zarejestruj się zaloguj się

Rak krtani

Tekst: Mateusz Kolasa
Rak krtani
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 10. lipca, 2013

Rak krtani jest najpowszechniejszym nowotworem złośliwym głowy i szyi, dotyka znacznie częściej mężczyzn. Podłożem do jego rozwoju mogą być mutacje spontaniczne, papierosy, alkohol, zakażenia wirusowe, dieta bogata w białko, ale także nieleczony refluks żołądkowo-przełykowy oraz indywidualne predyspozycje genetyczne.

SPIS TREŚCI:

    Budowa krtani i lokalizacja raka krtani

     

    Rak krtani objawia się bardzo niespecyficznie, najczęściej w postaci chrypki czy też poprzez zmianę barwy głosu, dlatego jego pierwsze objawy często nie zwracają naszej uwagi.  Jest on najpowszechniejszym nowotworem złośliwym głowy i szyi, dotyka znacznie częściej mężczyzn. Podłożem do jego rozwoju mogą być mutacje spontaniczne, drażnienie poprzez czynniki chemiczne (papierosy, alkohol), zakażenia wirusowe, dieta bogata w białko, ale także nieleczony refluks żołądkowo-przełykowy oraz indywidualne predyspozycje genetyczne. Najczęściej jego powstanie ma związek z nałożeniem się kilku spośród wymienionych czynników, zaś dobór leczenia zależny jest od umiejscowienia i wielkości zmiany.

    Krtań jest narządem głosu, ale należy także do części górnych dróg oddechowych. Jej elementy, poza tworzeniem głosu, zapobiegają dostawaniu się pokarmów do układu oddechowego. Zbudowana jest z:

    • chrząstki tarczowatej,
    • chrząstki pierścieniowatej,
    • chrząstki nagłośniowej,
    • chrząstek parzystych:
      • nalewkowatych,
      • różkowatych,
      • klinowatych,
    • z więzadeł,
    • błon łącznotkankowych
    • mięśni.

    Jej wnętrze wyścielone jest błoną śluzową. Krtań to także narząd łączący gardło z tchawicą oraz przełykiem.

    Bardzo duże znaczenie w doborze leczenia oraz rokowaniu ma umiejscowienie nowotworu. Warto więc wiedzieć, jakie struktury i jaką część krtani może on zajmować. Do celów klinicznych krtań dzielimy na trzy piętra: okolicę nadgłośniową, głośnię oraz okolicę podgłośniową. Okolica nadgłośniowa obejmuje nagłośnię, czyli fałd zbudowany m.in z chrząstki nagłośniowej, zamykający wejście do krtani oraz fałd nalewkowo-nagłośniowy zbudowany m.in. z chrząstki klinowatej. Okolica nadgłośniowa obejmuje także chrząstki nalewkowate. Głośnia natomiast jest przestrzenią znajdującą się centymetr poniżej fałdów głosowych. Okolica podgłośniowa to zaś obszar znajdujący się poniżej brzegu chrząstki pierścieniowatej, aż do przejścia krtani w tchawicę.

     

    W zależności od umiejscowienia, możemy podzielić raki występujące w krtani na dwie grupy:

    • rak okolicy nagłośniowej – najczęstszy z nowotworów krtani, często daje przerzuty do węzłów chłonnych szyi. Przy jego rozwoju rzadko występuje chrypka, co wydłuża czas rozpoznania. Obecny jest natomiast suchy uporczywy kaszel, zaś w stadiach zaawansowanych może wystąpić duszność i zaburzenie połykania;
    • rak głośni – w przeciwieństwie do pozostałych raków jest dobrze zróżnicowany. Rzadko daje przerzuty do węzłów chłonnych. Jego wczesnym objawem może być chrypka, zaś objawy późne to duszność i zaburzenia połykania;
    • rak okolicy podgłośniowej – występuje najrzadziej i jest bardzo nisko zróżnicowany, co przekłada się na rokowanie. Często daje przerzuty. Jego objawy manifestują się późno, dlatego też termin wykrycia obejmuje przeważnie najpoważniejsze stadium raka.

     

    Nowotwór krtani – czynniki ryzyka

     

    Jak już wcześniej wspomniano, powstanie nowotworu jest związane z nałożeniem się na siebie kilku czynników jednocześnie. Poniżej znajduje się lista elementów, które mają związek z procesem karcynogenezy. Na niektóre z nich nie mamy bezpośredniego wpływu, natomiast pozostałe (używki, nawyki żywieniowe, praca) możemy zmienić i ustrzec się raka krtani.

     

    Czynniki predysponujące do wystąpienia raka krtani:

    • palenie papierosów i nadużywanie alkoholu. Dym papierosowy i alkohol w znacznym stopniu podrażniają i uszkadzają błonę śluzową krtani. Mogą wywoływać częste nawracające zapalenia, które będą początkiem dla procesu nowotworowego. Stosowane razem działają bardziej toksycznie, bowiem dostrzega się tutaj synergizm, czyli nasilenie działania jednego czynnika pod wpływem drugiego. Nowotwory, do których przyczyniło się spożywanie wysokoprocentowych trunków znajdują się najczęściej w okolicy nadgłośniowej, zaś nowotwory związane z paleniem tytoniu lokalizują się w głośni i przestrzeni podgłośniowej.
    • czynniki środowiskowe. Wśród nich możemy wyróżnić: przebywanie w środowisku o wysokim stopniu zanieczyszczenia, narażenie na ekspozycje toksycznych oparów (w szczególności farb i olejów), azbestu i metali ciężkich;
    • zakażenie wirusem brodawczaka, czyli inaczej wirusem HPV, przenoszonym poprzez kontakt z uszkodzonym naskórkiem, bądź drogą płciową. Wykazuje on powinowactwo do komórek nabłonkowych i może sprzyjać powstawaniu mutacji oraz nasilać działanie czynników toksycznych;
    • nieprawidłowa dieta – dieta obfita w produkty białkowe, szczególnie mięso, do konserwowania którego używa się toksycznych konserwantów;
    • predyspozycje genetyczne – mutacje DNA występujące i dziedziczone rodzinnie;
    • choroby współistniejące – dobrym przykładem jest tutaj refluks żołądkowo- przełykowy, który nieleczony może wywoływać raka przełyku, jak również raka krtani.

    Jak więc widać, rezygnacja z używek, zmiana miejsca zamieszkania lub zmiana środowiska pracy może w dużym stopniu uchronić nas od zachorowania na raka krtani.

     

    Nowotwór krtani – objawy

     

    Rak krtani może się rozwijać w trzech przestrzeniach. Pojawiające się objawy związane są z funkcją tego narządu i wymagają dokładniejszej diagnostyki, gdyż mogą zwiastować wiele innych schorzeń. Dolegliwości utrzymujące się powyżej dwóch tygodni powinny nas zaniepokoić i zostać skonsultowane z lekarzem specjalista, który najprawdopodobniej zaleci wykonanie laryngoskopii w celu dokonania rewizji struktur krtani.

    Do objawów tych należą:

    • chrypka (raucedo) – pierwszy objaw raka rozwijającego się w piętrze środkowym (głośnia);
    • zaburzenia połykania (dysphagia) lub ból przy połykaniu (odynophagia) są najczęściej pierwszymi objawami raka piętra nadgłośni i raka gardła dolnego;
    • duszność (dyspnoe) występuje w zaawansowanych nowotworach głośni i nadgłośni, może być pierwszym objawem raka podgłośniowego;
    • ból ucha (otalgia) jest charakterystyczny dla raków nadgłośni i gardła dolnego.

     

    Należy jednak wspomnieć, że podział objawów na poszczególne piętra jest umowny, gdyż w przypadku nowotworów dolegliwości bólowe mogą się lokalizować w różnych miejscach. Podane powyżej przykłady stanowią jedynie najczęściej występujący wariant.

     

    Nowotwór krtani – diagnostyka

     

    Ważną częścią diagnostyczną w przypadku nowotworu krtani jest zebranie wywiadu przez lekarza, czyli rozmowa o dolegliwościach nam doskwierających, ich lokalizacji oraz czasie wystąpienia i utrzymywania. Wtedy też zostaną przeprowadzone liczne badania, które potwierdzą lub wykluczą postawioną diagnozę. Należą do nich:

    • laryngoskopia pośrednia, wykonywana rutynowo w gabinecie laryngologicznym przy pomocy lusterka laryngologicznego, umożliwia ocenę struktur krtani. Jej uzupełnieniem jest laryngoskopia bezpośrednia (wykonywana w znieczuleniu ogólnym), która pozwala na ocenę struktur niedostępnych w zwykłym badaniu.
    • dodatkowo wykonuje się badanie palpacyjne węzłów chłonnych szyi, bądź dokładniejsze badanie USG;
    • video laryngoskopia – badanie z użyciem kamery, która umożliwia rejestrację oraz zapis stwierdzonych zmian;
    • RTG – zdjęcia rentgenowskie warstwowe z użyciem środka cieniującego;
    • tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny – stosowane do oceny wyników innych badań lub w przypadku stwierdzenia naciekania przez nowotwór okolicznych tkanek, ocena rozległości naciekania;
    • badania obrazowe w celu lokalizacji przerzutów rozległych (bardzo rzadko).

     

    Jednak podstawowe i rozstrzygające znaczenie w postawieniu diagnozy ma wynik badania histopatologicznego. Powinno ono zostać wykonane zawsze, gdy zachodzi podejrzenie zmiany nowotworowej.

    Uzyskane w toku badań wyniki są poddawane analizie, zaś zaawansowanie nowotworu ocenia się zgodnie z klasyfikacją TNM, która określa wielkość zmiany, zajęcie węzłów chłonnych oraz obecność przerzutów.

     

    Nowotwór krtani – leczenie

     

    W wyborze odpowiedniego leczenia raka krtani bierze się pod uwagę zaawansowanie nowotworu, wielkość i stopień złośliwości zmiany, ogólny stan chorego oraz warunki anatomiczne. Do najpopularniejszych obecnie metod walki z tym nowotworem należą:

    • zabiegi operacyjne,
    • laseroterapia,
    • napromieniowanie,
    • chemioterapia,
    • leczenie paliatywne i opieka terminalna.

    Często, aby uzyskać większą skuteczność leczenia łączy się dwie terapie ze sobą np. przy wczesnych nowotworach bardzo dobre wyniki uzyskuje się przy napromieniowaniu i usunięciu zmiany przy użyciu lasera. Oczywiście wybór metody leczenia powinien być rozpatrywany indywidualnie u każdego chorego.

    Ponadto w postępowaniu chirurgicznym dokonuje się zabiegów częściowych z zachowaniem krtani i naturalnej drogi oddychania oraz całkowite usunięcie krtani (w przypadkach zaawansowanych), wtedy tchawica zostaje wszyta w skórę w okolicy wcięcia szyjnego mostka. W ten sposób droga pokarmowa zostaje odseparowana od drogi oddechowej. Po takim zabiegu wymagane jest, aby chory używał rurki tracheotomijnej w celu uniknięcia przewężenia tracheostomy. Po całkowitym usunięciu krtani stosowane jest również napromieniowanie i rehabilitacja mowy przeprowadzona przez foniatrę i logopedę.

    Leczenie paliatywne dotyczy osób nierokujących wyleczenia, ze znacznie rozwiniętym procesem nowotworowym. Często wykonuje się u nich tracheostomię, naświetlanie, a także podaje się leki przeciwbólowe.

    W skrajnych przypadkach, gdzie leczenie nie odniosło żądanych efektów stosowane jest leczenie terminalne, prowadzone w domach i hospicjach, gdzie chorym zapewnia się opiekę w ostatnim stadium choroby oraz podaje się leki uśmierzające ból.

     

    Pacjenci zgłaszający się odpowiednio wcześnie, w początkowym stadium choroby mają bardzo duże szanse na usunięcie zmiany i wieloletnie przeżycie, w zaawansowanych stadiach wdrożenie leczenia może okazać się nawet niemożliwe. Dlatego nie należy zwlekać z wizytą u lekarza, przewlekła chrypka powinna nas zaniepokoić i zmusić do wizyty u laryngologa.

    Tagi: rak krtani
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    USG szyi i krtani

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.