zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie ucha zewnętrznego

Tekst: lek. Joanna Marchwiak
Zapalenie ucha zewnętrznego
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 30. kwietnia, 2014

Zapalenie ucha zewnętrznego jest następstwem infekcji bakteryjnej wirusowej lub grzybiczej. Stan zapalny rozwija się w wyniku uszkodzenia nabłonka w uchu zewnętrznym. Często dochodzi do niego w wyniku bezpośredniego urazu. Na infekcje ucha zewnętrznego bardziej narażone są osoby, które często pływają. Najczęstsze rodzaje zapalenia to: ucho pływaka, czyrak ucha, grzybica, półpasiec uszny.

lek. Joanna Marchwiak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Budowa ucha zewnętrznego

     

    Ucho pełni dwie zasadnicze funkcje – jest jednocześnie narządem słuchu oraz równowagi. Dzieli się na trzy części: ucho zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne. Każda z tych części ma inną rolę. Ucho zewnętrzne odbiera i przekazuje sygnał dźwiękowy w postaci fali akustycznej na błonę bębenkową, dalej położone ucho środkowe odbiera falę akustyczną, wzmacnia ją i przenosi na elementy ucha wewnętrznego, które z kolei przekształcają falę na impulsy nerwowe. Impulsy te drogą nerwów transmitowane są do odpowiednich części mózgu. Ucho zewnętrzne obejmuje małżowinę uszną z przeciwległym do niej skrawkiem, które otaczają ujście przewodu słuchowego – kolejnej części ucha zewnętrznego.

    Budowa ucha u dziecka i u osoby dorosłej różni się. Dotyczy to rozmiaru i ułożenia ucha względem sąsiadujących struktur anatomicznych (np. gardła, migdałków gardłowych). U najmłodszych dzieci przewód słuchowy zewnętrzny, jest krótszy niż u dorosłych i przebiega inaczej. To samo dotyczy trąbki słuchowej, która łączy ucho środkowe z jamą gardła – u dzieci jest ona krótsza i szersza, co sprzyja przenoszeniu się infekcji z górnych dróg oddechowych na ucho.

     

    Przyczyny zapalenia ucha zewnętrznego

     

    Zapalenie ucha zewnętrznego rozwija się w wyniku inwazji drobnoustrojów (bakterii, wirusów lub grzybów), które wnikają przez uszkodzoną skórę przewodu słuchowego. W jego wnętrzu panuje umiarkowanie wilgotne środowisko dzięki obecności woskowiny. Jednak zbyt duża jej ilość i długie zaleganie prowadzi do maceracji nabłonka, uszkodzenia go i powstania zakażenia.

    Do podobnej sytuacji niszczenia ochronnej warstwy nabłonka może dochodzić podczas kąpieli w basenie i innych zbiornikach wodnych, np. jeziorach, rzekach, gdzie woda może być zanieczyszczona. Przyczyną uszkodzenia nabłonka jest wówczas zalegająca w uchu woda. Inne sytuacje sprzyjające dysfunkcji nabłonka wyścielającego kanał słuchowy to długotrwałe przebywanie w wilgotnym i ciepłym klimacie, częste korzystanie z sauny. Zalegające ciało obce w uchu powoduje niszczenie i uszkodzenia naskórka i stan zapalny, stanowiące wrota zakażenia.

    Nabłonek może również zostać uszkodzony mechanicznie np. przez ostre narzędzia (np. części zabawek), nieumiejętne lub nadmierne czyszczenie uszu patyczkami higienicznymi, zbyt głęboko założone słuchawki do odtwarzaczy muzycznych.

    Zapalenie ucha zewnętrznego wywołać mogą różne drobnoustroje: najczęściej bakterie (głównie Pseudomonas aeruginosa, Staphyloccocus aureus, Streptoccocus pyogenes i inne), wirusy (szczególnie wirus ospy wietrznej) i grzyby (najczęściej Aspergillus niger, inne rzadziej). Zapalenie o typie wyprysku mogą wywoływać czynniki alergiczne, przemysłowe, czy promieniowanie słoneczne. Objawy i leczenie zapalenia ucha wewnętrznego zależą od rodzaju zapalenia i drobnoustroju, który jest przyczyną choroby.

     

    Ucho pływaka

     

    Biorąc pod uwagę czynnik wywołujący, przebieg zapalenia i część ucha zewnętrznego, której dotyczy, dzieli się je na kilka rodzajów. Jednym z nich jest rozlane zapalenie ucha zewnętrznego, „ucho pływaka” – bakteryjne zapalenie przewodu słuchowego z jego zaczerwienieniem i obrzękiem, który zwęża światło i cuchnącym białożółtym wyciekiem z kanału. Pacjent odczuwa silny ból ucha, który nasila uciśnięcie skrawka ucha, pociąganie małżowiny i żucie.

    Obrzęk i wydzielina w przewodzie słuchowym mogą powodować pogorszenie słuchu. Towarzyszą objawy ogólne: gorączka z dreszczami. Temu rodzajowi zapalenia szczególnie sprzyja moczenie ucha, kąpiele w zbiornikach z zanieczyszczoną wodą, zadrapania i uszkodzenia skóry przewodu słuchowego.

    Potocznie nazwa ucho pływaka dotyczy bakteryjnego zakażenia ucha zewnętrznego, które zdarza się najczęściej u osób mających częsty kontakt z wodą (pływaków, nurków), osób przebywających długo w klimacie wilgotnym i ciepłym. U dzieci najczęściej sprzyjają temu kąpiele w basenach, czy zbiornikach z zanieczyszczoną wodą.

     

    Czyrak ucha

     

    Czyrak ucha, czyli ograniczone zapalenie przewodu słuchowego zewnętrznego – powstaje w wyniku bakteryjnego nadkażenia mieszka włosowego po uprzednim uszkodzeniu skóry np. przez nadmierne czyszczenie kanału patyczkiem higienicznym lub zadrapanie.

    Do powstania czyraka ucha predysponować mogą:

    • stany ropne ucha środkowego,
    • zalegające ciało obce,
    • kąpiele (nieosuszanie uszu z wody, jeśli się do nich dostanie),
    • wyprysk,
    • nadmierne wydzielanie łoju.

    Jednym z objawów jest rozpierający ból ucha. Może pojawić się obrzęk kanału słuchowego i widoczny guzek z białym czopem na szczycie. Obrzękowi może też ulec okolica ucha.

     

    Grzybica przewodu słuchowego

     

    Grzybica ucha (grzybica przewodu słuchowego zewnętrznego) – na infekcje tego rodzaju są szczególnie narażone dzieci poddane długotrwałemu leczeniu antybiotykami, sterydami, lekami immunosupresyjnymi. Leczenie takie prowadzi do zaburzeń w naturalnej florze organizmu i mogą ułatwiać inwazję grzybów.

    Grzybicy ucha sprzyjają również niedobory witamin, choroby metaboliczne, np. cukrzyca, stan po operacji ucha, moczenie ucha (długotrwałe wilgotne środowisko) – np. u pływaków, a także złe warunki mieszkaniowe. Ból ucha występuje rzadko, częściej świąd, uczucie rozpierania w uchu. Wewnątrz przewodu słuchowego można dostrzec biały, kożuchowaty nalot lub wydzielinę, a czasem nawet kolonie grzyba o różnym zabarwieniu. Dziecko może odczuwać wilgoć wewnątrz ucha.

     

    Półpasiec uszny

     

    Półpasiec uszny – wirus ospy wietrznej Varicella-Zoster o powinowactwie do nerwów czuciowych może być przyczyną zapalenia w różnych postaciach. Jedną z nich jest postać uszna. Wirusowe zapalenie ucha zewnętrznego ma nagły początek z gorączką i dreszczami oraz bólem: głowy, ucha i jego okolicy, a nierzadko zaburzeniami czucia w tym miejscu. Na skórze, wzdłuż przebiegu nerwu, widoczne są pęcherzyki z surowiczo-krwistą treścią.

    Okoliczne węzły chłonne mogą się powiększyć. W przebiegu tego zakażenia może dojść do uszkodzenia nerwów: twarzowego i słuchowego, które będą objawiać się porażeniem obwodowym nerwu twarzowego (m.in. opadaniem kącika ust po jednej stronie, niedomykaniem powieki) oraz słuchowego (zaburzeniami równowagi, zawrotami głowy, nudnościami i wymiotami).

     

    Inne rodzaje zapalenia ucha zewnętrznego

     

    • Wyprysk małżowiny usznej – powierzchowny odczyn zapalny z obrzękiem i zaczerwienieniem powstający w wyniku zadziałania czynnika alergicznego, promieniowania słonecznego lub innych czynników. Obejmuje skórę małżowiny usznej i przewodu słuchowego. Towarzyszą mu niewielkie dolegliwości bólowe i intensywny świąd ucha. Powstała grudka przekształca się w pęcherzyk, który może pęknąć. Utworzona nadżerka może być wrotami dla nadważenia bakteriami.
    • Róża małżowiny usznej – jest to choroba o nagłym początku z wysoką gorączką z dreszczami oraz objawami ogólnego rozbicia. Obejmuje skórę i tkankę podskórną małżowiny. Wywołana przez paciorkowce zmiana wyraźnie odgranicza się wałowato od zdrowej skóry, jest zaczerwieniona, ciepła, obrzęknięta. Pacjent odczuwa silne dolegliwości bólowe.
    • Zapalenie ochrzęstnej małżowiny usznej – może do niego dojść w wyniku nadkażenia bakteryjnego ran małżowiny i kanału słuchowego. Do objawów należy: bolesność, zaczerwienienie, obrzęk skóry małżowiny. Dochodzi do nadżerki i destrukcji chrząstki, przewód słuchowy ulega zwężeniu. Występuje gorączka z dreszczami.
    Autor: lek. Joanna Marchwiak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.