zarejestruj się zaloguj się

Torbiel endometrialna

Tekst: lek. Marcin Fajkis
Torbiel endometrialna
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 14. października, 2014

Torbiel endometrialna, nazywana jest także torbielą czekoladową. Jest to zmiana lokalizującą się w jajniku w przebiegu endometriozy. Może ona osiągać różne wielkości i być wyczuwalna w czasie badania ginekologicznego, jako guz jajnika. Leczenie torbieli endometrialnych obejmuje metody chirurgiczne i farmakologiczne. W przypadku kobiet młodych wycina się torbiel lub wyłuszcza ją przy użyciu metod laparoskopowych.

lek. Marcin Fajkis
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest torbiel endometrialna?

     

    Torbiel endometrialna jest zamianą występującą w jajniku w przebiegu endometriozy. Zbudowana jest ona z torebki, która wyścielona jest nabłonkiem endometrialnym i otacza przestrzeń wypełnioną czerwonobrunatną lub czekoladową masą – krwią oraz złuszczoną tkanką endometrialną.

    Endometrioza jest schorzeniem polegającym na występowaniu czynnej tkanki endometrialnej (gruczołów endometrialnych i podścieliska) poza jej prawidłową lokalizacją w trzonie macicy. Najczęstszym miejscem lokalizacji endometriozy jest jajnik. Poza tym ogniska endometriozy mogą zajmować m.in. jajowody, więzadła macicy, otrzewną, blizny po cięciu cesarskim, a nawet odległe narządy, jak płuca, czy serce.

     

    Przyczyny powstawania torbieli endometrialnych

     

    Uważa się, że w powstawaniu torbieli endometrialnych jajników, podobnie jak ognisk endometriozy umiejscowionych w innych okolicach, bierze udział kilka czynników. Do teorii wyjaśniających przyczyny powstawania endometriozy zalicza się:

    • teorię regurgitacji (zakłada ona, że krew miesiączkowa przepływa wstecznie przez jajowody do jamy otrzewnej, po czym fragmenty złuszczonej tkanki endometrialnej wczepiają się w różne regiony miednicy mniejszej);
    • teoria metaplazji (mówi ona o tym, że komórki otrzewnej lub innych narządów, np. jajników, mają zdolność do przemiany w tkankę endometrialną);
    • teoria hematogennego lub lifogennego szerzenia się (zakłada rozsiew tkanki endometrialnej w organizmie droga krwi lub limfy).

     

    Diagnostyka torbieli endometrialnych

     

    Pierwszym etapem w diagnostyce torbieli endometrialnych jest wywiad z pacjentką.

    Objawy charakterystyczne dla endometriozy to:

    • dolegliwości bólowe w obrębie miednicy mniejszej,
    • ból w czasie współżycia (dyspareunia),
    • bolesne miesiączki,
    • upośledzenie płodności,
    • krwawienia niezwiązane z miesiączką.

    Istnieją jednak przypadki, w których nawet torbiele endometrialne znacznych rozmiarów przebiegają bezobjawowo, nie wywołując żadnych dolegliwości. W badaniu ginekologicznym torbiele endometrialne mogą być wyczuwalne jako guzy jajnika różnej wielkości.

    Badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej i miednicy mniejszej może pozwolić na uwidocznienie torbieli jajnika, jako struktur o wzmożonym echu (hiperechogenicznych), czasami z obecnością przegród w ich wnętrzu.

    Badaniem obrazowym o dużej dokładności, wykrywającym nawet zmiany o niewielkich rozmiarach jest rezonans magnetyczny (MRI). Markerem pomocnym w diagnostyce endometriozy jest CA-125. Obecność torbieli endometrialnych często koreluje z podwyższoną wartością CA-125, jednak nie jest to marker specyficzny dla endometriozy – jego wzrost obserwuje się także w innych jednostkach chorobowych, takich jak rak jajnika, mięśniaki macicy, marskość wątroby i wiele innych. Na ostateczne rozpoznanie endometriozy pozwala wykonanie laparoskopii zwiadowczej z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego.

     

    Leczenie torbieli endometrialnych

     

    Leczenie endometriozy obejmuje terapię farmakologiczną oraz leczenie operacyjne. Wybór odpowiedniej metody chirurgicznej w leczeniu torbieli endometrialnych uwarunkowany jest kilkoma czynnikami, m.in. wiekiem kobiety, chęcią zajścia w ciążę, zaawansowaniem zmian, czy obecnością zrostów. Istotny jest również fakt, czy pacjentka była wcześniej leczona operacyjnie z tego powodu.

    W przypadku kobiet młodych, planujących zajście w ciążę, stosowany jest zachowawczy sposób leczenia. Polega on na chirurgicznym wycięciu torbieli lub wyłuszczeniu jej przy użyciu metod laparoskopowych. Druga z wymienionych metod uważana jest za skuteczniejszą w aspekcie zachowania płodności. W przypadku torbieli mniejszych niż 3 cm istnieje możliwość usunięcia ich zawartości (drenażu) i zniszczenia pozostałości metodą termoablacji.

    Wadą leczenia zachowawczego jest duży odsetek nawrotów choroby, oceniany na 40% w ciągu 5 lat od usunięcia torbieli. Nawracające torbiele endometrialne są wskazaniem do wykonania kolejnego, bardziej radykalnego zabiegu. W niektórych przypadkach konieczne jest całkowite usunięcie jajnika.

    Leczenie farmakologiczne obejmuje preparaty hormonalne oraz leki łagodzące dolegliwości bólowe. Terapia hormonalna stosowana jest głównie u kobiet, u których mimo leczenia chirurgicznego, pojawiają się dolegliwości charakterystyczne dla endometriozy lub powstają kolejne ogniska np. torbiele endometrialne.

     

    Torbiele endometrialne i ich konsekwencje

     

    Obecność torbieli endometrialnych, a także ich leczenie operacyjne wiążą się z uszkodzeniem jajnika, a co za tym idzie zniszczeniem pewnej ilości komórek rozrodczych, co może wpływać na płodność kobiety w przyszłości. Badania dowodzą, że usunięcie torbieli endometrialnych, zwłaszcza dotyczące obu jajników, zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia wcześniejszej menopauzy oraz przedwczesnego wygasania czynności jajników (zespół PUF). Konsekwencje związane z chirurgicznym leczeniem torbieli endometrialnych obejmują również powstanie zrostów pooperacyjnych.

    Prawdopodobieństwo ich powstania jest wprost proporcjonalne do inwazyjności zabiegu i stopnia urazu tkanek. Stąd zabieg laparoskopowy, w porównaniu z klasycznym (laparotomią) jest związany z rzadszym występowaniem zrostów. Endometrioza i torbiele endometrialne nieznacznie zwiększają ryzyka wystąpienia raka jajnika (zwykle gruczolakoraka endometrioidalnego, rzadziej raka jasnokomórkowego). Przemiana torbieli endometrialnej w raka jajnika trwa nawet kilkanaście lat, a raki wywodzące się z endometriozy cechują się zwykle lepszym rokowaniem.

    Autor: lek. Marcin Fajkis

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.