zarejestruj się zaloguj się

Grzybice ucha i gardła

Tekst: Sylwia Mróz
Dodane: 29. listopada, 2013

Grzybice są częstym schorzeniem. Najczęściej kojarzą się ze zmianami na paznokciach rąk i stóp, jednakże mogą pojawiać się  również w innych miejscach, m. in. w jamie ustnej, przełyku, uchu i gardle. Grzybice dają szereg uporczywych objawów, dlatego bardzo ważne jest szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia.

SPIS TREŚCI:

    Przyczyny grzybicy ucha i gardła

     

    Najczęstszym czynnikiem etiologicznym grzybicy ucha i gardła są drożdżaki z rodzaju Candida, a szczególnie Candida albicans, który jest przyczyną ponad 90 % infekcji. Innym odmianami jest Candida tropicalis, glabrata oraz parapsilosis. Owe grzyby fizjologicznie kolonizują jamę ustną, gardło oraz jamę nosową. Ludzki organizm jest dla nich środowiskiem życia,  pożywieniem oraz miejscem wydalania zbędnych produktów przemiany materii. Sprawny system immunologiczny zdrowego człowieka hamuje nadmierny rozwój Candida, jednak w momencie osłabienia odporności, grzyby te stają się groźnymi patogenami. Istnieje wiele sytuacji, w których ludzie są szczególnie predysponowani do zakażeń grzybiczych, m.in. :

    • niedożywienie,
    • cukrzyca,
    • choroby tkanki łącznej,
    • skrajne grupy wiekowe (dzieci lub starsi),
    • zaburzenia hormonalne (niedoczynność przytarczyc, nadnerczy)
    • niedobory żelaza, molibdenu, witamin z grupy B,
    • nowotwory i choroby krwi (białaczka, chłoniak, rak),
    • AIDS,
    • spożywanie zbyt wielu węglowodanów, które stanowią pożywkę dla grzybów,
    • leczenie immunosupresyjne (hamujące układ odpornościowy) lub sterydowe,
    • zamieszkiwanie w internatach, koszarach, praca w kopalni.
    • Rzadziej spotyka się zakażenia innymi grzybami, takimi jak Aspergillus, Mucor czy Rhizopus.

     

    Objawy grzybicy ucha i gardła

     

    Grzybica gardła przebiega zazwyczaj razem z zajęciem migdałków podniebiennych ze względu na sąsiedztwo tych struktur. Może występować w dwóch postaciach:

    • ostrej,
    • przewlekłej.

    Pierwsza z nich charakteryzuje się bólem gardła,gorączką (zazwyczaj niewielką, do 38 stopni Celsjusza) oraz suchym kaszlem. Pacjent odczuwa ogólne osłabienie i brak łaknieniaPowiększone są węzły chłonne szyjne i podżuchwowe. Migdałki z kolei są powiększone, a na ich powierzchni dostrzega się białawe, lśniące naloty, które dają się mechanicznie usunąć, np. za pomocą szpatułki. Przewlekła grzybica gardła powoduje stany podgorączkowe oraz uczucie zalegania w gardle. Migdałki podniebienne w tej formie choroby są tylko lekko powiększone, nie są pokryte nalotem, jednakże próby ich uciśnięcia kończą się sączeniem ropnej wydzieliny.

    Grzybica ucha zazwyczaj dotyczy przewodu słuchowego zewnętrznego, czyli części ucha zewnętrznego, odpowiedzialnej za przekazywanie dźwięków. Rozwijające się tu grzyby powodują dużą bolesność,uporczywy świąd oraz pieczenie. Charakterystycznym objawem jest uczucie wilgoci w uchu oraz wyciekający, żółtawo-zielony płyn o nieprzyjemnym zapachu. Dodatkowo dochodzi do upośledzenia słuchu i uczucia pełności w przewodzie słuchowym. Zazwyczaj nie obserwuje się objawów ogólnych jak osłabienie, gorączka czy senność. Grzybica może rozwijać się także w uchu środkowym, ale jest  to znacznie rzadziej spotykane. Jest głównie konsekwencją migracji grzyba z przewodu słuchowego przez ubytek w błonie bębenkowej, który powstaje np. po przewlekłych zakażeniach bakteryjnych w tym miejscu. Drugą możliwością są rany pooperacyjne. Grzyb w tej lokalizacji powoduje niedrożność trąbki słuchowej i wciągnięcie wiotkiej części błony bębenkowej, co skutkuje wytworzeniem swoistej kieszonki w tejże błonie. Gromadzi się tam złuszczony naskórek, którego droga opróżniania została zamknięta. W efekcie formuje się guzowaty twór, nazywany perlakiem. Masa złuszczającego się nabłonka, która buduje wnętrze perlaka jest doskonałą pożywką dla bakterii, które wtórnie mogą rozwijać się w jego wnętrzu. Perlak może rozrastać się do sąsiadujących z uchem środkowym struktur, m.in. kanału nerwu twarzowego, powodując jego niedowład (porażenie kącika ust i niemożność zamknięcia oka po stronie uszkodzenia). W poważnych przypadkach zajmuje również kości czaszki i opony mózgowo - rdzeniowe.

     

    Diagnostyka grzybicy ucha i gardła

     

    Najprostszą i najszybszą metodą rozpoznania etiologii grzybiczej jest wykonanie preparatu bezpośredniego, czyli pobranie próbki odpowiednio ze ściany gardła oraz migdałków lub ucha i oglądaniu jej pod mikroskopem. Inną możliwością jej wykonanie posiewów na odpowiednie podłoża wybiórcze. Wykonuje się także badania histopatologiczne - pobiera się wycinek z miejsca podejrzanego o obecność grzyba, a następnie barwi się specyficzna metodą, oby uwidocznić fragmenty grzyba pod mikroskopem. Można także wykonać testy serologiczne, dzięki którym można wykryć obecność antygenu grzyba lub wytworzonych przeciwko niemu przeciwciał we krwi. Są one jednak przydatne tylko do wstępnej diagnostyki zakażeń narządowych - nie umożliwiają jednoznacznego wykrycia gatunku. Dostępne są także metody diagnostyki molekularnej - PCR i różne warianty. Jest to badanie umożliwiające wykrycie materiału genetycznego grzyba w badanym materiale. Grzybice w laryngologii nie powinny być oceniane tylko na podstawie wyżej wymienionych badań. Ostateczna diagnoza powinna być postawiona w oparciu o zdjęcie RTG lub jeśli to wskazane przez specjalistę, inne badanie obrazowe.

     

    Leczenie grzybicy ucha i gardła

     

    Leczenie grzybic jest procesem długim i często trudnym zarówno dla pacjenta jak i lekarza. Przede wszystkim należy wyjaśnić etiologię wystąpienia grzybicy i poznać ewentualną chorobę bezpośrednio wpływającą na obniżenie odporności. Po przeprowadzeniu odpowiedniej diagnostyki i wykryciu czynnika przyczynowego, należy zastosować miejscowo leki przeciwgrzybicze, na które wrażliwy jest konkretny szczep. Skutecznym antybiotykiem przeciwgrzybicznym na Candida i inne grzyby chorobotwórcze okolic gardła i ucha,  jest nystatyna. W zależności od stężenia może on hamować rozwój komórek grzyba (działanie fungistatyczne) lub niszczyć je. Mechanizm ten opiera się na uszkadzaniu błony komórkowej grzyba, przez wiązanie się z budującymi ją sterolami. Podobne działanie wykazuje Amfoterycyna B.  Ta jednak prowadzi również do poważnych działań niepożądanych w przeciwieństwie do nystatyny: uszkodzenie nerek, zakrzepowe zapalenie żył, wymioty, nadwrażliwość na promienie UV czy niedokrwistość.

    Oprócz antybiotyków, stosuje się syntetyczne leki przeciwgrzybicze, które hamują aktywność enzymów odpowiedzialnych za syntezę steroli błony komórkowej grzybów. Skuteczność zarówno w grzybicach gardła jak i ucha wykazują pochodne triazolowe, głównie flukonazol.

    W przypadku grzybicy gardła, najlepsze w aplikacji są zdecydowanie płyny do płukania, natomiast do ucha, oprócz płynów, dobrą alternatywą są również maści. Brak poprawy po leczeniu miejscowym jest wskazaniem do włączenia leczenia doustnego. Należy przy tym uwzględnić możliwość penetracji leku przeciwgrzybiczego do miejsca objętego infekcją, czyli gardła lub ucha. Warto również zwrócić uwagę na właściwości wchłaniania konkretnego leku z przewodu pokarmowego i wybrać właściwą drogę podania. W czasie terapii należy prowadzić monitorowanie mikrobiologiczne, aby mieć pewność, że lek został prawidłowo dobrany. Leczenie grzybic nie kończy się wraz z ustąpieniem objawów - w celu zapobiegania nawrotom, trzeba je kontynuować jeszcze przez dwa tygodnie po zakończeniu symptomów.  Ponadto pacjent powinien przestrzegać odpowiedniej diety:

    • wykluczyć nadmiar węglowodanów (słodycze, białe pieczywo, owoce),
    • zaprzestać spożywania alkoholu.

    Jeśli przyczyną obniżenia odporności były niedobory witamin i pierwiastków, trzeba pamiętać o ich suplementacji.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Domowe sposoby na ból zatok

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2015 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.