zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie ucha – objawy i leczenie zapalenia ucha u dziecka i u dorosłych

Tekst: lek. Agnieszka Dziubosz
Dodane: 25. października, 2016

Zapalenie ucha to uciążliwa dolegliwość rozwijająca się zwykle na podłożu bakteryjnym. Najczęściej mamy do czynienia z zapaleniem ucha środkowego, jednak infekcja może obejmować struktury zewnętrzne. Chorobie towarzyszy ból, uczucie zatkania ucha i problemy ze słuchem, a w zapaleniu ucha u dziecka także wysoka gorączka. W wielu przypadkach leczenie infekcji ucha wymaga zastosowania antybiotyku. 

SPIS TREŚCI:

    Zapalenie ucha zewnętrznego – jak rozpoznać?

     

    Budowa ucha jest niezwykle złożona. Składa się ono z trzech części: ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego. Każda z nich posiada skomplikowaną strukturę.

    Ucho zewnętrzne buduje małżowina uszna, powierzchnia zewnętrzna błony bębenkowej i przewód słuchowy zewnętrzny. Najczęściej dochodzi do zakażenia ostatniej z wymienionych struktur, przy czym za infekcje odpowiedzialne są w największej liczbie przypadków bakterie. Zapalenie ucha zewnętrznego może przyjmować różne postaci.

    • Częstą zapalną chorobą uszu jest czyrak przewodu słuchowego zewnętrznego. To ropne zakażenie mieszków włosowych znajdujących się w przewodzie, najczęściej spowodowane przez bakterie z rodzaju gronkowców. Głównym objawem jest bardzo silny ból, który nasila się przy dotyku małżowiny oraz ucisku na skrawek ucha. Pojawia się upośledzenie słuchu spowodowane obrzękiem skóry przewodu słuchowego i zwężeniem jego światła. Na nawroty tego schorzenia narażone są osoby borykające się z chorobami przewlekłymi, jak na przykład cukrzyca.
    • Zapalenie przewodu słuchowego zewnętrznego spowodowane jest zazwyczaj infekcją bakteryjną, choć może występować także towarzyszące zakażenie grzybicze. Schorzenie charakteryzuje się zapaleniem skóry przewodu słuchowego, któremu towarzyszy: ból ucha nasilający się przy ruchach żucia lub ucisku małżowiny i skrawka, swędzenie ucha w okolicy przewodu słuchowego, wyciek z ucha – surowiczy lub ropny, upośledzenie słuchu. Przewód słuchowy jest przekrwiony, obrzęknięty i wypełniony złogami złuszczonego nabłonka. Do występowania tej przypadłości predysponują między innymi mikrourazy powstałe podczas mycia, zmiany alergiczne skóry, kąpiel w zanieczyszczonej wodzie.

     

    Jakie są objawy zapalenia ucha środkowego?

     

    Ucho środkowe to kolejna składowa ucha o skomplikowanej budowie. Schorzenia tego odcinka występują bardzo często (zwłaszcza u dzieci) w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych. Zapalenie ucha środkowego także może występować w różnych odmianach. Jak rozpoznać, czy to zapalenie ucha?

    • Jedną z postaci zapalenia ucha jest ostre nieżytowe zapalenie trąbki słuchowej – występuje ono przeważnie po przebytym ostrym zapaleniu nosa, gardła lub zatok przynosowych. W okolicy połączenia ucha z gardłem zlokalizowany jest tak zwany migdałek trąbkowy. W przypadku stanów zapalnych błony śluzowej górnych dróg oddechowych dochodzi do jego obrzęku, a tym samym do zatkania trąbki słuchowej. Tego typu zapalenie ucha u dzieci spowodowane jest najczęściej przerostem migdałka gardłowego (zwanego potocznie trzecim migdałkiem). Główne objawy zapalenia trąbki słuchowej to uczucie zalegania i zatkania ucha oraz nagłe upośledzenie słuchu. Dolegliwości bólowe występują natomiast rzadko i mają niewielkie nasilenie.
    • Wysiękowe zapalenie ucha – dotyczy najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, a związane jest prawdopodobnie z niewłaściwym leczeniem ostrego kataralnego zapalenia ucha środkowego. W przebiegu choroby dochodzi do gromadzenia się i zalegania śluzowej lub surowiczej wydzieliny w jamach ucha środkowego. Dzieci uskarżają się na uczucie zatkanego ucha i upośledzenie słuchu. Mogą się także pojawić okresowe zaburzenia równowagi i szumy uszne. Schorzenie często ma miejsce po ostrym zapaleniu ucha środkowego, objawy utrzymują się około 3 miesięcy i zwykle samoistnie ustępują.

     

    Ostre zapalenie ucha u dziecka i osoby dorosłej

     

    Ostre zapalenie ucha środkowego to schorzenie, w którym stan zapalny dotyczy błony śluzowej wyścielającej wszystkie przestrzenie ucha środkowego. Zapalenie ucha u dziecka występuje często obustronnie.

    Zapalenie ucha u osób dorosłych zwykle ma miejsce w okresie jesienno-wiosennym, w czasie nasilenia zakażeń górnych dróg oddechowych oraz w przebiegu chorób zakaźnych, takich jak odra, płonica czy ospa wietrzna. Czynnikiem etiologicznym jest infekcja bakteryjna ucha pojawiająca się bardzo często w przebiegu choroby przeziębieniowej, grypy czy ostrego zapalenia migdałków podniebiennych.

    Podstawowe objawy zapalenia ucha w postaci ostrej to:

    • silny, rozpierający ból ucha o charakterze narastającym,
    • wyciek ropnej wydzieliny.

    Ból ucha u dziecka, które jest już w stanie nawiązać kontakt słowny, to jeden z pierwszych zgłaszanych przez nie objawów. Natomiast znacznie trudniejsza sytuacja ma miejsce w przypadku bólu ucha u niemowlaka – tutaj nie ma charakterystycznych objawów, choć mogą występować chlustające wymioty i niepokój.

     

    Jak leczyć infekcję ucha?

     

    Ból ucha wymaga wizyty u lekarza, gdyż domowe sposoby na zapalenie ucha zwykle nie przynoszą oczekiwanych efektów. Za pomocą specjalnego narzędzia (otoskopu) oceni on stan ucha zewnętrznego i środkowego. Badanie otoskopowe jest całkowicie bezbolesne.

    W przypadku zapalnych infekcji ucha zewnętrznego leczenie jest zazwyczaj miejscowe. Polega ono na zakładaniu do przewodu słuchowego setonów nasączonych maścią z antybiotykiem (w przypadku czyraka także 2-procentowym spirytusem salicylowym, maścią ichtiolową z dodatkiem glicerolu lub 1–2-procentowym roztworem colargolu).

    W terapii zapalenia przewodu zewnętrznego bardzo ważne jest usuwanie złogów złuszczonego nabłonka.

    Natomiast w leczeniu ostrego zapalenia trąbki słuchowej istotne jest utrzymanie drożności nosa, a więc regularne wydmuchiwanie wydzieliny i stosowanie kropli anemizujących (powodujących skurcz naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa) – ściśle według zaleceń lekarza, nie przekraczając poleconego czasu kuracji.

    Terapia ostrego zapalenia ucha środkowego wymaga zastosowania antybiotyków. Najczęściej stosowanymi antybiotykami na zapalenie ucha są pochodne penicyliny. Wymagane może być także wykonanie paracentezy, czyli nacięcia błony bębenkowej ucha.

     

    Zapalenie ucha – powikłania

     

    Powikłaniem chorób ucha zewnętrznego jest rozprzestrzenienie się stanu zapalnego na ucho środkowe. Natomiast konsekwencją oporności na leczenie lub zbyt późno wdrożonej terapii ostrego zapalenia ucha środkowego jest jego przejście w proces przewlekły z postępującą utratą słuchu, okresowym wyciekiem z ucha oraz przedziurawieniem, pęknięciem, czyli perforacją błony bębenkowej.

    Kolejnym poważnym powikłaniem ostrego zapalenia ucha jest ostre zapalenie wyrostka sutkowatego (fragmentu kości skroniowej). Główne objawy tego schorzenia to pulsujący ból zlokalizowany do tyłu od małżowiny usznej (a także obrzęk tej okolicy), postępująca głuchota, wyciek ropnej wydzieliny z ucha oraz bóle głowy.

    Autor: lek. Agnieszka Dziubosz

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.