zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie migdałków

Tekst: Sylwia Mróz
Dodane: 23. października, 2013

Zapalenie błony śluzowej migdałków podniebiennych wywołane jest zakażeniem lub podrażnieniem. Przyczyną są zwykle wirusy, bakterie lub grzyby. Schorzenie dotyka zarówno dorosłych, jak i dzieci, jednakże ta druga grupa choruje szczególnie często. Stany zapalne migdałków uważane są za mało poważne, ale mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

SPIS TREŚCI:

    Czym są migdałki?

     

    Migdałki to skupiska tkanki limfatycznej, czyli miejsca, w którym dochodzi do różnicowania komórek układu odpornościowego – limfocytów i monocytów. Wyróżnia się migdałki:

    • podniebienne, między łukami podniebiennymi,
    • gardłowy, w nosowej części gardła,
    • językowy w tylnej części języka,
    • trąbkowe w okolicy ujścia trąbki słuchowej.

    Są narządami podatnymi na infekcje, szczególnie u dzieci i osób o obniżonej odporności.

     

    Przyczyny zapalenia migdałków

     

    Najczęstszym czynnikiem etiologicznym są wirusy (głównie rynowirusy, adenowirusy, enterowirusy). Wirus dostaje się drogą kropelkową od osoby zainfekowanej na błony śluzowe innej osoby i tam rozpoczyna się proces jego replikacji, czyli podwajania materiału genetycznego.

    Kolejną przyczyną są bakterie, głównie paciorkowce beta hemolizujące grupy A. Nadmierna kolonizacja tych bakterii na migdałkach prowadzi do rozwoju stanu zapalnego. Dzieje się tak na skutek wydzielania szczególnych białek przez paciorkowce, które stymulują produkcję cytokin (czynników prozapalnych) przez komórki układu odpornościowego. Dochodzi do:

    • rozwoju gorączki,
    • obrzęku,
    • zaburzenia funkcji komórek.

     

    Objawy zapalenia migdałków

     

    Obraz kliniczny zależy od czynnika wywołującego zapalenia. Infekcja paciorkowcowa rozpoczyna się nagle. Pojawia się silny ból gardła, który wpływa na trudności w połykaniu i towarzyszący temu procesowi ból. Czasami dodatkowo występują:

    • ból brzucha,
    • nudności,
    • wymioty ze względu na fakt, iż część paciorkowców może dostawać się do układu pokarmowego przez obecny w niedalekim sąsiedztwie do migdałków przełyk.

    Same migdałki są żywoczerwone i obrzęknięte. Język początkowo obłożony białawym nalotem, a następnie charakterystycznie „malinowy” kolor. Na błonie śluzowej podniebienia można zaobserwować wybroczyny. Węzły chłonne szyjne przednie są powiększone. Kaszel i nieżyt nosa nie są obecne przy zakażeniu migdałków bakteriami. Należy zwrócić uwagę, że tego typu zapalenie występuje szczególnie w młodym wieku (5-15 lat), a zachorowania w porze zimowej lub wczesną wiosną.

    Zapalenie wirusowe migdałków zaczyna się od bólu gardła, który zwykle jest mniej nasilony niż w zakażeniu paciorkowcem. Migdałki są powiększone, bolesne i pokryte jasnym nalotem. Ponad to występują objawy ogólne:

    • ból głowy,
    • ból mięśni,
    • ból stawów.

    Gorączka jest niewielka, często temperatura ciała jest prawidłowa. Pojawia się również nieżyt nosa, kaszel i chrypka. Niekiedy da się zauważyć owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej. Mogą się także pojawić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, jeżeli czynnikiem etiologicznym zapalenia migdałków jest tzw. enterowirus, który zakaża także przewód pokarmowy. Szczególnym rodzajem wirusa jest EBV (Epstein-Barr virus), wywołujący mononukleozę zakaźną. Migdałki przybierają podobny wygląd jak w innych zakażeniach wirusowych, jednak może na nich występować jeszcze większy, białawy nalot.

    W przebiegu choroby występują bóle głowy, złe samopoczucie, utrata łaknieniai ogólne złe samopoczucie. Następnie pojawia się gorączka, której wartości zwykle przekraczają 38°C. Trwa od kilku dni do nawet miesięcy. Obserwuje się również powiększenie węzłów chłonnych, głównie szyjnych. Typowym objawem jest także powiększenie śledziony i wątroby. Obrzęk śledziony jest duży do tego stopnia, że nawet mały uraz może skończyć się jej pęknięciem. W wątrobie i drogach żółciowych często rozwija się zapalenie, co ostatecznie powoduje żółtaczkę. W przebiegu mononukleozy występuje często obrzęk powiek. Może nawet dochodzić do zapalenia płuc lub mózgu, opon mózgowo-rdzeniowych i nerwów obwodowych. Co więcej, pojawiają się niewielkie, krwotoczne plamki na granicy podniebienia miękkiego i twardego.

     

    Leczenie zapalenia migdałków

     

    W zakażeniu bakteryjnym (paciorkowcowym) niezbędne jest zastosowanie antybiotyku. Skuteczne jest wdrożenie penicyliny fenoksymetylowej lub cefalosporyny I generacji. Penicylinę benzatynową podaje się w razie wątpliwości czy pacjent będzie pamiętał o prawidłowym stosowaniu, gdyż ten rodzaj antybiotyku podaje się jednorazowo. U chorych z nadwrażliwością na penicylinę zalecia się antybiotyki makrolidowe.

    Leczenie infekcji wirusowych z kolei opiera się na postępowaniu zachowawczym. Chory powinien odpoczywać, spożywać dużą ilość płynów, szczególnie w razie gorączki. Można zastosować środki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe: paracetamol lub niesterydowy lek przeciwzapalny, np. ketoprofen, ibuprofen, flurbiprofen. Miejscowo na ból poprawę przynoszą preparaty z benzydaminą, lidokainą i salicylanem choliny.

     

    Powikłania zapalenia migdałków

     

    Szczególnie często pojawiają się po zakażeniu paciorkowcowym. Zalicza się do nich:

    • ropień okołomigdałkowy,
    • ropne zapalnie węzłów chłonnych szyjnych,
    • ropne zapalenie ucha środkowego,
    • ropne zapalanie zatok przynosowych,
    • kłębuszkowe zapalanie nerek,
    • gorączka reumatyczna,
    • zapalenie płuc,
    • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

    Pierwsze powikłania – ropne, wiążą się w przenoszeniem infekcji z migdałków na sąsiadujące narządy przez ciągłość i gromadzeniu w różnych miejscach ropnej wydzieliny.

    Dodatkowo mogą pojawić się powikłania związane z nieprawidłową reakcją układu odpornościowego na obecne we krwi białka paciorkowca i produkcją przeciwko nim przeciwciał. To indukuje tworzenie się kompleksów immunologicznych, które odkładają się w nerkach wywołując kłębuszkowe zapalenie nerek. Podobne zjawiska występują w sercu. Antygeny (specyficzne białka) paciorkowca są podobne do tych, obecnych w sercu ludzkim. Przeciwciała, które układ odpornościowy wytworzy przeciwko paciorkowcom, często reagują z komórkami mięśnia sercowego, co prowadzi do rozwoju gorączki reumatycznej i infekcyjnego zapalania wsierdzia.

    Rzadko paciorkowce docierają do odległych narządów, jak płuca i opony mózgowo-rdzeniowe, wywołując w nich również stan zapalny.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.