującego się długotrwale stanu zapalnego.

    Stwierdzenie alergicznego podłoża wymaga konsultacji alergologicznej, gdyż w przypadku uczulenia na pojedyncze alergeny możliwa jest terapia odczulająca, która może spowodować nawet całkowite ustąpienie objawów.

    Obecnie nie zaleca się stosowania antybiotyków w leczeniu przewlekłego nieżytu nosa i zatok, gdyż nie udowodniono skuteczności takiego postępowania.

    U chorych z towarzyszącą alergią przydatne mogą być preparaty przeciwhistaminowe, nie jest to jednak leczenie przyczynowe alergii, a jedynie łagodzenie jej objawów.

    Należy unikać stosowania leków obkurczających naczynia błony śluzowej, gdyż choć mogą one przynosić poprawę ich długotrwałe stosowanie powoduje niedokrwienie błony śluzowej nosa i przyczynia się do narastania objawów.

     

    Domowe sposoby na przewlekłe zapalenie zatok

     

    Przy niefarmokologicznym leczeniu przewlekłego zapalenia zatok polecane jest regularne płukanie jamy nosowej i zatok roztworami soli fizjologicznej lub morskiej. Dostępne są preparaty w postaci aerozoli lub saszetek do sporządzenia roztworu wraz ze specjalnymi aplikatorami. Postępowanie takie przyczynia się do odpowiedniego nawilżenia błony śluzowej, która wysuszana jest przez donosowe sterydy.

     

    Inne metody leczenia przewlekłego zapalenia zatok

     

    Gdy proces zapalny trwa już dłuższy czas i konieczne jest operacyjne przywrócenie warunków anatomicznych w jamie nosowej stosowane mogą być następujące zabiegi:

    • Koagulacja małżowin nosowych (konchoplastyka) – w przypadkach gdy stan zapalny spowodowany jest zablokowaniem ujść przez przerośnięte małżowiny nosa możliwa jest ich pomniejszenie drogą zabiegową. Małżowinę w znieczuleniu miejscowym przymraża się lub przypala prądem elektrycznym, powodując ich zmniejszenie. Pozwala to udrożnić ujścia zatok, tym samym zmniejszając częstość infekcji i zaleganie w nich śluzu. Zabieg wykonuje się w ramach przyjęć jednodniowych.
    • Prostowanie przegrody nosa (septoplastyka) skrzywiona przegroda nosowa może skutecznie zablokować drożność całego przewodu nosowego dając bardzo uporczywe objawy, oraz upośledzić drenaż zatoki zamykając jej ujście. Zazwyczaj po stronie przeciwnej skrzywieniu dochodzi do przerostu małżowin, które wymagają dodatkowo pomniejszenia. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym i wymaga on pozostania w szpitalu przez kilka dni. Septoplastyka umożliwia odtworzenie anatomicznych warunków w górnych drogach oddechowych, zmniejszając częstość zaostrzeń choroby.
    • Endoskopowa chirurgia zatok – jest postępowaniem z wyboru w przypadku stwierdzenia w badaniach obrazowych dużych polipów. Zabieg przeprowadza się w szpitalu w znieczuleniu ogólnym. Chirurg otolaryngolog wprowadza do jamy nosa kamerę i przy pomocy specjalnych narzędzi wycina nadmiar błony śluzowej oraz ewentualne polipy. Po operacji konieczne jest profilaktyczne przyjmowanie glikokortykosteroidów donosowych, gdyż polipy są jedynie powikłaniem choroby, więc ich usunięcie nie leczy, a jedynie łagodzi objawy.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.