zarejestruj się zaloguj się

Torbiel jajnika

Tekst: lek. Miłosz Wilczyński
Torbiel jajnika
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 19. czerwca, 2013

Torbiele jajników to różnego pochodzenia i różnej złośliwości twory, które tworzą się na jajnikach. Torbiel jajnika to patologiczna zmiana o pewnej charakterystycznej budowie. Jest to rodzaj guza, zbudowanego z torebki i otaczającej ją wolnej przestrzeni, którą najczęściej wypełnia płynna lub śluzowata zawartość. Opis ten może odpowiadać zmianom o przeróżnej patogenezie, pochodzeniu i budowie histopatologicznej – bardziej lub mniej złośliwe.

SPIS TREŚCI:

    Rodzaje torbieli jajnika

     

    Występują torbiele czynnościowe, zmiany łagodne, ale niestety również różnego rodzaju nowotwory złośliwe. Poniżej przedstawiono podstawowe informacje o guzach jajnika, z pominięciem zmian typowo litych.

    Postać torbieli mogą przyjmować przeróżne guzy, odmiennego pochodzenia histopatologicznego. Wśród najczęściej występujących można wyróżnić:

    • torbiele skórzaste – są to postacie potworniaka dojrzałego, łagodnego nowotworu pochodzenia zarodkowego. We wnętrzu tej torbieli znajdują się tkanki, które normalnie występują w innych częściach ciała. Torbiel ta zawiera gęstą łojową substancję i włosy, czasami znajdują się tam zęby, chrząstki, kości lub fragmenty tarczycy.
    • torbielakogruczolaki – są to guzy pochodzenia nabłonkowego o charakterze surowiczym lub śluzowym. Tworzą je jedna lub parę komór wypełnionych płynem. Jej ściany zazwyczaj są cienkościenne, czasami z obecnością brodawkowatych narośli. W większości przypadków są to zmiany łagodne, jednak u części pacjentek w nabłonku ściany torbieli pojawiają się komórki rakowe (wtedy mówi się już o torbielogruczolakoraku).
    • torbiel pęcherzyka jajnikowego – powstaje, gdy pęcherzyk nie pęka podczas procesu nieprawidłowego jajeczkowania. Tak powstała przestrzeń magazynuje płyn i powiększa się do różnych rozmiarów (do średnicy maksymalnie kilkunastu centymetrów). Większość zmian tego typu samoistnie zanika lub pęka.
    • torbiele jajników w zespole policystycznych jajników – małe, o średnicy ok. 1 cm przestrzenie płynowe, które układają się na obwodzie jajnika. Zespół ten jest przyczyną zaburzeń hormonalnych.
    • torbiele ciałka żółtego – powstają gdy w ciałku żółtym jajnika zbiera się płyn. Zanikają samoistnie, nie stanowią większego zagrożenia.
    • torbiele zastoinowe – proste przestrzenie płynowe występujące często u starszych kobiet.
    • torbiele luteinowe – powstają z niepękniętego, zanikowego pęcherzyka jajnikowego. Mogą towarzyszyć patologiom z nadmierną produkcją gonadotropiny kosmówkowej (np. zaśniad groniasty lub rak kosmówki).
    • torbiele endometrioidalne (tzw. torbiele czekoladowe) – powstają poprzez cykliczne zmiany endometrium położonego ektopowo (w tym przypadku w jajniku). Taka nieprawidłowo zlokalizowana błona śluzowa macicy łuszczy się, przez co w miejscu jej położenia powstają przestrzenie wypełnione krwią. 

     

    Objawy torbieli jajnika

     

    Nie można wskazać jednoznacznych objawów, które sugerowałyby występowanie danego rodzaju torbieli jajnika. Tak naprawdę wszystko zależy od typu histologicznego zmiany, jej rozmiarów i pochodzenia. Guzy jajnika często pozostają niezdiagnozowane. Nie dają objawów, aż do momentu, gdy osiągają znaczne rozmiary. Dopiero wtedy pacjentka jest w stanie zauważyć powiększający się obwód brzucha lub dolegliwości związane z naciskiem patologicznej masy na pęcherz i odbytnicę (zaburzenia oddawania stolca lub moczu, wzdęcia). Ucisk torbieli na moczowód może wywołać zaburzenia pracy nerki, łącznie z wodonerczem. Pacjentki zgłaszają często drętwienie nogi po stronie występującej zmiany.

    Innym rodzajem dolegliwości, na które cierpią pacjentki z torbielą jajnika są różnego rodzaju bóle. W przypadku występowania endometriozy i powstających w jej przebiegu torbieli czekoladowych, ból pojawia się najczęściej w okresie miesiączkowania i zlokalizowany jest w podbrzuszu, ewentualnie w okolicy części krzyżowej kręgosłupa. Charakterystyczne mogą być bóle podczas współżycia.

    Torbiel, która powstaje w wyniku akumulacji treści w jej wnętrzu, może urosnąć na tyle, że w końcu pęknie. Treść wylewająca się do jam ciała drażni wówczas otrzewną i wywołuje dolegliwości bólowe. Duże torbiele jajnika pod wpływem grawitacji rozciągają swą torebkę, która tworzy w rezultacie przewężenie w miejscu szypuły. Kiedy pacjentka jest aktywna ruchowo, wtedy torbiel może przemieszczać się w jamie miednicy. W tym przypadku istnieje ryzyko skrętu w obrębie szypuły (często wraz z jajowodem) i zadzierzgnięcia, co wywołuje objawy niedokrwienne. Jest to powodem wystąpienia nagłego bólu, któremu mogą towarzyszyć nudności lub wymioty.

    Początkowo zamknięte jest światło głównie naczyń żylnych, później tętnic. Tym samym dochodzi do stanu miejscowej martwicy. Rozwija się stan zapalny, który podrażnia otrzewną i może rozprzestrzenić się na całą jamę brzuszną. Pacjentka w takim stanie może wykazywać objawy wstrząsu: obecność zimnego potu, bladość, nudności, przyspieszone tętno ze spadkiem ciśnienia tętniczego. Martwica w obrębie torbieli może stać się początkiem dla wystąpienia procesów ropienia i gnicia, które dają burzliwe objawy ogólne.

    Kolejną grupą objawów, które mogą pojawić się w przebiegu rozwoju torbieli jajnika, są krwawienia (obfite miesiączki, krwawienia międzymiesiączkowe, itp.). Mogą być to zaburzenia funkcji hormonalnej jajników lub nawet objawy naciekania zaawansowanego nowotworu na struktury narządu rodnego.                                                                      

     

    Diagnostyka

     

    Podstawą diagnostyki torbieli jajnika jest dokładny wywiad i badanie kliniczne. Każda pacjentka, z podejrzeniem torbieli, powinna być szczegółowo zbadana przez ginekologa. Dodatkowym i bardzo przydatnym badaniem jest ultrasonografia, która pozwala ocenić cechy morfologiczne guza. Na jej podstawie można domniemywać czy oglądana zmiana jest złośliwa, czy też łagodna. Obecność torbielowatych przestrzeni z brodawkami i elementami litymi przemawia za podejrzeniem raka. Podobnie, nieregularne zgrubienia ścian torbieli lub obecność przepływu krwi w ich obrębie, a także symetryczność zmian (obustronność) sugerują istnienie nowotworu złośliwego. Dodatkowymi metodami obrazowania, rzadziej stosowanymi, są tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny.

    Ginekolog znajdujący patologię jajnika powinien zlecić wykonanie oceny poziomu markera CA125 u pacjentki. Jego wysokie stężenie sugeruje obecność zmiany złośliwej, ale nie jest wystarczająco specyficzne. Marker ten występuje również w innych patologiach ginekologicznych, np. w endometriozie.

     

    Leczenie torbieli jajników

     

    Istnieje szereg metod leczniczych w zależności od typu torbieli. W przypadku zmian czynnościowych, zastoinowych lekarz zastosuje leczenie zachowawcze. Pacjentka zostanie poproszona o ponowne zgłoszenie się na badanie ginekologiczne za parę tygodni. Gdy zmiana rośnie lub pozostaje taka sama mimo upływu czasu, wtedy lekarz nabiera podejrzeń i kieruje chorą do szpitala celem weryfikacji zmiany na drodze operacyjnej.

    Podstawą leczenia zmian położonych w jajnikach jest zabieg operacyjny. Istnieją dwie możliwości dostępu do torbieli. Chirurg może zastosować laparoskopię lub metodę otwartą. Wybór zależy od wielkości zmiany, jej pochodzenia i podejrzeń tyczących się jej potencjalnej złośliwości. Kiedy ginekolog spodziewa się, że istniejąca torbiel jest zmianą łagodną, wtedy zazwyczaj wybierze zabieg laparoskopii. Usunie zmianę za pomocą narzędzi wprowadzonych przez małe nacięcia powłok, dzięki obrazowi z wprowadzonej do brzucha kamery. Gdy torbiel nosi znamiona nowotworu złośliwego operacja najczęściej jest przeprowadzona z szerokim przecięciem powłok brzucha.

    Zasadą jest wykonywanie operacji z tzw. badaniem doraźnym. Histopatolog otrzymuje wycinki pobrane ze zmian i określa, czy zmiana jest rakiem jeszcze w trakcie operacji. Potwierdzenie złośliwości zmian zmusza chirurga do wykonania poważniejszej operacji. Oprócz wycięcia torbieli usuwa się wtedy macicę, przydatki, wyrostek robaczkowy, sieć większą i węzły chłonne. Pacjentka z rakiem następnie jest kierowana na chemioterapię.

    Autor: lek. Miłosz Wilczyński
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Usunięcie jajników
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.