zarejestruj się zaloguj się

Ból zatok – jakie ma przyczyny? Jakie są sposoby na ból u nasady nosa?

Tekst: lek. Marta Sarnecka
Ból zatok – jakie ma przyczyny? Jakie są sposoby na ból u nasady nosa?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 21. października, 2016

Ból zatok, uczucie rozpierania, wodnisty katar – to tylko niektóre objawy chorych zatok. Dolegliwości te najczęściej wskazują na przewlekłe zapalenie zatok. Ból w zatokach pojawia się także w przypadku polipów zatok, torbieli, rzadziej nowotworów. Domowym sposobem na zatoki jest płukanie (irygacja) zatok, która pozwala na ich oczyszczenie, co w efekcie ułatwia oddychanie. Stosuje się także leki przeciwbólowe oraz wodę morską.

lek. Marta Sarnecka
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Bolące zatoki – co wywołuje ból u nasady nosa?

     

    Zatoki oboczne nosa są przestrzeniami pneumatycznymi (powietrznymi) znajdującymi się w obrębie poszczególnych kości twarzoczaszki. Zatoki przynosowe, klinowe, szczękowe czy sitowe pełnią kilka funkcji (ogrzewania, nawilżania i oczyszczania wdychanego powietrza, funkcje ochronne). Wnętrze zatok wysłane jest takim nabłonkiem, jaki znajduje się w jamie nosowej. Pneumatyczność zatok sprawia, że czaszka jest nieco lżejsza, a usytuowanie ich w przedniej części twarzoczaszki pełni funkcję ochronną przed urazami mechanicznymi.

    Chore zatoki dają wiele uciążliwych objawów – ból u nasady nosa, wodnisty katar, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, uczucie zatkania ucha. Jednym z najbardziej charakterystycznych jest uczucie rozpierania, które pacjenci określają jako ból zatok.

    Najczęstszą przyczyną bólu w okolicach zatok jest rozwijający się w ich obrębie stan zapalny. Wyróżniamy ostre i przewlekłe zapalenie zatok. Najczęstszą przyczyną zapalenia zatok dolegliwości są nawracające infekcje wirusowe.

     

    Co jeszcze oznacza ból w okolicy zatok?

     

    Choć ból u nasady nosa zwykle kojarzony jest z zapaleniem zatok, przyczyn dolegliwości może być więcej.

    • Jednymi z częściej rozpoznawanych przyczyn zatkanych zatok związanych ze stanem zapalnym są polipy nosa. To wynik łagodnego przerostu błony śluzowej nosa – twory te mogą zatykać światło jednego lub kilku ujść zatok i w ten sposób przypominać objawy zapalenia zatok przynosowych. Polipy powstają także w wyniku przewlekłego zapalenia zatok przynosowych – zwykle są wtedy obustronne.
    • W związku z anatomiczną bliskością zatok szczękowych oraz korzeni zębowych szczęki, niekiedy w obrębie zatoki szczękowej rozwija się torbiel zębopochodna, która po osiągnięciu odpowiednich rozmiarów daje objawy podobne jak w przebiegu zapalenia zatok.
    • Podobnie jak w innych częściach ciała, także w obrębie struktur twarzoczaszki, w tym w jamie nosa i zatok, rozwijają się nowotwory mogące być przyczyną bólu w zatokach. Zmiany te są niezwykle rzadkie i długo pozostają bezobjawowe. Do nowotworów łagodnych diagnozowanych w obrębie zatok zalicza się: szkliwiaki, chrzęstniaki, kostniaki, włókniaki, brodawczaki. Zmiany złośliwe to gruczolakorak, rak podstawnokomórkowy, czerniak, mięsak histiocytarny i nerwiak węchowy.

     

    Ostre, nawracające i przewlekłe zapalenie zatok – jak odróżnić i ile trwa?

     

    Przyczyn zapalenia zatok skutkujących bolesnością w zatokach można wskazać wiele. Należą do nich alergie, zakażenie wirusowe, infekcje grzybicze, nieprawidłowości anatomiczne (np. skrzywienie przegrody nosowej). Upośledzona ruchomość rzęsek nabłonka oddechowego i mukowiscydoza także mogą wywołać zapalenie zatok. Objawy są jednak dość zbliżone. Wszystkie te czynniki indukują obrzęk błony śluzowej nosa, a w konsekwencji prowadzą do zamknięcia ujść zatok. To wywołuje uczucie silnego rozpierania, zatkania zatok i bólu w ich okolicy. Dodatkowo pojawia się miejscowy obrzęk oraz uczucie zatkania ucha.

    W związku z czasem trwania zapalenia zatok przynosowych wyróżnia się trzy typy tej choroby:

    • ostre nawracające zapalenie zatok przynosowych – od 4 do 6 epizodów rocznie, całkowite ustąpienie dolegliwości po leczeniu zachowawczym;

     

    Zatoki – objawy chorób zatok

     

    Zatokowy ból głowy (nad linią brwi, ból u nasady nosa, a także poniżej oczu – po obu stronach nosa) sugeruje stan zapalny zatok. Komórki nabłonka pokrywającego wnętrze jam przynosowych produkują pewną ilość śluzu, której zadaniem jest nawilżenie powietrza i usunięcie wdychanych pyłów z dróg oddechowych. Ruch rzęsek na powierzchni nabłonka kieruje wyprodukowaną wydzielinę oraz zalegające w niej zanieczyszczenia ku ujściu zatok, które znajdują się w jamie nosowej.

    Wszystkie sytuacje powodujące obrzęk błony śluzowej w okolicy ujść zatok prowadzą do nadmiernego zalegania i gromadzenia się śluzu w ich obrębie oraz są przyczyną objawów zapalenia zatok. Typowe objawy zatok potwierdzające obecność procesu zapalnego to:

    • bolesność i uczucie rozpierania w rzucie zatok – także ból głowy przy schylaniu do przodu oraz przy ucisku;
    • katar (wodnisty lub śluzowy, tzw. katar zatokowy), uczucie zatkanego nosa;
    • gorączka lub stan podgorączkowy.

     

    Chore zatoki – jak rozpoznać zatkane zatoki?

     

    Obecność charakterystycznych objawów zapalenia zatok u dzieci i osób dorosłych zazwyczaj wystarcza lekarzowi do postawienia odpowiedniej diagnozy, bez przeprowadzania badań i narażania pacjenta na dodatkowy stres i ewentualne powikłania procedur diagnostycznych. Badania obrazowe, takie jak RTG zatok bądź tomografia komputerowa zatok (TK) są wskazane, jeśli występuje ostre nawracające lub przewlekłe zapalenie zatok.

    W razie niepowodzenia empirycznego antybiotykiem na zatoki, zaleca się także nakłucie zajętej procesem chorobowym zatoki wraz z pobraniem płynu do diagnostyki laboratoryjnej (punkcja zatok). Uzyskany wówczas materiał jest poddawany badaniu mikrobiologicznemu. Ułatwia to ustalenie lekowrażliwości wyhodowanych szczepów bakterii i włączenie odpowiedniej antybiotykoterapii.

    W razie alergicznego zapalenia zatok wskazane jest także wykonanie testów skórnych na najczęściej występujące alergeny. Daje to pacjentowi szansę na ustąpienie uciążliwych objawów po przebyciu przez niego serii zabiegów odczulających.

     

    Leczenie zatok – jak wyleczyć zatoki?

     

    Najczęściej występujące w populacji ogólnej napady ostrego zapalenia zatok przynosowych nie wymagają specyficznego leczenia – zwykle wystarczają metody zachowawcze. Z większością przypadków mniej nasilonych objawów, zatoki można leczyć samodzielnie. Na ból zatokowy objawowo stosuje się leki obniżające gorączkę, obkurczające błonę śluzową nosa, a także leki rozrzedzające zalegającą wydzielinę.

    Chcąc wybrać najlepszy lek na zatoki bez recepty, warto sięgnąć po takie preparaty jak:

    • krople do nosa o działaniu anemizującym – obkurczają naczynia krwionośne błony śluzowej nosa, zmniejszając jej obrzęk i przekrwienie; zawierają w swoim składzie fenylefrynę lub oksymetazolinę w odpowiednim stężeniu; warto zwrócić uwagę na właściwości nawilżające i łagodzące takich kropli – są one wzbogacone w kwas hialuronowy, izotoniczny roztwór soli morskiej, panthenol; należy jednak pamiętać, że nie można ich stosować dłużej niż 3–5 dni;
    • woda morska do nosa, czyli krople do nosa rozrzedzające wydzielinę i ułatwiające oczyszczanie – tego typu lek na zatoki zawiera hipertoniczny roztwór wody morskiej (wyciąga wodę z komórek, a tym samym zmniejsza obrzęk i ułatwia oddychanie;

    Gdy bolesne zatoki są objawem polipów, to po odpowiedniej diagnostyce i braku przeciwwskazań, chorego poddaje się leczeniu endoskopowemu, w skrócie zwanemu FESS (functional endoscopic sinus surgery), czyli czynnościowej endoskopowej chirurgii zatok przynosowych. Tego typu operacja zatok polega na wprowadzeniu przez nos odpowiednich narzędzi, którymi – przy uwidocznieniu wszystkich struktur za pomocą kamery – można wyłuszczyć narosłe tkanki i poszerzyć otwory ujść zatok. Uzyskuje się w ten sposób możliwość swobodnego odpływania produkowanej w zatokach wydzieliny, co całkowicie lub częściowo cofa objawy przewlekłego zapalenia zatok.

     

    Inhalacje, płukanie zatok i inne domowe sposoby na zatoki

     

    Skutecznym sposobem na zatoki jest płukanie zatok (irygacja zatok) przy pomocy soli fizjologicznej. Roztwór ten w bezpieczny sposób oczyszcza zatoki z alergenów i zanieczyszczeń. Zabieg ten udrażnia zatkane zatoki, ułatwia oddychanie oraz eliminuje dokuczliwe uczucie ucisku w okolicach zatok.

    Leczenie zatok w warunkach domowych można wesprzeć korzystając z szeregu innych metod. Jakie są skuteczne sposoby na zatoki?

    • Suplementy diety na zatoki – wspomagają funkcjonowanie górnych dróg oddechowych oraz wspierają układ odpornościowy; zawierają zioła na zatoki m.in.: czosnek, werbenę, tymianek, dziewannę, czarny bez;
    • Inhalacje na zatoki z olejków eterycznych i ziół – eukaliptus, mięta, olejek sosnowy, lawenda;

    Jeśli objawom zatkanego nosa i bólowi w obrębie zatok przynosowych towarzyszą objawy grypopodobne, należy sięgać po leki łagodzące wszystkie symptomy przeziębienia, a w okresach zwiększonej zachorowalności wspomagać układ odpornościowy preparatami zawierającymi w swoim składzie zioła, m.in.: czosnek, imbir, werbenę, tymianek, wyciąg z czarnego bzu.

    Autor: lek. Marta Sarnecka

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.