zarejestruj się zaloguj się

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok

Tekst: lek. Aleksandra Hładoń
Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 01. lipca, 2014

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok jest wynikiem reakcji organizmu na alergen, z którym zetknął się pacjent. Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok o podłożu alergicznym może być całoroczne lub sezonowe i wówczas zależy od pylenia roślin. Objawy choroby to: łzawienie z oczu, wodnista wydzielina z nosa, kichanie, swędzenie oczu.

SPIS TREŚCI:

    Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok – przyczyny

     

    Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok rozwija się na skutek reakcji nadwrażliwości organizmu na substancję zwaną alergenem. Alergenami mogą być substancje pojawiające się okresowo bądź obecne w otoczeniu całorocznie. Po kontakcie z alergenem (dostaniu się do górnych dróg oddechowych – aspiracji alergenu), u osoby z nadwrażliwością dochodzi do pobudzenia układu odpornościowego. Alergen łączy się z immunoglobulinami IgE na powierzchni komórek odpornościowych – mastocytów w drogach oddechowych, co z kolei powoduje uwolnienie substancji (m.in. histaminy) powodujących miejscowy odczyn zapalny.

    Zależnie od tego czy alergen jest obecny w atmosferze stale czy okresowo, wyróżniamy dwie postacie alergicznego zapalenia błony nosa i zatok:

    • alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok całoroczne – w reakcji na powszechnie obecne, niezależnie od pory roku – roztocza kurzu domowego, karaczany, sierść zwierząt, zarodniki grzybów i pleśni,
    • alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok sezonowe – pyłki traw, drzew, krzewów.

    Nadwrażliwość na daną substancję może rozwijać się przez parę lat, podczas których nasilają się objawy alergiczne. Choroba dotyczy głównie młodych osób i objawia się najczęściej przed 20 rokiem życia. Występowanie alergii w rodzinie, szczególnie u rodziców, znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia choroby u dzieci. Negatywnie wpływają również: bierne palenie tytoniu, narażenie na kontakt z dużą ilością antygenów, częste infekcje.

     

    Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok – objawy

     

    Objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok w postaci całorocznej i sezonowej różnią się.

    W sezonowym zapaleniu błony śluzowe nosa i zatok objawy są bardziej nasilone, ale trwają krócej, stosownie do okresu narażenia na kontakt z alergenem. W tym przypadku mówi się o klasycznych trzech objawach:

    • łzawienie i/bądź wodnistej, przejrzystej wydzieliny z nosa,
    • częste kichanie,
    • świąd oczu, nosa, podniebienia, oraz gardła.

    Oprócz trzech w/w objawów, chory może odczuwać inne liczne dolegliwości związane z odczynem zapalnym, obrzękiem błony śluzowej i lokalnym przekrwieniem tkanek . Są to bóle głowy, uczucie blokady nosa i osłabienia węchu i smaku, łatwiejsze męczenie się, konieczność oddychania przez usta i wtórna suchość w jamie ustnej.

    W całorocznej postaci alergicznego zapalenia błony śluzowej zatok i nosa choroby występują zwykle objawy o mniejszym nasileniu i są niecharakterystyczne, nieraz trudne do odróżnienia od przewlekłej infekcji. Dominującą dolegliwością jest uczucie zatkanego nosa. Miejscowy, przewlekły obrzęk błony śluzowej powoduje blokadę, dlatego chory oddycha przez usta. Inne częste objawy to ból głowy, bóle twarzy oraz osłabienie zmysłu węchu.

     

    Objawy alergii

     

    Poza wymienionymi wyżej objawami można zaobserwować inne objawy alergii, które są niecharakterystyczne dla konkretnej jednostki chorobowej. Obrzęk błony śluzowej zatok i jamy nosa powoduje przewlekły zastój krwi żylnej, czego konsekwencją są podkrążone oczy (tzw. cienie alergiczne), blada lub niebieskawa błona śluzowa nosa oraz poziome zagłębienia – fałdy na dolnej powiece znane jako fałdy Denniego i Morgana.

    Uporczywy świąd nosa oraz wyciek wodnistej wydzieliny, czasem wywołują odruch pocierania nosa ku górze – jest to tzw. salut alergiczny, przy regularnym pocieraniu wytwarza się poprzeczna bruzda na grzbiecie nosa. Alergicznemu zapaleniu błony śluzowej nosa i zatok mogą towarzyszyć inne choroby o podłożu alergicznym jak atopowe zapalenie skóry, astma oskrzelowa.

     

    Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok – badania

     

    Brak jednolitych kryteriów diagnostycznych, rozpoznanie stawia się zwykle na podstawie relacji pacjenta, badania laryngologicznego i testów alergicznych.

    • Wziernikowania (oglądanie) jamy nosowej ujawnia zwykle obrzękniętą, niebieskawą lub bladą błonę śluzową, pogrubiałe małżowiny nosowe dolne a także przejrzystą, śluzową wydzielinę, która może ściekać po tylnej ścianie gardła. Czasem są obecne szare, niebolesne, kalafiorowate twory – polipy błony śluzowej. Błona śluzowa gardła z powodu ciągłego zaciekania wydzieliny może być obrzęknięta i mieć nierówną powierzchnię („brukowanie”).
    • Testy alergiczne są konieczne do potwierdzenia nadwrażliwości i postawienia rozpoznania, złotym standardem diagnostycznym są testy skórne, ale możliwe jest również oznaczenie poziomu alergenowo swoistych immunoglobulin E(IgE) w surowicy krwi. Na podstawie relacji pacjenta ustala się grupę testowanych alergenów.
      • Punktowy test skórny polega na naniesieniu kropli wystandaryzowanego roztworu alergenu na wcześniej lekko uszkodzony (za pomocą igły bądź specjalnego nożyka) naskórek. Zwykle test wykonuje się na przedramionach, w dwóch szeregach. Jest to prawdopodobnie najbardziej dokładna metoda, a przy tym tania i bezpieczna.
      • Rzadziej wykonuje się bardziej ryzykowne śródskórne wstrzyknięcie 0,02 ml alergenu za pomocą igły. Jeśli w miejscu podania antygenu pojawia się odpowiednio duży bąbel pokrzywkowy, to test jest dodatni dla danego alergenu – występuje nadwrażliwość na daną substancję.
    • Oznaczenie swoistych dla alergenów immunoglobulin – metoda ta jest znacznie droższa od testów skórnych, a na wynik trzeba oczekiwać parę dni. Aby wykonać badanie konieczne jest pobranie próbki krwi żylnej. Samo oznaczenie swoistych IgE w surowicy wykonuje się różnymi metodami – radioimmunologiczną (RIA), immunoenzymatyczną (ELISA) lub systemem Pharmacia CAP. Dokładność(swoistość) tych badań jest coraz większa, jednak nadal nie tak duża jak testów skórnych.

     

    Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok – leczenie

     

    Największe znaczenie w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok ma identyfikacja alergenów i dążenie do możliwie najskuteczniejszego unikania kontaktu z nimi. Gdy narażenia na alergen nie da się ograniczyć, stosuje się leczenie farmakologiczne, aby zredukować objawy.

     

    Unikanie alergenu

     

    Unikanie kontaktu z alergenami – najtrudniejsze jest to w przypadku alergii na pyłki roślin w okresie pylenia. Jedynym wyjściem jest unikanie wychodzenia z domu około południa gdy jest najwyższe stężenie pyłków, przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach, unikanie otwierania okien. W przypadku wszechobecnych alergenów jak roztocza kurzu domowego należy stosować się do ogólnych, dość skutecznych zasad zmniejszających ilość kurzu w domu – a poprzez to liczbę alergenów.

    Głównym siedliskiem roztoczy jest pościel – powinno się ją regularnie prać w temperaturze minimum 60°C – gorąca woda wyraźnie zmniejsza ilość roztoczy. Błędem jest suszenie pościeli i ubrań na zewnątrz. Z najczęściej używanych pomieszczeń powinno się usunąć elementy, które są największymi magazynami kurzu jak np.: dywany, wykładziny dywanowe, grube zasłony, puszyste narzuty, pluszowe maskotki. Utrzymywanie w pomieszczeniu wilgotności poniżej 50% zmniejsza ilość krążących alergenów. Te metody dają efekt również w przypadku alergii na zwierzęta. Niestety jednak najskuteczniejsze i zalecane jest usunięcie zwierząt z pomieszczeń mieszkalnych.

     

    Leki na zapalenie błony śluzowej nosa i zatok

     

    Leczenie farmakologiczne – najczęściej stosowane są leki przeciwhistaminowe, głównie II generacji. W porównaniu do I generacji nie dają uczucia senności, można je stosować zarówno doraźnie jak i przewlekle(choć stosowane regularnie dają lepszy efekt). Skutecznie zmniejszają główne męczące objawy jak: świąd okolicy nosa i gardła, kichanie czy wyciek wydzieliny z nosa.

    Aby szybko znieść uczucie blokady nosa stosuje się leki zmniejszające przekrwienie błony śluzowej – alfa-adrenomimetyki (oksymetazolina, pseudoefedryna) w postaci kropli.

    Jeśli te leki słabo zmniejszają objawy, kolejnym krokiem jest zastosowanie środków o działaniu przeciwzapalnym – glikokortykosteroidów donosowo. Nowoczesne preparaty dają dość szybkie uczucie poprawy, jednak na pełny efekt ich działania trzeba poczekać 7-14 dni, konieczne jest regularne przyjmowanie. Objawy niepożądane są stosunkowo rzadko obserwowane, lek działa miejscowo – ogólnoustrojowe działanie leku jest minimalne. Mimo to, zwykle ogranicza się ich stosowanie do okresów zaostrzeń i przy zaniku objawów powoli się je odstawia.

    Immunoterapia – można ją rozważyć, gdy objawy utrzymują się mimo stosowania optymalnej farmakoterapii bądź gdy występują liczne działania niepożądane leków.

    Autor: lek. Aleksandra Hładoń
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.